Qoynuna dönürük,
Şuşa, Cıdır düzü,
Topxana...
Şuşa! Yaradıldığı, bünövrəsi qoyulub tikildiyi gündən dillər əzbəri olan, şan-şöhrəti dünyaya yayılan, misli bərabəri olmayan gözəl şəhərimizin adını çəkəndə qulaqlarımıza dahi bəstəkarımız Üzeyir Hacıbəylinin bəstələdiyi bir-birindən gözəl musiqilərin səsi gəlir. Şuşa deyəndə yaddaşımızda Bülbülün bənzərsiz avazı, Cabbar Qaryağdıoğlunun, Xan Şuşinskinin zəngulələri ruhumuza sığal çəkir.
Uzun illər idi ki, Qarabağın qızıl üzüyünün lacivərd qaşı olan gözəl Şuşamızın adını dilimizə gətirəndə ürəyimizi kədər, gözlərimizi yaş, könlümüzü qatı duman bürüyürdü. İyirmi səkkiz ildən çox Şuşaya gedən yolları erməni qəsbkarları üzümüzə bağlamışdılar. İşğalda qalması kiçikdən-böyüyə hamımızı kədərləndirirdi. Çünki bizim səsimizi eşitmir, nəfəsimizi duymurdu doğma Şuşa. 1992-ci il mayın 8-dən doğma şəhərimizin həsrətini çəkə-çəkə qalmışdıq. Bu həsrətin, bu intizarın bitəcəyini həsrətlə gözləyirdik. Ötüb arxada qalan illərin bir günü bizə ay, il kimi gəlirdi. Vaxt keçmirdi, sanki zaman yorulub ayağını saxlayır, addımını atmırdı. Şuşasız qaldığımız günlərdə də biz bu qədim şəhərimizi unutmur, hər an onu xatırlayırdıq. Şuşanın gözəlliyini, bənzərsizliyini vəsf edən mahnılara qulaq asa-asa içdən-içə qisas hissi ilə alovlanırdıq.
Şuşa bizim and yerimiz, güman yerimiz idi. İllərdi insanlar
Qarabağ, Şuşa
nisgili ilə yaşayırdılar. Bu nisgilin,
bu dərdin əhatə dairəsi genişləndikcə sanki
Şuşa da təsəvvürümüzdə
böyüyüb gözəlləşirdi.
Özlərini şəhərimizə sahib çıxmış
kimi aparan erməni vandalları buradakı tarixi abidələrimizi dağıdıb
yerlə-yeksan edirdilər. Bu yerlərin tarixini saxtalaşdırır, dini
abidələrə müxtəlif
donlar geydirib, formalar verib özününküləşdirməyə çalışırdılar.
Göylərə baş çəkən dağların əyninə
biçilmiş yaşıl
meşələri qırıb
mebel materialları kimi xarici ölkələrə
satırdılar.
Hər il Şuşanın
işğal günlərini
ürək ağrısı
ilə, göz yaşı ilə qeyd edirdik. Tədbirlərdə şuşalı günlərimiz
yaddaşımızda yenidən
canlanır, ötən
illərin xatirələri
ard-arda sıralanıb
dilə gəlirdi.
Həsrət yüklü xatirələr
birləşib qoşalaşaraq
ömrün arxada qalan illərinə bağlanırdı. Xatirələr qanadlanıb ömrün yaşanıb arxada qalmış illərinə
baş vururdu. Günlərin birində Şuşanın
işğaldan azad edilməsini, həsrətə
son qoyulmasını arzulayırdıq.
O müqəddəs günü
hamımız intizarla
gözləyirdik. Uzun
illər idi ki, ağıllarda saysız-hesabsız suallar
dolaşırdı və
bütün sualların
da əvvəlində
“nə vaxt” kəlməsi dayanırdı:
"Nə vaxt Şuşanı azad edəcəyik, nə vaxt Şuşaya qayıdacağıq, nə
vaxt düşməni
Şuşadan qovacağıq?.." Ürəyində Vətən eşqi
aşıb-daşan insanlar
bu suala cavab axtarırdılar.
İllər isə bu suallara məhəl qoymadan, əhəmiyyət
vermədən ötüb
keçirdi.
Bu həsrət dolu
günlərdə yaxşı
bilirdik ki, Şuşanı azad edəcək qüvvə
Ali Baş Komandanın
xüsusi diqqət və qayğısı ilə əhatələnmiş,
gündən-günə gücünü,
qüdrətini artıran
Azərbaycan Ordusudur. Xalq ümidini
getdikcə qüdrətlənən
ordusuna, döyüş
təcrübəsini artıran
əsgərinə bağlamışdı.
Ordumuz mütləq xalqın inamını doğrultmalı, düşməni
torpaqlarımızdan qovmalı,
günlərin birində
Şuşa həsrətinə son qoymalıydı.
Qəhrəmanlıq tariximizə böyük hərflərlə yazılmış
2016-cı ilin Aprel döyüşləri ordumuzun
güclü və qüdrətli, istənilən
döyüş tapşırığını
yerinə yetirməyə
qadir olduğunu göstərdi. Həmin günlərdə böyük strateji əhəmiyyətə malik
Lələtəpə yüksəkliyi
işğalçılardan azad edilmişdi. Cəbrayıl rayonunun Cocuq
Mərcanlı kəndinin
sakinləri doğma ocaqlarına qayıtmaq imkanı qazanmışdı.
Cocuq Mərcanlıdan,
Lələtəpədən başlanan döyüş
yolu Şuşada tamamlanmalıydı. Yol yarımçıq
qala bilməzdi. Tamamlandı da!
2020-ci il sentyabrın
27-dən başlayan əks-hücum
əməliyyatlarında qüdrətli
Azərbaycan Ordusunun zabit və əsgərləri
döyüşlərdə böyük hünər və rəşadət göstərərək düşməni
məğlubiyyətə uğratdılar,
şəhər və
kəndlərimizi qəsbkarlardan
azad etdilər. Bu gün üçrəngli
bayrağımız Cəbrayılda,
Füzulidə, Zəngilanda,
Qubadlıda, Ağdamda,
Laçında, Kəlbəcərdə
və Şuşada qürurla dalğalanır.
Vətən müharibəsinin 42-ci günü eşitdiyimiz möhtəşəm xəbərdən
ürəyimiz açıldı,
könlümüz telləndi,
qəlbimiz şadlandı,
gözlərimiz nəmləndi,
baxışlarımızda sevinc elə parladı ki, sanki buludlar toqquşdu, ildırımlar
çaxdı, göy
guruldadı.
Noyabrın 8-də Azərbaycan Respublikasının
Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş
Komandanı İlham Əliyev növbəti dəfə xalqa müraciət edərək
bildirdi ki, müzəffər Azərbaycan
Ordusu Qarabağın tacı, musiqi beşiyimiz olan qədim və doğma şəhərimizi,
Şuşamızı erməni
işğalçılarından azad edib.
Ali Baş Komandanın
verdiyi şad xəbərin sevincini bir-biri ilə bölüşmək üçün
xalq küçələrə
axışdı. Hamı əlində bayraqlar
küçə boyu addımladı, Ali Baş
Komandanı, Azərbaycan
Ordusunu böyük fərəhlə alqışladı.
Alqış-alqışa, sevinc-sevincə qarışmışdı.
İllərdən bəri bu xoş xəbəri gözləyən xalq sevinc içindəydi.
Küçəyə çıxanların
arasında bir əlində əsa, bir əlində bayrağımızı tutmuş
bir qoca da, əyləşdiyi əlil arabasından Azərbaycanın və Türkiyənin bayraqlarını
asmış orta
yaşlı bir insan da, körpələr
belə Şəhidlər
xiyabanına tələsirdilər.
Hamı bu sevincli anları
onlara yaşatdığına
görə Silahlı
Qüvvələrin Müzəffər
Ali Baş Komandanına,
Azərbaycan Ordusuna minnətdarlıq edirdi.
Şanlı Azərbaycan Ordusunun
zabit və əsgərləri əks-hücum
əməliyyatlarında böyük
hünər və qəhrəmanlıq göstərərək
Şuşa şəhərini işğaldan
azad etmişdilər. Başqa şəhər və rayonlarımız kimi, Şuşanın da işğalına son qoyulmuşdu.
Nə böyük səadət, nə böyük hünər, nə böyük qələbə! Azərbaycan Ordusunun
şəxsi heyəti
qəhrəmanlıq və
igidliyi ilə mümkünsüzü mümkün,
əl çatmazı
əl çatan etmişdi. Hərbçilərimiz uca dağları
aşmış, şiş
qayaları parçalamışdılar.
Azərbaycan əsgəri rəşadəti
və cəsarəti ilə xalqımızın
qəhrəmanlıq tarixinə
yeni səhifələr
yazmışdı. Elə bir
tarix ki, oxuduqca tamamlanmaz, yazdıqca bitməz.
Uzun illərdən bəri Şuşanın başının
üstündə dolaşan
ağlı-qaralı buludlar
dağıdılmış, səma qaraltılardan, bozartılardan təmizlənmiş,
göy üzü xeyli gözəlləşmişdi.
1992-ci ildən bağlanmış qapılar
bütün genişliyi
ilə üzümüzə
açılmışdı. Üçrəngli bayrağımız Şuşada da əzəmətlə dalğalanırdı.
Ali Baş Komandan xalqa müraciətində
çox böyük qürurla və fəxrlə: "Əziz
Şuşa, sən azadsan! Əziz Şuşa, biz qayıtmışıq! Əziz Şuşa,
biz səni dirçəldəcəyik!"
- dedi. Bu gün
bu gözəl şəhərdə yalnız
və yalnız Azərbaycan əsgərinin
addım səsləri
eşidilir. Bir müddətdən
sonra Şuşaya böyük qayıdış
başlayacaq. Bütün
bunları fikirləşdikcə
iftixar və qürur dolu belə anlarda dilimdən və dodaqlarımdan asta-asta bu pıçıltılar
qopur: "Qoynuna qayıdırıq, Şuşa!
Gəlirik səni qoxulamağa,
Xarı bülbül.
Dönürük gözəlliyinə
tamaşa etməyə,
Topxana! Qayıdırıq
suyundan içməyə,
İsa bulağı! Gəlirik çöllərində at çapmağa,
yarışlar, festivallar
keçirməyə, Cıdır
düzü!"
Bu günləri illərlə
gözləmişdik, bu
günləri aylarla arzulamışdıq, bu günlərin həsrətini
həftələrlə çəkmişdik. Şükürlər ki, 28 ildən sonra arzumuza çatdıq, istəyimizə
qovuşduq. Qarabağsız, Şuşasız günlərimizə
son qoyuldu. Ömrümüzün təqviminə yeni səhifələr yazıldı.
İndi sevinc içində Şuşalı, Qarabağlı
günlər yaşayırıq.
Ümid edirik ki, belə
iftixar dolu günlərimizin ömrü
əbədi-əzəli olacaq.
Zabit və əsgərlərimizin
Şuşanın azad
olunması uğrunda gedən döyüşlərdə
göstərdikləri igidlik
və qəhrəmanlıq
tariximizin səhifələrində
daim qalacaq.
Vahid MƏHƏRRƏMOV
Azərbaycan ordusu.- 2022.- 14 dekabr.-
S.7.