Cəmiyyətin
ən fəal təbəqəsi
"Bizim
bugünkü gəncliyimiz sağlam düşüncəli gənclikdir,
vətənpərvər gənclikdir, xalqını, millətini
sevən gənclikdir… Gənclərimiz mükəmməl təhsil
almalı, həyatı dərindən öyrənməli,
dünyada gedən prosesləri bilməlidir. Lazımi fəaliyyət
göstərib öz xalqına, dövlətinə xidmət
etməlidir”.
Heydər
ƏLİYEV
Gəncliyin
intellektual, mənəvi imkan və ölçülərinin
geniş olması dövlətimiz üçün
mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan
dövləti çalışır ki, cəmiyyətin
aparıcı təbəqəsi olan gənclər inkişaf və
inteqrasiya baxımından dünyadakı vacib meyarlara cavab
versinlər. Həqiqət odur ki, cəmiyyətin gələcəyi
gənclərdir. Bu danılmaz gerçəkliyi siyasi fəaliyyəti
boyunca yüksək dəyərləndirən, gəncliyə
qayğını öz iş prinsipinə çevirən və
onların inkişafı üçün hər cür
lazımi tədbirlər həyata keçirən Ümummilli
Lider Heydər Əliyev faktoru bir reallıq idi.
Ulu
Öndər ölkədə gedən demokratik islahatlara və
insan hüquqlarının qorunmasına həmişə diqqət
yetirirdi. İctimai-siyasi, mədəni həyatımızın
müxtəlif sahələrində sistemli islahatlar aparır,
bütün proseslərdə gənclərin roluna həmişə
xüsusi yer verirdi. Müxtəlif qurumlarda, dövlət idarələrində,
siyasi və iqtisadi arenalarda gənclərin fəal
iştirakını təmin edirdi. Hakimiyyətdə olduğu
bütün dövrlərdə Ulu Öndər gənclərə
diqqət və qayğını dövlət siyasətinin əsas
prioritet istiqaməti kimi müəyyənləşdirmişdi.
Heydər
Əliyev ilk dəfə 1969-cu ildə hakimiyyətə gəldikdən
sonra gənclərin sağlam ruhda böyümələri,
mükəmməl təhsil almaları üçün
mümkün olan bütün işləri yüksək səviyyədə
həyata keçirmişdir. Ən bilikli və yüksək
bacarıqlı gəncləri keçmiş SSRİ-nin
tanınmış ali təhsil müəssisələrinə
oxumağa göndərməsi hələ o illərdə Azərbaycana
yeni intellektual səviyyə, həyata üstün
baxışlar və geniş dünyagörüşü gətirmişdir.
Azərbaycan
müstəqillik qazandıqdan bir müddət sonra ölkədə
yaranmış hakimiyyətsizlik, özbaşınalıq,
anarxiya və xaos bütün sahələrdə olduğu
kimi, gəncliyin də həyatına çox ağır təsir
göstərmişdir. Lakin Heydər Əliyevin xalqın təkidli
tələbindən sonra müstəqil ölkənin rəhbərliyinə
qayıdışı ilə gəncliyin də həyat və
mübarizəsində əsaslı dönüş
yaranmışdır. İlk gündən gəncliyin istək
və arzularına, rastlaşdığı çətinliklərə
müdrikliklə diqqət yetirilmiş, müstəqil ölkənin
gənclər siyasətinin əsasları qoyulmuşdur. Bununla
da 1993-cü ildən etibarən gənc nəsillə iş
dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən
birinə çevrilmişdir.
Ulu
Öndər Heydər Əliyev gənclər siyasətinin məqsədlərini,
prinsiplərini, istiqamətlərini, təşkilati-hüquqi əsaslarını
müəyyən edən və bu sahədə yaranan
münasibətləri tənzimləyən xüsusi qanun
imzaladı. Burada gənclərin vətənpərvərlik,
azərbaycançılıq, dövlətçilik, dünyəvilik
prinsipləri əsasında xalqımızın tarixinə, mədəni
irsinə, adət-ənənələrinə, dövlət
dilinə və rəmzlərinə, milli mənəvi və
ümumbəşəri dəyərlərə hörmət
ruhunda tərbiyə olunması öz əksini tapdı.
Yeni
nəslin inkişafının əsas amili gənclərin
dövlət və cəmiyyətin sosial-iqtisadi, ictimai-siyasi və
mədəni həyatında iştirakının təmin
edilməsidir. Bu məqsədlə ölkəmizdə rəhbərlik
tərəfindən silsilə addımlar atıldı. Azərbaycan
Respublikası Prezidentinin 26 iyul 1994-cü il tarixli fərmanı
ilə ölkəmizdə Gənclər və İdman
Nazirliyi yaradıldı. "Hər bir Azərbaycan gənci hər
şeydən çox, hər şeydən artıq müstəqil
Azərbaycanın bu günü, gələcəyi haqqında
düşünməlidir” - deyən Ulu Öndər
sözügedən nazirliyin əsasını qoydu. Bu siyasi
dövlət institutu qısa vaxtda gənclər siyasətinin əsas
hədəflərini müəyyənləşdirdi və
reallaşdırmağa başladı. 1995-ci ildə Gənclər
Təşkilatlarının Milli Şurası yaradıldı.
Azərbaycan gənclərinin cəmiyyətin inkişafında
və bir çox vacib problemlərin həllində rolunu
artırmaq, ölkənin gələcək inkişafında
iştirakını və məsuliyyətini yüksəltmək
məqsədilə Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən
hələ 1995-ci ildə Azərbaycan Gənclərinin
Forumunun keçirilməsi təşəbbüsü irəli
sürüldü. Beləliklə, 2 fevral 1996-cı ildə Azərbaycan
Gənclərinin I Forumu keçirildi. İlk forum Azərbaycanda
gənclər siyasətinin müəyyən olunmasında
mühüm rol oynadı. Yeri gəlmişkən qeyd edək
ki, dünya üzrə gənclər günü yalnız
1999-cu ildə BMT-nin qərarı ilə elan edildi.
1997-ci
il fevralın 1-də forumun ildönümü münasibətilə
gənclərin bir qrupunu qəbul edən Ulu Öndər 2
fevral - Azərbaycan Gəncləri Gününün elan edilməsi
haqqında sərəncam imzaladı.
Bundan
əlavə, gənclərin II Forumu, həmçinin imzalanmış
"Dövlət gənclər siyasəti haqqında”, "Bədən
tərbiyəsi və idman haqqında”, "Gənc istedadlar
üçün təqaüdlərin təsis edilməsi
haqqında” sənədlər, eyni zamanda "Azərbaycanın
gənc istedadlarına dövlət qayğısı
haqqında”, "Gənc ailə”, "Gənclərdə vətənpərvərlik
və vətəndaşlıq hisslərinin yüksəldilməsi
haqqında”, "İstedadlı yeniyetmələrin və
yaradıcı gənclərin sosial, iqtisadi və s. problemlərinin
həllinə yönəlmiş, onların öz qabiliyyətlərini
inkişaf etdirmələrinə kömək edən Dövlət
Proqramı”, "Ordudan tərxis olunmuş gənclərin məşğulluğu”,
"Gənclər siyasəti haqqında” qəbul olunmuş
proqramlar, qanunlar Azərbaycan gəncliyinin inkişafı
yolunda çox mühüm faktora çevrildi.
Ulu
Öndər 9 iyul 1999-cu ildə "Dövlət gənclər
siyasəti haqqında” sənədə imza atmaqla bu sahədə
böyük inkişaf xəritəsi tərtib etdi. Bu fərman
çox geniş spektri - gənclərin təhsili, tərbiyəsi,
sağlamlığı, intellektual və mənəvi
inkişafı, asudə vaxtının təşkili problemlərinin
həlli, hüquqlarının müdafiəsi, respublikanın
ictimai-siyasi və mədəni həyatında iştirakı
ilə bağlı məsələləri əhatə edirdi.
Heydər Əliyevin bu fərmanı dövlət
orqanlarının diqqətinin gənclərin problemlərinin
həllinə yönəldilməsi baxımından son dərəcə
əhəmiyyətli sənəddir və indi də gənclər
təşkilatları və gənclər üzrə dövlət
strukturları tərəfindən mərhələ-mərhələ
həyata keçirilir. Bu tarixi fərmanı, əslində,
Azərbaycan gənclərinin həyatında yeni mərhələ,
doğru dönüş nöqtəsi hesab etmək olar. Məhz
bu fərmandan sonra, 9 aprel 2002-ci ildə "Gənclər
siyasəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu
dövlət başçısı tərəfindən
imzalandı. Bu qanun Azərbaycanda gənclər siyasətinin
hüquqi əsaslarını ifadə edir və bu siyasətin
qarşıya qoyduğu prinsipləri vahid konsepsiya halında,
ayrıca maddələrlə tənzimləyir. Əslində,
gənclər siyasətinin ən yaxşı tərifi də
elə "Gənclər siyasəti haqqında” qanunun ilk maddəsində
aydın şəkildə verilmişdir: "Gənclər
siyasəti - gənclərin hərtərəfli
inkişafını, cəmiyyətin həyatında
onların fəal iştirakını təmin etmək məqsədilə
dövlət tərəfindən ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi, təşkilati-hüquqi
şəraitin və təminatların yaradılmasına
yönəlmiş tədbirlər sistemidir”.
Sözsüz
ki, bu gün uğurla həyata keçirilən dövlət
gənclər siyasəti Azərbaycan Respublikasını
inkişafa aparan təməl prinsiplərdən biri kimi qəbul
olunur. Gənclər, əslində, cəmiyyətin və
dövlətin səsidir. Güclü cəmiyyətin və
güclü dövlətin formalaşdırılması
üçün sağlam bədənli və sağlam ruhlu gənclərin
olması mütləq vacib və əhəmiyyətlidir.
Bu
baxımdan Heydər Əliyev siyasi kursunu layiqincə davam etdirən
cənab İlham Əliyev prezident seçilən vaxtdan etibarən
gənclərlə iş məsələsinə eyni diqqətlə
yanaşır. Prezident İlham Əliyev tərəfindən
2005-ci ildə "Azərbaycan Gəncliyi Dövlət
Proqramı haqqında (2005-2009)” fərmanın imzalanması, Gənclər
Siyasəti üzrə I Qlobal Forumun Azərbaycanda keçirilməsi,
"Gənclər sahəsində Bakı Öhdəlikləri”nin
qəbul edilməsi ölkəmizin gənclər siyasəti
sahəsində uğurunu, yeni yanaşmaların və
standartların tətbiqini əks etdirir. Son illərdə
ardıcıllıqla qəbul edilmiş və hazırda
uğurla həyata keçirilməkdə olan "Azərbaycan
gənclərinin İnkişaf Strategiyası (2015-2025-ci illər)”,
"Azərbaycan gəncliyi 2017-2021-ci illərdə Dövlət
Proqramı” gənclərin fərdi inkişafı və qərarların
qəbulu prosesində iştirakının
artırılması istiqamətində yeni imkanlar yaradır.
Dövlətin
gənclər siyasətində gənc alim və tədqiqatçıların
fəaliyyətinin dəstəklənməsi, onların elmə
həvəsləndirilməsi, yeniyetmə və gənclər
üçün faydalı olan maarifləndirici, elmi-kütləvi,
televiziya və radio verilişlərinin hazırlanması və
yayımlanması da yeni dövlət proqramında
qarşıya qoyulan vəzifələrdən biridir. Ölkəmizdə
ardıcıl olaraq elm festivallarının keçirilməsi,
alimlərin layihələrinin maliyyələşdirilməsi,
gənc alimlərin beynəlxalq konfranslarda
iştirakının təmin edilməsi, innovasiyalara əsaslanan
laboratoriyaların, elmi-tədqiqat mərkəzlərinin
yaradılması bu siyasətin getdikcə tətbiq olunan
prinsiplərinin nəticəsidir. Bu gün aparılan
islahatlar, təyinatlar, yaradılan strukturlar da məhz gənclərin
iştirakı və töhfəsi ilə həyata
keçirilir. Artıq Azərabaycan gəncliyi güc
strukturlarından tutmuş idarəetməyə qədər
çox ciddi sahələrdə öz sözlərini deməkdədir.
Bu gün hər bir Azərbaycan gənci Ümummilli Lider Heydər
Əliyevin ideyalarını öz fəaliyyətində daim rəhbər
tutmalı, onun miras qoyduğu müstəqil Azərbaycanı
gələcək nəsillərə inamla, əzmlə
ötürməlidir.
Emin BAĞIROV,
AMEA Gənc Alim və Mütəxəssislər
Şurasının İdarə
Heyətinin
üzvü, mexanika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə
doktoru
Azərbaycan.-2020.- 6 iyun.- S.5.