Rafiqqızı N.

 

"Konkret arzusunda olduğum obraz yodur"

 

 

"Əməkdar artist Sabir Məmmədov bu fikirdədir

 

Aktyor sənətkardır, yaradıcıdır. O, obraza girərək yeni varlığa çevrilir. Səhnə həmin yerdir ki, orada oynamazlar, obrazın taleyini yaşayarlar. Əsl aktyorun yalançı, sata alqışlara ehtiyacı yodur. Çünki istedad boş alqış hesabına yaranmır, ilham istedad yaradıcının təbiətindədir.Əməkdar artist Sabir Məmmədovla ad günü ərəfəsində görüşdüm. Qeyd edim ki, bir ço arakterik obrazların mahir ifaçısı Sabir Məmmədovu mən kiçik yaşlarımdan tanıyıram. Ço sevindim ki, günlərin birində onunla üz-üzə maraqlı söhbət etdik. Uzun illər tanıdığım aktyorla canlı söhbətdə onun qədər yaradıcı həssas bir insan olduğununu bir daha şahidi oldum. Sabir Novruz oğlu Məmmədov - 1961-ci il yanvarın 24- Qaza rayonunun Poylu kəndində dünyaya göz açıb. Azərbaycan Dövlət İncəsənət Universitetinin dram kino aktyorluğu fakultəsində (1979-1983) alq artisti Həsənə Turabovun kursunda təhsil alıb. Təyinatla Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında işləyib. Həmin teatrda ilk dəfə V.Səmədoğlunun "t üzüyü"ndə Hüseyn obrazı ilə ilk dəfə səhnəyə çııb. Burada R.İbrahimbəyovun "Park" (oşbət adam), B.Adilin "oşbət padşah" (Şahzadə), Saranın "Dəli Domrul" (Dəli Domrul), Ç.Aytmatovun "Əsrə bərabər gün" (Edilbay) bir ço tamaşalarda çıış edib. 1989-cu ilin aprel ayından Akademik Milli Dram Teatrında çalışır. Həmin sənət ocağında C.Əfruzun "Qanqın böyük dalğası" (Kumar), İ.Əfəndiyevin "Dəlilər ağıllılar" (Şahmar), N.əzrinin "Gecə döyülən qapılar" ( Səfər), S.Rəhmanın "Yalan" (Fərman), V.Babanlının "Ana intiqamı" (Mahmudov), D. Aslanın "Dindirir əsr bizig" (M.Ə.Sabir), Mirzə əlilin "Anamın kitabı" (Teymur bəy), V.Şekspirin "Kral Lir" (Burqund hersoqu) bir ço əsərlərdə yaddaqalan obrazlar qalereyası yaradıb. Sabir Məmmədov "Kamança" (Mİrzə əlil) televiziya tamaşasında Əbdüləli, "Babamın babasının babası", "Təzə evlənəndə" filmlərində Tapdıq Rüstəm rollarında çıış edib.

Sabir müəllim, həyatınızda ən yaddaqalan ad gününüz hansı olub?

- Ən yaddaqalan ad günüm 41 yaşımda olub. Həmin ərəfədə mən əməkdar artist ri adına layiq görülmüşdüm. İnanın, elə olur ki, o qədər işim olur, heç ad günü keçirməyə vatım olmur. Amma sağ olsunlar yaınlarım, sənət dostlarım, məni sevənlər məni unutmurlar, zəng vurub, görüşüb məni təbrik edirlər. Mən heç təsəvvür etməzdim ki, vatsa 48 yaşım tamam olacaq. Yaşımın üsünə yaş gəldikcə ço kövrəlirəm.

l Hazırda teatr təmirə bağlanıb.

Yəqin ki, yaradıcılıq fəaliyyətinizdə fasilə etmisiniz. - eyr. Teatr təmirə bağlansa da təlif mədəniyyət ocaqlarında yenə tamaşalar oynayırıq. Həmçinin filmlərin dublyayları ilə məşğul oluram.

Dahi dramaturq C.Cabbarlının "Oqtay Eloğlu" əsərində belə bir fikir var: "Aktyor şahlıq edər, fərmanlar verər, qızıllar paylar, lakin səhnədən çıınca bir parça quru çörək belə tapmaz".

Sizcə bu indiki dövrdə belədir?

- Bu fikri son dövrlər üçün söyləmək olmaz. Çünki sevindirici haldır ki, aktyorların maddi vəziyyəti yaşılaşmağa doğru gedir. Mən narazı deyiləm. Prezident mükafatı alıram, dublyayla məşğulam. Düzdür, aktyor biznesmen deyil, biz mədəniyyət idmət edirik.

l Dublyay demişkən, səsinizi filmlərdən, seriallardan ço eşidirik. Etiraf edək ki, bir ço filmlərin dublyayı keyfiyyət baımından ço aşağıdır.

Sizi indiki dublyayların vəziyyəti qane edir?

- Mən özüm dublyayla tələbəlik illərindən məşğul oluram. Az-ço təcrübəm var. Dünyanın hər yerində elədir ki, yenidən səsləndirilən, dublyay olunan film oriyinaldan fərqlənir. Bu təbii haldır. Tərcümədən tutmuş onun effektinə qədər qane edilməyən tərəfləri ola bilər.

Hansı obraz sizin üçün hələ arzu olaraq qalmaqdadır?

- Konkret arzusunda olduğum obraz yodur. Amma tragikomik faciə notları olan obrazlar oynamaq istəyərdim.

Özünüzü daha ço hansı arakterə yaın bilirsiniz?

- (Bu sualdan sonra bir anlıq düşünür) O mənim özümdən asılı deyil. Aktyor yeganə peşə sahibidir ki, onları seçirlər. Mənə "Müsyö Yordan Dərviş Məstəli şah" da Müsyö Yordan rolunu veriblər. Deyə bilərsiniz ki, Müsyö Yordan hara, mən hara. Məsələn, məşhur Amerika yazıçısının "Körpüdən mənzərə" əsərində Eddi Karboni obrazını oynayıram. Əslində normal insan obrazıdır. Onun bütün psioloyi durumu sonra onun ölümünə gətirib çıarır. Bu da mənfi tərəfdir. Mən özümü ço obrazda görə bilərəm. Reyissorlar məni necə görür, ən maraqlısı, realı - ba budur.

Yaradıcılığınızda ən ço mənfi, yosa müsbət rollar üstünlük təşkil edir?

- Mən oynadığım bütün obrazları yadıma salıram. Məsələn, Kefli İskəndər əslində müsbət qəhrəmandır. Amma o qədər mənfi tərəfləri var ki. Mənim arakterimlə oynadığım obrazlar heç vat uyğun gəlməyib. Bu mənim işimdir. Aktyorluq başqa incəsənət sahələri kimi elmi əsası olan sənətdir. Ümumiyyətlə heç bir insan özündə mənfi cəhət atarmır. Bu da nisbidir. Tutaq ki, mənim hansısa cəhətim, ço danışmağım kiməsə mənfi görünə bilər. Elə insan da ola bilər ki, bunu müsbət qəbul edər. Mən gün ərzində gördüyüm işləri günün sonunda analiz edirəm.

Sabir müəllim, könlünüzdən vatsa reyissorluq etmək keçib?

- Bəli, keçib. Əgər reyissor olsaydım, bizim klassik dramaturgiyamıza müraciət edərdim. Ən ço M.F.Aundov, Ə.Haqverdiyev, H.Cavidin əsərlərinə müraciət edərdim. M.F.Aundovun 5 komediyasının hamısı yumoristikdir. Əsas dramaturyi material olmalıdır. Biz həmin o materiala əsasən çıış edirik Hələ əməkdar artist olan Sabir Məmmədov alq artisti olmadığı üçün təəssüflənmir ki?

- Əsla, ri ad insana istedad verir, bacarıq. Məvacib yüksək səviyyədə olsa, heç ri ad haqqında fikirləşməyə dəyməz. ri ad obraz yaratmağa stimul vermir. Teatrda elə alq artisti var ki, 5 ildir səhnəyə çımır. Əsas tamaşaçının, reyissorun etimadını doğrultmaqdır, gözəl obrazlar yaratmaqdır.

Çağdaş teatrın taleyini sizə həvalə etsəydilər, nəyi dəyişmək istərdiniz?

- Ço maraqlı sualdır. Bu strateyi plandır. Bir neçə kəlməylə bunu söyləyə bilmərəm. Teatrda mütləq repertuar siyasəti olmalıdır. Yaradıcı qrupun hər biri haqqında fərdi şəkildə düşünərdim. Tutaq ki, eyni aktyorlar eyni reyissorun tamaşalarında iştirak edirlər. Bu da maraqsız görünür. Teatr bütöv bir meanizmdir.

P.S. Sabir müəllim "yaşınızın üstünə yaş gəldikcə həyatınızda dəyişir? sualını ço maraqlı cavablandırdı: Mən on beş yaşımda, iyirmi yaşımda, Elə bilirdim ki, qır qocalıqdır. Əlliyə çatıram, amma başımda, Uşaqlıq havası hələ qalıbdır. Sabir müəllim, biz kollektivimiz adından ad gününüzü təbrik edir, sizə can sağlığı, yeni-yeni yaradıcılıq uğurları diləyirik.

 

Olaylar.- 2009.- 28 yanvar.- S. 14.