"Məktəb: tariximiz, taleyimiz"
"Gələcəyimiz
məktəb və maarifə bağlıdır. Hakim bir millətin məhkum
düşməsi, məhkum bir millətin
yox olması məktəbsizlikdən irəli
gəlir".
Məşhur
maarifçi və mühərrir,
istedadlı publisist İsmayıl
Qaspıralıya məxsus olan və təhsilin,
məktəbin əsas tərəqqi aləti olmasını çox dəqiq və aydın ifadə edən
bu fikirləri
dəyərli alim, məhsuldar tədqiqatçı
Abid Tahirli oxuculara təqdim
etdiyi son kitabı "Məktəb: tariximiz,
taleyimiz"ə epiqraf seçmişdir.
Doğrudan da təhsilin və məktəbin əhəmiyyətinin
dərk edildiyi
vaxtdan
keçən qərinələr, əsrlər inkişaf və tərəqqinin
onlarsız mümkün
olmadığını çoxdan sübut edib. Lakin təhsil və
məktəb nə qədər mükəmməl olsalar da
özü-özlüyündə tərəqqini təmin edə
bilməzlər. Onlar yalnız
insanların vasitəsi ilə, insanların şəxsində
məhsuldar qüvvəyə çevrilməklə inkişaf vasitəsi olurlar.
Bu
baxımdan təhsil, məktəb həm də hər birimizin taleyində, inkişafında böyük önəm kəsb edən vasitələrdir.
Çünki həyat yolumuzda
hər birimizi istiqamətləndirən bilik və təcrübəni məktəbdən,
təhsil vasitəsi ilə alırıq. Buna
görə də uzun illər qoynunda pərvəriş
tapdığımız, bizə tərəqqi
açarını verən bu müqəddəs
məbədi unutmuruq.
Kitabın yazılma səbəbi
də, müəllifin qeyd etdiyi
kimi, məhz bu - təhsil
ocağına məzun sevgisidir. "Məktəb yolu-nicat yolu", "Bir məktəbin
tarixi və taleyi",
"1973-cü il məzunları: illər,
talelər, izlər..." və "Əlavələr"
adlı dörd hissədən ibarət olan kitab ilk
sətirlərində onun yazılması
ideyasının təsvir olunduğu
"Məktəb tarixinin tədqiqinə
qısa bir nəzər" adlı
məqalə ilə açılır. A.Tahirli burada
eyni zamanda türk alimi, professor Yahua Akyüzün "Türk
egitim tarihi"
adlı kitabı ilə tanışlığın onda Azərbaycanda məktəb, təhsil, pedaqoji fikir tarixinə dair aparılan araşdırmalara marağı
artırdığını və onu toxunulan məsələlərə qısaca da olsa nəzər salmağa sövq etdiyini bildirir. Məqalədə daha
sonra XIX əsr məktəb və təhsil
tarixinə qısa ekskurs edilir, yeni məktəblər açmaq
sahəsində edilən təşəbbüslər
müvafiq mənbələrə istinadən
şərh olunur. Müəllif
habelə Qəbələdə məktəb və təhsil
tarixinə də xeyli yer
ayırır, rayonun coğrafi
mövqeyi, əhəmiyyəti, XIX əsrin
80-ci illərində Qəbələdə
açılan məktəblər haqqında məlumat verir, rayon haqqında, burada təhsilin
inkişafı barədə dərc olunmuş
məqalələr, çapdan
çıxmış kitablar haqqında söz açır, onların müəlliflərinin
xidmətlərini dəyərləndirir.
Qəbələ
barədə qələmə alınmış əsərlərin indiyədək tam
siyahısının tərtib edilmədiyini təəssüf
hissi ilə
qeyd edən A.Tahirli
burada Qəbələ
ensiklopediyasını yazmaq, yaratmaq kimi maraqlı bir təklif də irəli sürür,
bu ideyanı gerçəkləşdirmək üçün özünün
də iştirakı ilə artıq müəyyən
addımlar atıldığına diqqət çəkir, Qəbələyə
dair bəzi
məxəzləri təqdim edir.
Qəbələnin
tanınmış insanları haqqında qısa bioqrafik məlumatlar da kitabda mühüm yer tutur və böyük
tərbiyəvi-ensiklopedik dəyərə malikdir.
Onlar "Qəbələdən pərvazlananlar,
Qəbələ ünvanlılar" başlığı
altında təqdim olunub. Bu bölmədə
müəllif məşhur həmyerliləri İsmayıl bəy
Qutqaşınlının həyatı və irsinin
tədqiqi məsələlərini də
araşdırmış və onun "Səfərnamə"
əsəri haqqında geniş məlumat vermişdir.
Kitabın ikinci - "Bir məktəbin
tarixi və taleyi"
adlı hissəsi isə bütövlükdə müəllifin
özünün də məzunu olduğu Qəbələ rayonu
Nohurqışlaq kənd tam orta məktəbinə həsr olunub.
Burada
öncə məktəbin hazırkı direktoru
Yaqub Tahirovun tədris
ocağının fəaliyyəti və son
illər əldə etdiyi
uğurlarından, 2006-cı ildə məktəb üçün tikilmiş
yeni binanın
açılışında iştirak etmiş ölkə
Prezidenti İlham
Əliyev və birinci
xanım, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban
Əliyevanın təhsilə, məktəb quruculuğu işinə göstərdikləri diqqət və
qayğıdan söz açılan
yazısı verilmişdir. Ondan sonra gələn "Nohurqışlaq məktəbinin
neçə yaşı var", "Vətən
mənə oğul desə..." və s. başlıqlı yazılarda məktəbin
fəaliyyətə başlaması və keçdiyi
şərəfli tarixi inkişaf
yolundan,
xalqımızın azadlığı, ölkəmizin
müstəqilliyi yolunda mübarizələrdə
şəhid olmuş məzunlarından bəhs
olunur.
Nohurqışlaq
məktəbini bu kitabın yazılıb
çap olunduğu
2013-cü ildən 40 il öncə -
1973-cü ildə bitirən məzunlar haqqında məlumatlar,
onların bəzilərinin bədii
yaradıcılığından nümunələr, xatirələr,
təbriklər, kənd, onun məktəbi haqqında faktlar, rəqəmlər, eləcə
də kitabın müəllifinin
qısa tərcümeyi-halı və əsərlərinin biblioqrafik göstəricisi kitabın üçüncü hissəsində yer alıb. "Əlavələr"də
isə hikmət xəzinəsi olan kitablardan, klassik şair və
yazıçılarımızın
əsərlərindən seçmələr, fotolar, məktəb haqqında müxtəlif
illərdə dövri mətbuatda dərc
olunmuş yazılarn surətləri cəmlənmişdir.
Zəngin
mündəricəyə malik,
axıcı publisistik dildə qələmə
alınmış kitabın tanınmış alim-publisist
Abid Tahirlinin çoxsaylı digər
kitabları kimi
sahənin mütəxəssisləri, eləcə də
geniş oxucu kütləsi
tərəfindən sevilə-sevilə oxunacağı zənnindəyik.
Yusif ƏLİYEV
Azərbaycan müəllimi.- 2014.- 11 iyul.- S.8.