“Quruda da
dənizi düşünürəm...”
Uşaqlığı
Şamaxının Cəyirli kəndində keçib. Ata-babadan əkin-biçinlə
məşğul olublar. Bəlkə özü
də elə torpağa bağlanıb bu ənənəni davam etdirəcəkdi.
Amma qisməti neftçi olmaq imiş.
Atası
Eyvaz kişi
onun texniki elmlərə çox meyilli olduğunu görüb düşündü
ki, oğlunu oxutsa, o, sənət, elm sahibi kimi daha
gərəkli ola bilər. Elə bu niyyətlə
də İsraili Bakının Yasamal rayonundakı 1 nömrəli
fizika-riyaziyyat və informatika təmayüllü
internat məktəbinə
gətirdi.
İsrailin dərslərini yaxşı
oxumağına, biliyə
yiyələnməyinə söz
ola bilməzdi.
Qəbul
imtahanlarını müvəffəqiyyətlə
verib Neft və Kimya İnstitutuna
(indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) daxil oldu. Amma bu da bir həqiqət idi ki, neft
buruqlarını yalnız
bir-iki dəfə şəhər ətrafında
uzaqdan yol kənarında görmüşdü.
Estakada və özüllər isə ona yalnız televiziya verilişlərindən,
“İnsan məskən
salır” filmindən tanış idi.
Müsahibim sonra illər barədə belə dedi:
- Tanınmış neftçi-alim,
akademik Azad Mirzəcanzadə
müəllimim olub. Onun dərsdən əlavə
apardığı söhbətlər,
təşkil etdiyi tədbirlər, sonra da Səngəçal, Qum
adası ərazisindəki
dəniz mədənlərində
keçdiyimiz istehsalat
təcrübələri qəlbimi
neftçi peşəsinə
məhəbbətlə doldurdu.
Ali məktəbi bitirəndə təyinatımın
Neft Daşlarına verildiyini eşidəndə
həm sevindim, həm də məsuliyyət hissi keçirdim.
...”Neft Daşları”
NQÇİ-nin 2-ci neft
və qazçıxarma
sahəsinin ərazisindəki
estakada və estakadayanı meydançaları
birlikdə gəzdik. İsrail İsmixanov
bu sahənin rəisidir. Ərazi boyu irəlilədikcə
söhbətimizin ardıcıllığı
tez-tez qırılır.
Amma mövzu, təbii ki, eynidir: neftçilər, neftçinin xarakteri, həyatı, məişəti.
Sahə
rəisi iftixarla gənc həmkarlarını
təqdim edir:
- Rasif İsmayılov və Həkim Muradov neft və
qazçıxarma operatorlarıdır.
Gənc mühəndislərdir. Namiq Səmədovu
isə artıq neft və qazçıxarma
ustası keçirmişik.
Bizim də əksəriyyətimiz
operatorluqdan başlamışıq.
Vaxtilə bizi bu dəniz şəhərində
necə qarşılayıb,
qayğı ilə əhatə edərək işə alışdırıb,
püxtələşdirib yetişdiriblərsə,
biz də gənclərə
məhz o cür münasibət bəsləməyə
çalışırıq. Uzun illər mədəndə
çalışan ustalardan
Firat Əliyev, İlyas Bəyverdiyev, Verdixan Verdixanov, Ramiz Ələsgərov və başqaları öz təcrübələrini
cavanlara səxavətlə
ötürür, onların
nailiyyətləri ilə
fəxr edirlər.
Necə deyərlər, ənənə
davam edir. Əvvəllər burada şəninə
nəğmə qoşulmuş
Neftçi Qurban (Qurban Abbasov) timsallı igidlər çalışıb. İşlədiyim ilk illərdə Alçın
Şirinzadə, Saday Nəsibov kimi insanları yaxından tanıdım. Həm peşəkar
neftçi, həm də səriştəli istehsalat rəhbəri, işçilərin təəssübkeşi
idilər. Əmək fəaliyyətinə
1997-ci ildə 5-ci sahədə
başlamışdım, - deyə müsahibim söhbətini yarımçıq
kəsib mobil telefonunda kiminsə nömrəsini yığdı.
Qısa söhbətdən
sonra dedi:
- Sizi ustadımla da tanış
etmək istəyirdim,
5-ci sahənin rəisi
Əziz Əzizovla. Çox təəssüf ki, uzaqda, özüllərdədir.
Bilirsiniz,
neftçilər kabinet
adamı deyillər.
Vəzifə sahibi olanda da günləri dənizin qoynunda keçir. Bunu ilk dəfə məhz
Əziz Əzizovun nümunəsində gördüm.
Mən onun köməyilə neft və qazçıxarma
ustası kimi yetişdim. Bir neçə ildən
sonra məni indi işlədiyim 2-ci sahəyə rəis müavini göndərdilər.
İki il
sonra - 2002-ci ildən isə sahəyə rəhbərlik etməyi mənə tapşırdılar.
Hazırda 2-ci sahənin (mədənin) gündəlik neft hasilatı planı 255 tondur. Mədənin ümumi quyu
fondu 95 quyudan ibarətdir. Onlardan 71-i istismar
olunan quyudur. İşlək fondda 69 quyu
var. Gündə 255 ton nefti
həmin quyular verir. Əlbəttə, təcrübəli operatorlar Məhəmməd
Şirəliyev, Behbud
Yaralıyev, Dərgah
Əliyev, Nəcəf
Mustafayev və başqalarının səriştəsi,
zəhməti sayəsində.
Sahədə 51 nəfər çalışır.
Onlardan
11-i mühəndis-texniki işçi,
40-ı isə neft və qazçıxarma operatorudur.
418a nömrəli estakadayanı meydançaya yaxınlaşırıq. İsrail İsmixanov:
- Vaxt metodu ilə işləyirik. Yəni işçilər Bakıdan gəmi və vertolyotlarla gəlib-gedərək hər 15 gündən bir növbələrini dəyişirlər, - deyib üzünü meydançadakı qurğulara və işçilərə tutur. - Hazırda layihə dərinliyi 1120 metr olan 2634 nömrəli quyunun qazması 280 metrə çatıb. Quyu 3-cü tektonik blokun Qala lay dəstəsinin 3-cü horizontuna qazılır. Maili quyudur. Bu, qazmadan alacağımız beşinci quyu olacaq. İnanın ki, sevincimizin həddi yoxdur. Çünki 1983-cü ildən bəri ilk dəfədir qazmadan yeni quyular alırıq. Amma işə münasibətdə bizim üçün quyunun köhnəliyinin-təzəliyinin fərqi yoxdur. Biz istismar etdiyimiz köhnə quyuların ömrünü uzatmaq, onların hasilatını sabit saxlamaq üçün də əlimizdən gələni əsirgəmirik.
Həmsöhbətim qeyd etdi ki, Xəzərin cazibə qüvvəsi çox böyükdür. Burada çalışan netfçilər növbəni dəyişib ev-eşiyinə dönəndə də fikirləri bu buruqların, özüllərin yanında qalır.
...Axşam düşdükcə elə bil onun qaranlığı dənizin üzərinə çökür. Yavaş-yavaş külək də başlayır.
Estakadanın məhəccərinə söykənmiş müsahibimi fikirdən ayırıram:
- Hətta illərlə dənizdə çalışan, neçə-neçə fırtına, qasırğa görən neftçilərdən də eşitmişik ki, Xəzərin üzü dönəndə sanki yer-göy çaxnaşır. Gecə qasırğalar daha qorxunc, vahiməli və təhlükəli olur. Deyəsən, gözlənilən qasırğa sizi qayğılandırıb...
- Yox, - deyir, - evdəkiləri düşünürəm. Çünki hava küləkli olanda onların mənə görə nigarançılığı artır...
Evdə İsrailin yolunu, el sözü ilə desək, beş uzunsaçlı gözləyir. Anası Tura xanım, həyat yoldaşı Mənsurə, üç qız balası - Ayşən, Turanə və Aysel.
Hər dəfə İsrail evdən dənizə əmək növbəsinə yollananda qızları onun ardınca bir qab su atırlar. Xəzərin suları da, atasının yolları da beləcə aydın olsun deyə...
Flora SADIQLI,
Azərbaycan.-2014.- 3 dekabr.- S.9.