"Bizim borcumuz
dövlətin etimadını doğrultmaqdır"
Türkiyənin
Hacettepe Universitetində təhsil alan Cavid
Əhmədovla söhbət
Cavid Ramiz oğlu Əhmədov 1989-ci
ildə Bakı şəhərində anadan olub. 2006-cı ildə Nərimanov
rayonundakı 193 nömrəli tam orta məktəbi fərqlənmə
attestatı ilə bitirib. Elə həmin il ali məktəblərə
keçirilən qəbul imtahanlarında 643 bal toplayaraq Azərbaycan
Tibb Universitetinin müalicə işi fakültəsinə
daxil olub. 2006-2009-cu illərdə əlaçı tələbə
və universitetin Tələbə
Elmi Cəmiyyətinin fəal
üzvü kimi Azərbaycan
Respublikasının Təhsil Nazirliyi və Azərbaycan Tibb
Universitetinin rəhbərliyi tərəfindən seçilərək
tələbə mübadilə proqramı çərçivəsində
təhsilini davam etdirmək üçün İstanbul Universiteti Cerrahpaşa
tibb fakültəsinə qəbul olunub. 2010-cu ildə "2007-2015-ci illərdə
Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili
üzrə Dövlət Proqramı"na
qəbul olunub. 2013-cü
ildə həmin universiteti müvəffəqiyyətlə
bitirib. 2013-cü ilin aprel
ayında "Tıpta Uzmanlık Sınavı"nda (TUS) yüksək
bal toplayaraq Hacettepe Universitetinin radiologiya bölümünə
daxil olub. Həmin ildə ikinci dəfə "2007-2015-ci illərdə
Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili
üzrə Dövlət Proqramı" çərçivəsində
təhsil almağa layiq görülüb. Hazırda
Hacettepe Universitetinin radiologiya bölümündə assistent vəzifəsində
təhsil alır. Evlidir.
- Necə oldu ki, həkimliyi seçdiniz?
- Orta məktəbdə təhsil aldığım zaman
əsas diqqətim məktəb proqramına yönəlmişdi.
Ancaq fizika və biologiya fənlərinə marağım daha da yüksək
olduğu üçün bu fənlər üzrə bilik
olimpiadalarında iştirak etməyi çox sevirdim. Orta məktəb
illərində
özümü daha çox təkcə məntiq
və riyazi biliyin deyil, həm də
yaradıcılığın da tələb olunduğu sahədə
görürdüm. Məhz bu səbəbdən
VIII sinifdə artıq həkim olmağa qərar vermişdim.
Hətta V sinifdə
ürək anatomiyasına aid çəkdiyim şəkillər
bu gün də evimizdə durur.
- Xaricdə təhsil üzrə Dövlət
Proqramı çərçivəsində 2013-2014-cü tədris
ili üçün tələbələrin
seçim prosesini necə qiymətləndirirsiniz?
- Müsabiqədə ikinci dəfə iştirak edirdim.
Budəfəki seçim prosesi daha maraqlı və təkmilləşdirilmiş
idi. Hiss etdim ki, münsiflər heyətinin üzvlərinə
biz tələbələrin təkcə elmi sahədə olan
biliyimiz deyil, həm də Azərbaycan Respublikasına verə
biləcəyimiz faydamız önəmli idi. Bu
məqam məni çox sevindirdi, çünki dövlətimiz
bizə etimad göstərirsə, bizim də borcumuz bu
etimadı doğrultmaqdır.
İstanbul Universitetində təhsil aldığım
dövrdə Azərbaycan Prezidentinin, Azərbaycan dövlətinin və
Təhsil Nazirliyinin biz gənclərə göstərdiyi
qayğını tez-tez qeyd etməyi çox sevərdim. Həqiqətən
də dövlətimizin yaratdığı bu şərait xaricdə oxuyan tələbələr
üçün böyük imkanlar yaradır. Bu səbəbdən
də Dövlət Proqramında təhsil alan
tələbədən ancaq ən yüksək nailiyyətlər
gözlənilir.
- Xarici ölkədən baxdıqda Azərbaycan təhsilini,
Təhsil Nazirliyinin apardığı işi necə görürsünüz?
- İlk 3 kursu Azərbaycan Tibb Universitetində və sonrakı 3 kursu
İstanbul Universitetində oxuduğum üçün Azərbaycan
və Türkiyə təhsili
arasında fərqləri görmə şansım daha
yüksək idi. Türkiyədə V kursda oxuduğum zaman
"TRT" telekanalının əməkdaşları
müsahibə almaq üçün
bizim bölümə gəlmişdi. Azərbaycanlı olduğumu bildikdən
sonra onlar mənə belə bir sual verdilər: "Türkiyə
və Azərbaycan təhsili haqqında hansı fərqi qeyd
edə bilərsiniz?". Mənim
cavabım belə oldu: "Həm Azərbaycan, həm
Türkiyə sürətlə inkişaf edən ölkələrdir.
Necə ki, Türkiyənin gəncləri daha
qabaqcıl xarici universitetlərdə təhsil almağa
çalışırlar, həmçinin Azərbaycan gəncləri
də. Azərbaycan müstəqilliyini 18
oktyabr 1991-ci ildə qazanıb, buna görə də Azərbaycan
təhsilinin Türkiyə təhsili ilə eyni səviyyəyə
çatması üçün zaman lazımdır. Azərbaycanın bütün imkanları var və
biz ancaq yüksələn yol üzrə hərəkət
edirik".
- Tələbə həyatınız necə
keçir?
- Hazırda təhsil aldığım Hacettepe
Universiteti Türkiyənin ən böyük universitet klinikalarından birinə
malikdir. Belə bir klinikada yüksək təcrübəyə
yiyələnmək üçün bütün imkanlar var.
Buna görə də buradakı bir çox həkimlər bu
böyük məlumat bazasından istifadə edərək
özlərini təkmilləşdirirlər. Mən də
klinikanın bir həkimi olaraq bu imkanlardan maksimum dərəcədə
istifadə etməyə çalışıram.
Bundan əlavə, mən idmanı da çox sevirəm, məktəbdə
oxuduğum zamanlar boks üzrə Bakı
çempionu olmuşam. İstanbula gəldikdən sonra da
idmana olan sevgimi yenə də sübut etdim və İstanbulda
universitetlərarası armwrestling idman növü üzrə yarışmada sol
əldə birinci, sağ əldə ikinci yerə layiq
görüldüm. İndi isə Ankaradayam, bəlkə
idmana olan sevgim burada da oyanar.
Düşünürəm ki, əslində
həkimin asudə vaxtı çox olmalı deyil. Asudə vaxtım olanda ailəmlə keçirirəm.
Ankaranın tarixi abidələrini və əyləncə
mərkəzlərini gəzməyi çox sevirik. Əsasən də ən çox sevdiyimiz yer Ankara
Dövlət Opera və Balet Teatrıdır. Bu teatra olan
sevgimizin əsas səbəbi ayda bir dəfə
"Arşın mal alan" səhnəsinin
verilməsidir.
- Yaşadığınız şəhər
haqqında?
- Ankara Türkiyənin ən gözəl şəhərlərindən
biridir. Ankaraya gələnlərə
Anıtkabir, Ankara kulesi, Atatürk Orman Çiftliği, Roma
Hamam Muzeyini ziyarət etməyi məsləhət görərdim.
Ankara gözəl şəhər olmasına baxmayaraq, mənim
üçün dünyanın ən gözəl şəhəri
olan Bakı üçün
çox darıxıram.
- Azərbaycan diasporası ilə əlaqələriniz
barədə...
- Türkiyədə bizim diasporamız çox
güclüdür. Biz əsas gücümüzü və səylərimizi
erməni separatçılarının və onlara
havadarlıq edənlərin 1990-1993-cü illərdə
xalqımızın başına qətirdiyi hadisələri dünyada tanıtmağa
yönəltmişik. Hər il 20 Yanvar, Xocalı faciəsi, 31
mart Azərbaycanlıların Soyqırımı
Günü ilə bağlı keçirilən konfranslar və
mitinqlərdə fəal iştirak edirik. Hər bir azərbaycanlı
öz xalqına qarşı törədilmiş bu
haqsızlıqları, vəhşilikləri
unutmamalıdır.
- Bir qədər oxuduğunuz ali məktəb,
seçdiyiniz ixtisas barədə məlumat verərdiniz.
- Hacettepe Universiteti Türkiyənin ən böyük ali təhsil ocaqlarından biridir. Əsas olaraq da radiologiya bölməsində Avropada
tanınan professorlar dərs deyirlər. Buranın
əsas özəlliyi daim müəllimlərlə ünsiyyətdə
olmağımızdır. Çünki
belə olduğu halda onların çox böyük təcrübəsindən
biz də faydalanmış oluruq. Biz tələbələr
üçün ikinci önəmli məqam invaziv radiologiya sahəsində
Türkiyənin və Avropanın ən qabaqcıl
professorları ilə birlikdə
cərrahiyyə əməliyyatlarında iştirak etməyimizdr. İnvaziv radioloq üçün bu, əvəzedilməz təcrübədir.
Mənim əsas məqsədim invaziv
neyroradiologiya sahəsində təkmilləşməkdir. Dünyada beyin- damar xəstəlikləri
ölüm səbəbləri arasında 3-cü yerdə, əlillik
səbəbləri arasında isə 1-ci yerdədir. Əminəm ki, bu sahədə təkmilləşmiş
mütəxəssislərə Azərbaycanda böyük
ehtiyac var.
- Təhsil aldığınız universitetdə müəllim-tələbə
münasibətləri necə qurulub?
- Yuxarıda da qeyd etdiyim kimi, müəllimlərin səmimi
münasibəti bizə çox stimul verir. Əlbəttə
ki, bəzən müəllimlərin sərt tərəflərini
də görürük, lakin bu durum bizi daha da əzmlə
çalışmağa vadar edir. Həm özlərinə,
həm də
bizə qarşı çox tələbkardırlar.
- Türkiyədə rezidentura təhsil sisteminin
hansı üstünlüklərini qeyd edə bilərsiniz?
- Türkiyədə böyük universitetlərin klinikalarında assistent işləmək çox
böyük üstünlüklər verir. Birincisi,
xəstə sayı və məlumat bazası çox
böyükdür. Bu bizə önəmli
dərəcədə təcrübəyə yiyələnməyə
imkan verir. İkinci üstün tərəfi,
gördüyün hər bir xəstəni müəllimlərinlə
birgə müzakirə edirsən. Belə olan halda əlbəttə ki, illərin
təcrübəsindən faydalanmış olursan.
Üçüncü tərəfi, invaziv əməliyyatlarda
bilavasitə iştirak etməyin və bir müddətdən
sonra bu əməliyyatların tam olaraq sənə etibar edilməsidir.
Mənim üçün ən önəmli
üstünlükləri bunlardır.
- Gənclərimizin xaricdə təhsil almaq səylərinə
necə baxırsınız?
- Bu çox gözəl haldır. Bizim Vətənə
hər bir sahədə çoxlu sayda yüksək səviyyəli
mütəxəssislər lazımdır. Dünyanın
tanınmış universitetlərini bitirmiş tələbələr
öz təcrübələrini paylaşaraq Azərbaycanın
inkişafını bir az da sürətləndirəcəklər.
Onu da qeyd edim ki, bəzi
tələbələrin xaricdə qalıb karyera
qurması Azərbaycan
diasporasına böyük təkandır.
- Çətinlikləriniz nə ilə
bağlıdır?
- Şükür Allahımıza, çətinliklərimiz
yoxdur. Bir çətinlik var, artıq
5 ildir ki, Vətənimdən və valideynlərimdən
uzaqdayam. İstər- istəməz həyat keçir və
bəlkə hansısa qızıl anları
qaçırmış oluruq.
- Gələcək planlarınız?
- Hacettepe Universitetini bitirdikdən sonra istərdim ki,
ABŞ-ın
Stanford Universitetində birillik təcrübə-mübadilə
keçim. Sonrakı
planım, daha doğrusu, arzum, Azərbaycanda invaziv
neyroradiologiya və kök hüceyrə
transplantasiyasını insult xəstələrində tətbiq
etməkdir. Bu
çalışmalar Şotlandiyada, Çində və
ABŞ-da tədqiqatın
3-cü mərhələsindədir. Artıq bir çox nəticələr
var və inanıram ki Azərbaycanda
bir çox insana yeni həyat verməyə şansımız
olacaq.
- Maraqlı cavablarınız üçün sizə təşəkkür
edir və məsuliyyətli rezidentura təhsilinizdə
uğurlar arzulayırıq.
Oruc MUSTAFAYEV
Azərbaycan müəllimi.- 2014.- 11 aprel.- S.7.