18 nömrəli
Bakı Peşə Liseyində
hərbi-vətənpərvərlik
tərbiyəsinin təşkili
Ölkədə bütün sahələrdə aparılan islahatlar, yeniləşmələr və dəyişikliklər, ordunun hazırlığının artırılması istiqamətində atılan addımlar gənclərin çağırışaqədərki hazırlığı fənninin tədrisi keyfiyyətinin yüksəldilməsini zərurətə çevirir. Ümumtəhsilin məzmunu və strukturunda aparılan dəyişikliklər, bütün fənlərdə olduğu kimi gənclərin çağırışaqədərki hazırlığında da baş verməkdədir. Təcrübə və araşdırmalar göstərir ki, gənclərin çağırışaqədərki hazırlığı ümumtəhsil fənlərindən biri kimi bu baxımdan daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu fənn şagird və tələbələrin istər fiziki, istərsə də mənəvi cəhətdən inkişaf etməsində, vətənin müdafiəsinə hazırlanmasında xüsusi rol oynaması ilə seçilir. Xüsusən yuxarı siniflərdə bu fənnin tədrisi heç də təsadüfi deyildir. Uşaqlar bu yaşda daha çox həyati hadisələrlə maraqlanır, vətən, xalq məfhumları ətrafında düşünməyə, onları daha yüksək səy və qətiyyətlə dəyərləndirməyə cəhd edirlər.
Bütün bunlar nəzərə
alınaraq 18 nömrəli
Bakı Peşə Liseyində gənclərin hərbi-vətənpərvərlik
tərbiyəsinə xüsusi diqqət yetirilir. Liseydə bu iş aşağıdakı məzmunda həyata
keçirilir:
- Gənclərin
çağırışaqədərki
hazırlığı fənninin məqsəd və vəzifələri,
əhəmiyyəti haqqında məlumatların verilməsi;
- Fənni tədris edən
hərbi rəhbərin peşəkarlıq səviyyəsinin
artırılması istiqamətində gördüyü
işlər, həyata keçirmək istədiyi tədbirlərin
reallaşdırılması üçün
verdiyi təkliflər;
- Gənclərin
çağırışaqədərki
hazırlığı fənninin keyfiyyətli tədrisi üçün
nəzərdə tutulan və
müntəzəm həyata keçirilən tədbirlər;
- Tədris prosesində
kompüter texnologiyasının
imkanlarından istifadə;
- Tədrisdə fənlərarası
əlaqə;
- Gənclərin çağırışaqədərki
hazırlığı fənni
üzrə "açıq
dərs"lərin keçirilməsi.
Bunların
hər biri üzrə görülən
işləri oxucuların
da diqqətinə çatdırmağı məqsədəuyğun
hesab edirik.
Gənclərin
çağırışaqədərki hazırlığı fənninin
məqsəd və vəzifələri, əhəmiyyəti
haqqında məlumatların
verilməsi.
Belə məlumatlar
əsasən nəzəri,
tarixi mövzuda olub fənnin tədrisi zərurətinin
tələbələrə çatdırılmasına xidmət
edir. Belə tədbirlərdə qeyd olunur ki,
Azərbaycan xalqı tarix boyu bir
çox sınaqlardan
qalibiyyətlə çıxmağı
bacarıb. İllərlə hərbi, siyasi və mənəvi təcavüzlərə məruz
qalsa da öz tarixi qəhrəmanlıq ənənələrini
həmişə yaşadıb,
Vətənin azadlığı
və müstəqilliyi
naminə ən ağır sınaqlara sinə gərmək, hətta şəhid vermək əzmini bütün dünyaya nümayiş etdirib. Bu gün
Azərbaycan xalqı onun milli mənliyini
qorumaq üçün
öz canlarından keçməyə hazır
olan övladları ilə fəxr edir. Xalqımız üçün müasir dövrün ən ağrılı faktı müharibədir.
Gənclərimizin hərbi xidmətə hazırlığının vacibliyi də məhz bu zərurətdən irəli gəlir.
Vətənpərvərlik
tərbiyəsi uşaqlara
kiçik yaşlarından
aşılanmalıdır. Tərbiyənin digər qollarında
olduğu kimi, vətənpərvərlik tərbiyəsinin
aşılanmasında da
ailə müstəsna
rol oynayır. Bu tərbiyəni düzgün təşkil
etmək üçün,
ilk növbədə, valideynlər
vətənpərvər olmağın
mahiyyətini, məqsədini,
vəzifə və prinsiplərini bilməlidir.
Uşaqların vətənpərvərlik
tərbiyəsi sahəsində
iş aparılarkən
ilk növbədə onlara
öz vətənlərinin
tarixini öyrətmək,
ən kiçik yaşlardan ölkəmizin
dövlət atributlarına
dərin ehtiram hissləri aşılamaq lazımdır. Məktəbdə
isə bu vəzifəni gənclərin
çağırışaqədərki hazırlığı fənni öz üzərinə götürür.
Fənni
tədris edən hər bir müəllim
ilk növbədə gənclərlə
mənəvi və psixoloji tərbiyə işi qurmalıdır.
Mənəvi tərbiyə
işlərinin mahiyyəti
gənc nəslin vətənpərvərlik,
xalqına, tarixinə və adət-ənənələrinə məhəbbət hisslərinin
aşılanmasından və hər an vətənin müdafiəsinə hazır olmaqdan ibarətdir.
Psixoloji cəhətdən
aparılan işlərin
mahiyyəti isə sülh şəraitində mürəkkəb
və çətin hərbi xidməti qüsursuz keçməsi,
müharibə zamanı
isə döyüş tapşırıqlarının müvəffəqiyyətlə
yerinə yetirilməsi
üçün gənclərdə
bir sıra sosial-psixoloji və intellektual keyfiyyətlərin
formalaşdırılmasından,
ilk növbədə
cəsurluq,
düşmənlə mübarizədə davamlılıq,
qələbə naminə
təmkinlilik, mürəkkəb
şəraitdə düzgün qərar qəbul etmək və s. kimi xüsusiyyətlər
tərbiyə etməkdən
ibarətdir.
Gənclərin çağırışaqədərki
hazırlığı fənninin
tədrisi zamanı tələbələr Silahlı Qüvvələrin
tarixini, növlərini, texnikasını,
silahlarını, onlardan
istifadəni
öyrənirlər.
Eyni zamanda gənclərin çağırışaqədərki
hazırlığı fənnində
tələbələr fövqəladə
hallar zamanı mühafizə,
tibbi biliklər və ilk tibbi yardım qaydaları ilə tanış olurlar.
Hər bir
Azərbaycan vətəndaşı öz ölkəsini sevməli, onun qanunlarına hörmət etməli, ərazi bütövlüyünü, suverenliyini qorumalı və lazım gələrsə,
hətta canından keçməyə hazır
olmalıdır. Gənclərimizin
Azərbaycanın bayrağına,
gerbinə, himninə hörmət ruhunda tərbiyə edilməsi vətəndaş cəmiyyətinin
yaradılmasının mühüm
amillərindən biridir.
Bu istiqamətdə də liseydə sistemli işlər aparılır, tədbirlər
keçirilir.
Fənni
tədris edən hərbi rəhbərin peşəkarlıq səviyyəsinin
artırılması istiqamətində
gördüyü işlər,
həyata keçirmək
istədiyi tədbirlərin
reallaşdırılması üçün verdiyi təkliflər.
2013-2014-cü
tədris ilinin I yarimilinin başa çatması ilə əlaqədar liseyin hərbi rəhbəri kimi yarımillik hesabatımı
hazırlamışam. Hesabatda 2013-2014-cü tədris
ili üçün gənclərin çağırışaqədərki
hazırlığı fənni
üzrə "2013-2014-cü tədris ili üçün hərbi rəhbərin illik fəailiyyət planı"nda nəzərdə tutulan işlərin bir qismi öz həllini
tapmışdır. Təlimin
müasir mexanizmlər
çərçivəsində planlaşdırılması işinin
aparılması məqsədilə
"ümumtəhsil fənn
müəllimlərinin peşəkarlıq
səviyyəsinin artırılması" istiqamətində
noyabr - dekabr aylarında liseydə üzvü olduğum təbiət elmləri və humanitar fənlər üzrə metodkomissiyanın keçirdiyi
treninqlərdə iştirak
etmişəm. Daim öz peşəkarlıq
səviyyəmi artırmağa
çalışıram. Müdafiə
Nazirliyinin nəşri
olan "Hərbi bilik" hərbi, elmi, nəzəri, publisistik jurnalını,
"Hərbi and" qəzetini
alıram, respublikamızda
baş verən bütün hadisələri
ardıcıl olaraq izləyirəm.
Vətənpərvərlik
tərbiyəsini gücləndirmək
üçün mənim
fikrimcə, tədris ocaqlarında tirlər təşkil olunmalıdır. Çünki atəş tiri
olmadan silahı və atəş qaydalarını öyrətmək
mümkün deyil.
Digər
fənlər kimi gənclərin çağırışaqədərki
hazırlığı fənni
üzrə imtahanların
keçirilməsi, hərbi
hissələrə ekskursiya
tipli gəzintilərin
təşkili də, fikrimizcə, faydalı olardı.
Gənclərin
çağırışaqədərki hazırlığı fənni
üzrə dərslərin
təşkili.
Gənclərin
çağırışaqədərki hazırlığı fənni
üzrə dərslərin
təşkili istiqamətində
18 nömrəli Bakı
Peşə Liseyində
bir çox işlər görülmüşdür. Maddi-texniki bazanın genişləndirilməsi
məqsədilə xeyli
sayda köməkçi
dərsliklər,
plakatlar
alınmışdır. Tələbələrdə vətənpərvərlik ruhunu qaldırmaq üçün milli qəhrəmanlarımızın fotostendləri hazırlanmış,
qruplar tağım və bölük adlandırılmış, əmrlə tağım və manqa komandirləri təyin edilmişdir.
Dərslik və tədris vasitələrinin tərtib edilməsi, tədris materiallarının planlaşdırılması,
təlim üsullarının
müəyyənləşdirilməsi
və tətbiqi keyfiyyətli tədrisin və həyata keçirilməsi
fənnin əsasını təşkil edir.
Tədris
prosesində kompüter
texnologiyasının imkanlarından
istifadə.
Yeni
pedaqoji texnologiyalar və müasir təlim üsullarını
öyrənmək, öz
peşəkarlıq səviyyəsini
artırmaq müasir müəllimin ümdə
vəzifəsidir. Bu gün
hər bir müəllim mövcud
elektron dərsliklər,
tədris vəsaitləri
ilə kifayətlənməyərək
fəal yaradıcılıq
axtarışlarına qoşulmalı,
əyani vəsaitlər
hazırlayıb tətbiq
etməlidirlər. Mən
də bir müəllim kimi yeni dərslərin izahında təqdimatlardan
istifadə edərək
motivasiyanı daha maraqlı qurmaq və dərsin müəyyən mərhələlərində
elektron dərsliklərdən
istifadə etməyə
çalışıram.
Məzmunu dövlət
müdafiəsinin əsasları,
taktiki hazırlıq,
atəş hazırlığı,
hərbi nizamnamələr,
sıra təlimi, hərbi topoqrafiya, mülki müdafiə, hərbi tibbi hazırlığı və
hərbi tətbiqi fiziki hazırlıqdan ibarət olan gənclərin çağırışaqədərki hazırlığı
fənni digər fənlərlə geniş
inteqrasiya imkanlarına
malikdir və mən bu imkanlardan yeri gəldikcə istifadə edirəm.
Gənclərin
çağırışaqədərki hazırlığı fənni
üzrə "açıq
dərs"lərin keçirilməsi.
Liseydə tədrisin
keyfiyyətini yüksəltmək,
mənimsəmə səviyyəsini genişləndirmək
məqsədi ilə
"açıq dərs"lərin
keçirilməsi, qarşılıqlı
dərsdinləmə nəticəsində
ümumi səviyyənin
öyrənilməsi və
qarşıya çıxan
problemlərin aradan qaldırılması məsələləri
həmişə ön
plana çəkilmişdir.
Gənclərin çağırışaqədərki
hazırlığı fənni
üzrə "açıq
dərs"lərin keçirilməsi
də bu mənada vacibdir. Bu həm müəllimin, həm də tələbələrin məsuliyyətini
artırır,
tələbələrin hazırlıq səviyyəsinin
yüksəlməsində mühüm
rol oynayır. Bunu nəzərə alaraq gənclərin çağırışaqədərki hazırlığı fənni
üzrə 89 nömrəli
"Mühasibat uşotu"
qrupunda "açıq
dərs" keçirilmişdir.
Dərsdə liseyin dərs hissə müdiri K.Quliyev, metodiki komissiyanın sədri Ə.Əliyeva, qrupun istehsalat təlimi ustası Ş. İsmayılova və bir neçə fənn müəllimi iştirak edirdilər. Dərsin mövzusu "Döyüşdə
əsgərin vəzifələri"
idi. Dərs yüksək səviyyədə
keçdi. Dərs zamanı
tələbələr çox
sərbəst və fəal idilər. Dərsin möhkəmləndirilməsi mərhələsində
yeni dərsə aid verilən sualları yaxşı cavablandırırdılar.
Aparılan
belə kompleks işlər tədrisin keyfiyyətini yüksəltməyə,
tələbələrin hərbi-vətənpərvərlik
tərbiyəsini yaxşılaşdırmağa
imkan verir.
Mütəllim BAYRAMOV,
18 nömrəli Bakı Peşə Liseyinin hərbi rəhbəri
Azərbaycan müəllimi.-
2014.- 4 aprel.- S.8.