Ramazan insanın mənəvi saflıq ayıdır
İnsan böyük
Yaradanın bir zərrəsidir. Deyirlər
ki, Tanrı sevmədiyini yaratmaz. Yaradan insanı saf yaradır. Günahsız yaradır. Görmək üçün
göz, düşünmək
üçün ağıl,
işləmək, çalışmaq
üçün əl-ayaq
verir. Bir sözlə, yaşamaq üçün insana təmənnasız olaraq lazım olanları əta edir. Həyatda layiqli yer tutması isə insanın özünə qalır.
Yaradan bəşər
övladını o qədər
sevdi ki, ona günahlarını bağışlamaq, pis əməllərindən geri
dönmək, ətrafındakıları
görmək, qazandığını
bölmək, günahla
savabı ayırmaq üçün Ramazan ayını nazil etdi. Ramazan mənəvi
saflıq ayıdır.
Rəbbani deyib:
"Mübarək Ramazan
çox şərəfli
bir aydır. Bu ayda yerinə
yetirilən nafilə namazlar, zikr, sədəqə və bütün nafilə ibadətlərə verilən
əcr başqa aylarda yerinə yetirilən fərzlər kimidir. Bu ayda
yerinə yetirilən bir fərz başqa
aylardakı yetmiş fərz kimidir. Bu ayda bir
orucluya iftar verənin günahları bağışlanar və
o, cəhənnəmdən qurtular".
Ramazan Allahın sevdiyi ən mübarək aydır. Tanrı bəndələrinə insanlığın
yolunu göstərən
müqəddəs kitabları,
"Zəbur"u, "Tövrat"ı
"İncil"i və
"Quranı" bu müqəddəs ayda göndərdi. İnsanlara
Ramazan ayını fərz
etdi. Orucluq insanın fiziki cəhətdən acqalma ayı deyil. Ramazanda ilahi buyruqlar və ibadətlər, lütf, mərhəmət qapıları
açılar, cəhənnəm
qapıları bağlanar,
şeytanlar zəncirə
vurular.
Abidlər buyurublar
ki, bu ayda bir gecə var ki, min aydan daha xeyirlidir.
O gecənin xeyrindən
məhrum olan bütün xeyirlərdən
məhrum olar. Oruc insanın özünü dərketmə
ayıdır. Oruc insanın öz mənəvi dəyərlərini
qoruması üçün
sığınacaqdır.
Ramazan sınaq ayıdır. İnsanlığa dönüş
ayıdır. Orucluq faniliyin dərkidir. Bu ayda ruhlarını maddi aləmin qaranlıq zindanına qapayan insanlar müvəqqəti də olsa, aclığı, susuzluğu, yoxsulluğu görüb imkansızın,
yoxsulun sıxıntısını,
çəkdiyi acısını
dərk edərək ruhunu dünya malının əsirliyindən
xilas etməyə çalışır. Ruhunu
var-dövlətə təslim
edənlər, nəhayət,
dərk edirlər ki, fiziki həzlərə və maddi nemətlərə
qoyulan sərmayəni
bir gün itirə bilərlər. Xeyirxahlığa, mərhəmətə,
mənəvi dəyərlərə
qoyulan sərmayə insana hörmət, sevgi, qazanc gətirərək
əbədi dünyaya
üz tutanların yoluna işıq saçar.
Oruc bütün
dinlərdə, o cümlədən
brahmanizm, yəhudilik və xristianlıqda da mövcuddur. Brahmanlar nəfslərinin tərbiyəsi
üçün ilin müəyyən günlərində
və bayramlarda oruc tuturlar. "Tövrat"da Musa peyğəmbərin
(ə), "İncil"də İsa peyğəmbərin (ə) oruc
tutduğu bildirilir:
"Mən Xudavənd
Allaha üz tutdum, çul geyib külə oturdum, oruc tutaraq
dua və yalvarışla
Onu axtardım" (Daniel 9:3).
İsa peyğəmbər İncildə
ardıcıllarına orucu
Allah üçün tutmağı
tövsiyə edir.
Tanrı Ramazan ayını
insanları günah əməllərdən çəkindirmək
üçün yaradıb.
"Qurani-Kərim"də buyurulur: "Ey iman gətirənlər! Oruc tutmaq sizdən əvvəlki ümmətlərə
vacib edildiyi kimi, sizə də vacib edildi
ki, (bunun vasitəsilə)
siz pis əməllərdən
çəkinəsiniz! (Oruc
tutmaq) sayı müəyyən olan (bir ay) günlərdir. (Bu günlərdə) sizdən
xəstə və ya səfərdə olanlar tutmadığı günlər qədər başqa günlərdə
oruc tutmalıdırlar.
Oruc tutmağa taqəti olmayanlar isə (hər günün əvəzində)
bir yoxsulu doyuracaq qədər fidyə verməlidirlər.
Hər kəs könüllü xeyir iş görərsə (həm oruc tutub,
həm də fidyə verərsə), bu onun üçün
daha yaxşı olar. Bilsəniz oruc tutmaq sizin
üçün nə
qədər xeyirlidir!"
(əl-Bəqərə, 183-184).
Məhəmməd
peyğəmbər (s) Allah-Təalanın oruc haqqında buyurduğunu belə bildirib: "Oruc istisna olunmaqla
digər ibadətlər
Adəm övladınındır.
Oruc mənimdir, onun mükafatını mən verəcəm..."
Bu müqəddəs ayda dua edək ki, hər birimiz Allahdan mükafat alan əməlisaleh bəndələrdən
olaq.
Elşən QƏNİYEV
Azərbaycan.-
2024.- 10 aprel, № 74.- S.9.