Azərbaycanlı
alimin həmmüəllifi olduğu
monoqrafiya akademik Mixail Yeqorovun redaktorluğu ilə çapdan
çıxıb
Bakı
Dövlət Universitetinin professoru
İsmayıl Əliyev və Rusiya Elmlər
Akademiyası (REA) Sibir bölməsinin A.Favorski adına İrkutsk
Kimya İnstitutunun əməkdaşları
L.Oparina və akademik B.Trofimovun həmmüəllifi olduqları “Aromatik tiollar və
onların törəmələri” monoqrafiyası N.Zelinski adına Üzvü
Kimya İnstitutunun direktoru, REA-nın Kimya və Materialşünaslıq Bölməsinin
akademik-katibi, akademik Mixail Yeqorovun redaktorluğu ilə çapdan
çıxıb.
AZƏRTAC xəbər
verir ki,
monoqrafiyanın rəyçiləri REA-nın Ural
bölməsinin Üzvü Sintez İnstitutunun keçmiş direktoru, laboratoriya müdiri, Ural Dövlət Texniki Universitetinin üzvü kimya kafedrasının müdiri,
akademik O.Çupaxin, professorlar N.Qusarova və
C.Amosovadır. İ.Əliyevin həmmüəllifi olduğu monoqrafiyada onun 50 il ərzində
aromatik tiollar və onun törəmələri sahəsində
apardığı fundamental elmi-tədqiqat
işlərinin bir hissəsi öz əksini tapıb.
Monoqrafiya
aromatik tiolların və onların
yaxın törəmələrinin - sulfidlərin, sulfoksidlərin,
sulfonların, o cümlədən müxtəlif
funksional qruplu törəmələrinin
- asil, tioasil, alkoksid, mürəkkəb efir,
hidroksil, həmçinin halogenli
birləşmələrinin kimya və
fiziki-kimyasının aktual aspektlərinə həsr
olunub. Bir sıra hallarda müqayisə üçün oksigen və
selen törəmələri də sintez edilib. Əsas diqqət
sintez üsullara - ənənəvi
klassik, həmçinin yeni,
əsasən keçid metalların katalizator kimi tətbiq
edilməklə yeni birləşmələrin
sintezinə və alınmış maddələrin
reaksiyayagirmə qabiliyyətlərinin tədqiqinə
yönəlib. Hər fəslin sonunda aromatik tiolların və onların törəmələrinin
ən əhəmiyyətli nümayəndələrinin sintezi reaksiyalarının nümunələri
göstərilir. Kitabın əhəmiyyətli hissəsini nəzəri
suallar- müxtəlif valentli
kükürd atomlarının qonşu aromatik fraqmentlərlə
necə qoşulmasının müzakirəsi təşkil edir. Konformasiya və elektron effektlərinin öyrənilən birləşmələrin
spektral (NMR, İQ, UB, NKR) və elektrokimyəvi
xarakteristikalara təsirləri və onların
kükürd atomuna
birləşmiş aromatik fraqmentlər
vasitəsilə əvəzləyicilərin təsir effektləri
analiz edilir.
Xüsusi
fəsildə aromatik tiollar
və onların törəmələrinin əsas praktik tətbiq üsullarına, o cümlədən dərman, yüksək texnoloji materiallar, üzvü sintezlərdə ilkin
maddələr, analitik reagentlər, yağ və yanacaqlara aşqarlar və s. sahələrdə
istifadə üsullarına baxılır.
Monoqrafiya
kimyaçı sintetiklər, fiziki
kimyaçılar, polimer kimyası və farmokologiya sahəsində çalışan
kimyaçılar üçün nəzərdə
tutulub. Kitab, həmçinin
mühəndis və texnoloqlar, kükürdün utilizasiyası ilə məşğul
olanlar, müəllimlər, doktorantlar, magistrantlar və
tələbələr üçün
faydalı ola bilər.
Azərbaycan.- 2018.-7 iyul.- S.8.