ALPLogo-2014 proqramlaşdırma
müsabiqəsi başa çatdı
Qısa arayış. ALPLogo Azərbaycan dilində yaradılmış ilk proqramlaşdırma mühitidir. Təxminən yarım əsrdir ki, bütün dünyada kiçikyaşlı məktəblilər proqramlaşdırmanı, əsasən, LOGO dili vasitəsilə öyrənirlər. Uşaqlar üçün LOGO proqramlaşdırma dili 1967-ci ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunun əməkdaşları Seymur Paypert və İdit Xarel tərəfindən yaradılmışdır. Bu dil vasitəsilə kiçikyaşlı məktəblilər proqramlaşdırma konsepsiyasının əsaslarını öyrənir, onlarda düşüncə və məsələ həlli vərdişləri inkişaf etdirilir. LOGO mühiti uşaq personajına çevrilmiş Bağanın hərəkətlərinin proqramlaşdırılmasına əsaslanır. Bağa hərəkət etdikcə iz qoyur və nəticədə rəngarəng təsvirlər alınır. Bu gün dünyanın əksər dillərinə tərcümə olunmuş LOGO-nun onlarla yeni versiyaları vardır.
LOGO proqramlaşdırma dilinin ALPLogo adlanan Azərbaycan versiyası 2012-ci ildə ümumtəhsil məktəbləri üçün informatika dərsliklərinin müəllifləri və proqramçı Cəmşid Naxçıvanskidən ibarət qrup tərəfindən "Bakı" nəşriyyatında işlənib hazırlanmış və artıq iki ildir ki, respublika məktəblərində böyük uğurla istifadə olunur. Proqram mühiti V və VI sinif informatika dərsliklərinə daxil edilmiş və respublika məktəblərinə pulsuz olaraq yayılması təmin olunmuşdur. ALPLogo-nun yuxarı siniflər üçün nəzərdə tutulmuş yeni versiyası daha geniş hesablama və qrafik imkanlara malikdir. Proqramın başlıca özəlliyi komandaların Azərbaycan, ingilis və rus dillərində yazıla bilməsindədir. Azərbaycan və rus bölmələrində dərs zamanı müəllimlərin hər hansı dildə yazılmış hazır kodlardan asanca istifadə etmələri üçün proqramda interfeys dilinin dəyişdirilməsi ilə yanaşı, kodun bir dildən başqa dilə avtomatik çevrilməsi imkanı da vardır.
Hər il informatika fənni
üzrə dərslik müəlliflərinin rəhbərliyi
ilə keçirilən çoxsaylı müsabiqələrə
bu ildən etibarən daha biri - ALPLogo mühitində
proqramlaşdırma müsabiqəsi də əlavə olundu.
Artıq iki ildir ki,
respublikanın müxtəlif bölgələrində
çalışan informatika müəllimləri şagirdlərin
ALPLogo dilində proqramlaşdırmaya göstərdikləri
böyük marağı nəzərə alaraq bu sahədə
də müsabiqələrə
ehtiyac olduğunu bildirirdilər. Bu yaxınlarda uğurla
keçirilmiş 2-ci SketchUp müsabiqəsindən sonra aprel
ayında ALPLogo mühitində proqramlaşdırma üzrə
də müsabiqənin keçirilməsi qərara
alındı. Nəhayət, aprelin 20-də Bakının 264
nömrəli tam orta məktəbində "ALPLogo-2014
proqramlaşdırma müsabiqəsi" böyük
uğurla keçirildi.
VI sinif şagirdlərini
əhatə edən bu müsabiqənin münsiflər heyəti
informatika dərsliklərinin müəllifləri Ramin Mahmudzadə,
İsmayıl Sadıqov və Naidə İsayevadan, informatika
müəllimi Mətanət Əhmədovadan,
proqramçı Cəmşid Naxçıvanskidən və
"Bakı" nəşriyyatının rəhbəri Zaur
İsayevdən ibarət idi.
Müsabiqənin
şərtləri əvvəlcədən informatik.az
saytında və facebook şəbəkəsinin
"İnformatika müəllimləri" qrupunda elan
olunmuşdu. Məktəblərdə keçirilmiş birinci
turun qalibləri respublika turunda iştirak etmək hüququ əldə
etmişdilər. Final turunda şagirdlər ALPLogo
proqramlaşdırma mühitində 2 saat ərzində 3
tapşırıq yerinə yetirməli idilər. Müsabiqənin
ilk dəfə keçirildiyini nəzərə alaraq bir
neçə həftə qabaqcadan şagirdlərin
hazırlaşması məqsədi ilə oxşar məsələlər
saytda və qrupun səhifələrində yerləşdirilmişdi.
Proqramlaşdırma yarışında Bakı və
Sumqayıt şəhərlərindən 25 şagird əyani
olaraq iştirak edirdi. İsmayıllı, Bərdə,
Şabran və Ordubad rayonlarının şagirdləri isə
müsabiqəyə İnternet vasitəsilə onlayn
qoşuldular. Şərtə uyğun olaraq regionlardan olan
onlayn-iştirakçılar məsələləri müsabiqəyə
start verilən vaxtdan 30 dəqiqə əvvəl, yəni səhər
9.30-da informatik.az saytından götürdülər. Əyani
iştirakçılara isə tapşırıqlar çap
olunmuş vərəqlərdə paylandı və proyektor
vasitəsilə nümayiş etdirildi. Müsabiqənin
vaxtı bitən kimi hər bir şagirdin işi münsiflər
heyətinə təqdim edildi. Bölgələrdə olan
iştirakçıların işləri isə nəzarətçilər
tərəfindən dərhal İnternet vasitəsilə
göndərildi.
İşləri
yoxlayan zaman şagirdlərin proqramlaşdırma
bacarıqlarını belə yüksək səviyyədə
nümayiş etdirməsi münsiflər heyətini çox
sevindirdi. Proqramlaşdırma sənətinin özəlliyi
ondadır ki, bir məsələnin həlli üçün
müxtəlif proqramlar tərtib oluna bilər. Tərtib olunan
hər bir proqram başqasından proqramçının iti
düşüncəsi, maraqlı tapıntıları, optimal
alqoritmləşdirmə bacarıqları, bir sözlə
proqramçının proqramlaşdırma məharəti ilə
fərqlənir. Bu baxımdan 6-cılar təcrübəli
proqramçılardan ibarət münsiflər heyətini
sözün əsl mənasında heyrətləndirməyi
bacardılar. Münsiflər heyətinin qərarı ilə
Bakı və Sumqayıt məktəbliləri arasında
keçirilən "ALPLogo-2014 proqramlaşdırma müsabiqəsi"ndə
iki şagird 1-ci yerə, dörd şagird 2-ci yerə, doqquz
şagird isə 3-cü yerə layiq görüldü.
Bütün
iştirakçılar sertifikat və hədiyyələrlə
təltif olunacaq. Münsiflər heyətinin qərarına əsasən
belə proqramlaşdırma müsabiqəsinin hər il
keçirilməsi planlaşdırılır.
Şagird və müəllimlərin
böyük marağına səbəb olan belə müsabiqələr
gələcək proqramçıların yetişməsində
böyük əhəmiyyət kəsb edir. Fəxri yerləri
qazanmış şagirdlər arasında beynəlxalq olimpiadalarda
iştirak üçün namizədlərin seçilməsi
və onlarla ciddi məşğul olunması nəzərdə
tutulur.
Azərbaycan müəllimi.- 2014.- 25 aprel.- S.6.