MDB PA-nın 39-cu plenar iclasında
Milli Məclisin Sədri Oqtay Əsədovun başçılıq etdiyi
Azərbaycan parlament nümayəndə heyəti
noyabrın 29-da MDB Parlamentlərarası
Assambleyasının Sankt-Peterburq
şəhərində keçirilən
39-cu plenar iclasında
iştirak etdi.
İclası giriş sözü
ilə MDB Parlamentlərarası
Assambleya Şurasının
və Rusiya Federasiyası Federal Məclisi Federal Şurasının
sədri Valentina Matviyenko açdı. O, artıq neçə illərdir ki, ənənəyə çevrilmiş
bu cür tədbirləri yüksək
qiymətləndirdi, MDB çərçivəsində
ikitərəfli, o cümlədən
parlamentlərarası əlaqələrin
inkişafında mühüm
rol oynadığını
bildirdi. Qeyd etdi ki, qəbul
olunan model qanunlar qanun yaradıcılığı
baxımından parlamentlərarası
əlaqələrin inkişafında
mühüm rol oynayır.
Sonra plenar iclasda "Arxeoloji irsin qorunması haqqında",
"Elektron sənəd
haqqında", "Antikorrupsiya
monitorinqi haqqında",
"Kommersiya sirri haqqında", "Ekoloji
audit haqqında", Təhsil
Məcəlləsi və
Vergi Məcəlləsi
haqqında, "Elmi parklar haqqında" və digər model qanun layihələri müzakirə olundu, bu layihələrə dair şərh və tövsiyələr
dinlənildikdən sonra
qəbul edildi.
Ümumilikdə, iclasın gündəliyində
duran 25 məsələ
müzakirə olunub qəbul edildikdən sonra parlament nümayəndə heyətlərinin
rəhbərləri mətbuat
qarşısında çıxış
edərək iclasın
yekunları barədə
fikirlərini açıqladılar
və jurnalistləri maraqlandıran suallara cavab verdilər.
Günün ikinci yarısında
"Müasir dünyada
nüvə təhlükəsizliyi:
Nüvə silahlarının
tərksilah olunması
prosesində və onun yayılmasının qarşısının alınmasında
parlamentarilərin rolu"
mövzusuna həsr olunmuş beynəlxalq konfrans öz işinə başladı.
Qazaxıstan parlamentinin təşəbbüsü
ilə həyata keçirilən tədbirin
əvvəlində parlament
sədrləri Tavriya Sarayında təşkil olunmuş "Müasir dünyada nüvə təhlükəsizliyi" adlı
sərgidə nümayiş
etdirilən fotolara tamaşa etdilər.
Konfransı giriş sözü
ilə MDB ParlamentlərarasıAssambleya
Şurasının və
Rusiya Federasiyası
Federal Məclisi Federal Şurasının sədri
Valentina Matviyenko açdı. O, dünyada
sülhün və əmin-amanlığın bərqərar
olmasında bu cür konfransların əhəmiyyətini vurğuladı
və bu işdə parlamentlərin
rolunun daha da artırılmasının
vacibliyini bildirdi.
Qazaxıstan Parlamenti Məclisinin Sədri Nurlan Niqmatulin konfrans iştirakçılarına Qazaxıstan
Prezidenti Nursultan Nazarbayevin müraciətini
oxuduqdan sonra mövzu ətrafında geniş məruzə ilə çıxış
etdi.
Sonra MDB iştirakçısı
olan ölkələrin
parlament sədrlərinin
çıxışları oldu. Azərbaycan Respublikası Milli
Məclisinin Sədri Oqtay Əsədov nüvə təhlükəsizliyi
və nüvə silahlarının tərksilah
olunması məsələsinin
bu gün beynəlxalq aləmdə qlobal bir problem olduğunu və bütün dövlətlərin
kollektiv məsuliyyət
daşıdığını qeyd etdi. Nüvə materialının xüsusiyyətləri
elədir ki, təyinatından asılı
olmayaraq ona qarşı məsuliyyətsiz
münasibət qəbuledilməzdir.
Buna misal olaraq
böyük faciəyə
və insan tələfatına səbəb
olmuş Çernobıl
və Fukusima qəzalarını göstərmək
olar. Beynəlxalq birlik tərəfindən
nüvə təhlükəsizliyinin
təmin edilməsi məqsədilə kompleks
tədbirlər həyata
keçirilir ki, bunların arasında ilk olaraq Nüvə silahının yayılmaması
haqqında müqaviləni
qeyd etmək olar. Bu müqavilə
43 il öncə
qüvvəyə minib.
Onu da qeyd etmək
lazımdır ki, beynəlxalq birliyin əsas məqsədlərindən
biri də nüvə terrorizminin qarşısının alınmasıdır.
Bu istiqamətdə 2005-ci il aprelin 13-də qəbul edilmiş Nüvə Terrorizmi ilə Mübarizə Haqqında Beynəlxalq Konvensiya çox əhəmiyyətlidir. Azərbaycan
Respublikasında bu müqavilə 2005-ci ilin
12 sentyabr tarixində imzalanaraq 2008-ci il
dekabrın 2-də ratifikasiya
olunub. Bu mühüm
sənədi artıq
115 dövlət imzalayıb,
88 dövlətdə isə
onun ratifikasiyası ilə əlaqədar qanunvericilik prosedurları həyata keçirilib.
Köhnəlmiş nüvə obyektlərinin
bütöv regionlara böyük təhlükə
yaratdığı və
onların fəaliyyətinin
tam dayandırılmasının vacibliyi bildirildi. Buna misal olaraq
Ermənistanın Metsamor
atom elektrostansiyası göstərildi.
Milli Məclisin
Sədri nüvə silahının yayılmaması
üçün hüquqi
bazanın formalaşdırılmasını
təmin etmək istiqamətində milli parlamentlərin rolu və məsuliyyətini vurğuladı. O, qeyd edilən məsələ
ilə bağlı müasir çağırışlara
mümkün qədər
tez cavab verərək, beynəlxalq
müqavilələrin operativ
ratifikasiyasını təmin
etmək üçün
parlamentarilərə müraciət
etdi. Bütün milli parlamentlərə nüvə silahı olmadan bir dünyaya
nail olmaq üçün
möhkəm hüquqi
bazanın yaradılması
istiqamətindəki fəaliyyətlərində
əzm və uğurlar
arzuladı.
Digər parlament nümayəndə
heyətləri rəhbərlərinin
çıxışından sonra tədbir başa çatdı.
Azərbaycan nümayəndə heyəti
noyabrın 29-da axşam
vətənə döndü.
Akif TƏVƏKKÜLOĞLU
Azərbaycan.- 2013.- 1 dekabr.- S.5