Mətbuatın və sosial şəbəkənin "muştuluq" xəbərləri
Azərbaycan xalqının özünəməxsus muştuluq xəbərləri var!
Yeni evlənmiş gənclərin
övladı dünyaya gələndə qardaş-bacı,
ata-ana, dayı-bibi bir-birini muştuluqlayar, hətta
muştuluğa hədiyyə kimi nəsə də alarlar.
Yaxud
hərbi xidmətdən, döyüş meydanından
qayıdan olanda hamı ata-anaya, həyat yoldaşına və
övladlara gözaydınlığı verər.
Bunlar
hamıya xoş gələn, sevinc və fərəh gətirən
xəbərlərdir.
Ölüm
xəbəri isə xoş xəbər sayılmır!
İnsanlar
hər dəfə bu xəbəri bir-birilərinə kədərlə, yavaş
səslə çatdırırlar.
Qabaqcadan
"başın sağ olsun" deyə müsahiblərini bu
qəfil hadisəyə bir növ hazırlayırlar.
Ən
ağır, ən çətin
məsələ də övladın, ata-ananın, ərin,
bacı-qardaşın ölüm xəbərinin bir-birilərinə
çatdırılmasıdır.
Çünki
ölüm xəbərini verən
adamlar bəzən yaddaşlarda
yaxşı xatirə buraxaraq qalmırlar.
Ağıllı,
dünyagörmüş insanlar imkan
dairəsində "lo xəbər" verməkdən uzaq durmağa
çalışırlar.
***
İnternet sanki dünyanı dəyişib!
Dünya bir yana, xalqımızın milli mentalitetinə də elə bil əl gəzdirib!
Bəli, bu gün sosial şəbəkə istifadəçiləri, elektron saytlar çox böyük həvəs və operativliklə ölüm xəbərini yayırlar!
Bircə qalır muştuluq istəmələri!
Ər boşadığı keçmiş arvadını öldürür - bir anda bütün sayt və sosial şəbəkə ondan yazır!
Arvad ərini öldürür - "əsrin sensasiyası" baş veribmiş kimi, hamı birinci olmağa çalışır.
Sanki ailə faciəsi baş verməyib!
Sanki günahsız uşaqlar yetim qalmayıb!
Sanki valideynlərindən biri həbsxanaya, digəri o biri dünyaya gedənlərin övladları ömürlük valideyn qayğısından, valideyn məsuliyyətindən məhrum olmayıblar və ömürlərini
kiminsə qoltuğunda (lap qoy bu adam nənə,
xala, bibi olsun) keçirməyəcək, yaxud
uşaq evlərində
valideynsiz böyüməyəcəklər!
Nə olub:
Şad xəbərdir?!
Xoş
xəbərdir?!
Yayılası, dilə gətiriləsi xəbərdir?!
Ən
nəhayət, ürəkaçan xəbərdir?!
Heç
görəsən, belə
xəbərləri tirajlayanlar
bu barədə düşünürlərmi?!
***
Sosial şəbəkə istifadəçiləri
və saytlar Allahın öz bəndələrinə qadağan
etdiyi özünə
qəsdetmə barədə
xəbərlərə - intihar
xəbərlərinə də
xüsusi aludəçilik
göstərirlər!
Hətta
deyərdik ki, aludəçilikdən də o tərəfə
keçirlər, az qala hərislik göstərirlər.
Həm də təkcə xəbəri "həvəslə" dərc etmək, tirajlamaqla kifayətlənmirlər!
Ağılları kəsən
"şərh"ləri də verirlər!
Öz ehtimallarını həqiqət kimi sırımağa çalışırlar!
Tutaq ki, ana övladı,
yaxud övladları
ilə birgə özünü
çoxmərtəbəli binadan atıb!
Bu, dərhal cəmiyyətə
təqdim ediləsi xəbərdirmi?
Yoxsa faciədir, özünə
və övladına qarşı
qəddarlıqdır!
Qazi
özünü asır,
yaxud yandırır!
Bu, tez-tələsik yayılmalı xəbərdirmi?
Yoxsa
hamını sarsıdan
itkidir!
Bunlardan
sensasiya düzəltmək,
yaxud xalqına, dövlətinə qarşı
yönəltmək, istifadə
etmək olarmı?
Yox, çünki o xəbərləri
yazanlar özünə
qıyanların heç
biri ilə nə görüşüb, nə də danışıb!
Ağızdan-ağıza yayılan söz-söhbət əsasında mülahizələr
söyləyirlər!
Həmin mülahizələrin, tənqidin bir ünvanı da dövlət olur!
Bu halda dövlətin nə təqsiri!
Məgər müstəqil Azərbaycan
dövləti öz vətəndaşının yaxşı
yaşaması üçün mümkün olan hər şeyi etmirmi?
Dünyanın harasında Azərbaycanda
olduğu qədər
şəhid ailəsinə, müharibə
əlillərinə və veteranlara qayğı göstərilir
- təmirli mənzil,
ev tikilib verilir, avtomobil hədiyyə olunur, pensiya kəsilir, işə düzəldilir, müalicə
olunur, biznes qurmasına yardım göstərilir və s.
Heç
yerdə!
Əgər kimsə intihar
edirsə, bu ilk növbədə
onun özünün,
daha sonra doğmalarının, əzizlərinin,
yaxınlarının kədəri,
itkisidir!
İntihar xəbəri sensasiya
mövzusu deyil!
İntihar xəbəri tez-tələsik
tirajlanası informasiya
deyil!
İntihar xəbəri müjdə kimi yayılası xəbər deyil!
Qurtarın bu adətdən,
ay adını jurnalist
qoyanlar!
Azərbaycan Jurnalistinin Peşə
Davranışı qaydalarını
bir də oxuyun, orada göstərildiyi
kimi, obyektiv, qərəzsiz,
doğruçu və
düzgün olun.
Tərgidin bu vərdişi,
ay sosial şəbəkə
istifadəçiləri!
İntihar xəbərlərini paylaşaraq həqiqətə
uyğun gəlməyən şərhlər yazmaq yaxşı xasiyyət deyil!
Özünüzü həyatı vaxtsız
tərk edənlərin doğmalarının, dostlarının,
qohumlarının yerinə qoyun, görün faciəvi xəbərləri bu cürə yaymaq, hallandırmaq xoşagələn işdirmi?!
Qurtarmaq
lazımdır ölüm
xəbərlərini yaymaq
şakərindən!
Qurtarmaq
lazımdır intiharlardan
yazıb müzakirələr açmaq adətindən!
Bəsdirin!
Gəlin, qələmimizi, sözlərimizi
xoş, könülaçan
hadisələrə yönəldək!
Gəlin, insan faciəsindən
sensasiya düzəltməyə can atmayaq!
Gəlin,
sayt və sosial şəbəkələri intihar,
ölüm xəbərlərindən
azad edək!
Bu, daha ağıllı, peşəkar və xeyirxah addım olar...
Bəxtiyar SADIQOV
Azərbaycan.-2022.- 21 iyul.- S.7.