Professor Laslo Vasa: Azərbaycan
alternativ enerji mənbələrinə uğurlu
keçid nümunəsidir
Azərbaycan olmasa,
Cənubi Qafqazda inteqrasiya olmayacaq, perspektivli Orta Dəhliz reallaşmayacaq.
Bunu
AZƏRTAC-a iqtisadçı ekspert, Macarıstanın Beynəlxalq
Münasibətlər və Ticarət İnstitutunun baş
elmi işçisi, professor Laslo Vasa deyib.
Azərbaycanın Cənubi Qafqazda rolu
Ekspertin sözlərinə
görə, Azərbaycan
özünün strateji
mövqeyi və iqtisadi gücü, eləcə də güclü liderliyi sayəsində təkcə
Qafqazda deyil, həm də Mərkəzi Asiyada əsas rol oynayır.
Ölkə ərazisindən
həm Şərqdən
Qərbə, həm də Şimaldan Cənuba nəqliyyat axını həyata keçirilir və bununla da rəsmi
Bakını əsl beynəlxalq əhəmiyyətli
mərkəzə çevirir.
Yaşıl enerji
“Azərbaycanın enerji
keçidinə kompleks
yanaşması iqtisadi
artımın və elektrik enerjisinə artan tələbatın səbəb olduğu dəyişən enerji mənzərəsində özünü
göstərir. Ölkənin
dayanıqlı enerjiyə
diqqəti yaşıl
enerjini təşviq edən və istixana qazı emissiyalarını azaldan xarici siyasət təşəbbüsləri sayəsində
beynəlxalq miqyasda yayılır”, - deyə ekspert qeyd edib.
Onun sözlərinə
görə, Azərbaycan
alternativ enerji mənbələrinə uğurlu
keçid nümunəsidir.
Müasir Azərbaycanın
formalaşmasının neft
hasilatı ilə ayrılmaz şəkildə
bağlı olmasına
baxmayaraq, Bakı yaşıl enerjiyə keçidə yönəlmiş
innovativ yanaşmaların
tətbiqi üzrə
regionda liderdir və iqlim dəyişikliyinin
nəticələrinə qarşı
mübarizəyə ciddi
töhfə verir.
COP-29
Bütün dünyanın
hazırda müşahidə
etdiyi iqlim dəyişikliyinin qarşısının
alınmasında Azərbaycanın
rol almaq təşəbbüslərinə toxunan macar professor
keçiriləcək COP29-un əhəmiyyətinə diqqət
çəkib: “Hökumətin
iqlim dəyişikliyi
ilə mübarizəyə
və yaşıl iqtisadiyyata keçidə töhfə verməsinin nəticəsi dünyanın
ən böyük və ən nüfuzlu tədbirlərindən
birinin - BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə
Konvensiyasının Tərəflər
Konfransının 29-cu sessiyası
- COP29-un Bakıda keçirilməsi
barədə qərar
olub. Bu konfransın Azərbaycanda
keçirilməsi ölkənin
enerji keçidi sahəsində texnoloji həllər məsələsində
əldə etdiyi nailiyyətləri dünyaya
nümayiş etdirmək
imkanı verəcək”.
Laslo Vasa hesab edir ki,
COP29 yaşıl enerjiyə
keçidi təmin etmək istiqamətində
ölkələrdən aydın
öhdəliklər almaq
üçün əla
fürsətdir.
“COP29-a ev sahibliyi
etmək hüququnun əldə edilməsi Azərbaycan üçün
böyük uğurdur.
Bu, diplomatik uğurdur. Həqiqətən
də bu, Azərbaycanda iqlim dəyişikliyi tədbirlərinin
həyata keçirilməsi
və tendensiyaya çevrilməsi üçün
vacibdir. Bu sahədə qlobal tədqiqatçılarla əlaqə
yaratmaq Azərbaycanın
ekspertləri, tədqiqatçıları
və siyasətçiləri
üçün ətraf
mühitin mühafizəsi
və dairəvi iqtisadiyyat prinsiplərinin həyata keçirilməsi
sahəsində səyləri
gücləndirmək üçün
müstəsna fürsətdir.
Konfrans ölkə üçün mühüm
məsələləri, o cümlədən
uzunmüddətli geniş
neft və qaz hasilatının ekoloji nəticələrinin
aradan qaldırılması,
Xəzər dənizinin
unikal ekosistem kimi qorunması, mövcud resurslardan istifadə etməklə dövriyyənin dəstəklənməsi
yollarını müzakirə
etmək üçün
yaxşı imkanlar yaradır”, - deyə baş elmi işçi
qeyd edib.
Laslo Vasanın
sözlərinə görə,
regionda Azərbaycan üçün ciddi ekoloji problemlər var ki, onların
həlli təkcə rəsmi Bakıdan asılı deyil. Ölkə 30 ildir müharibə nəticəsində
zədələnmiş ətraf
mühitini bərpa etməyə çalışsa
da, transsərhəd ekoloji problemlərin həlli üçün beynəlxalq dəstəyə
ehtiyacı var.
Enerji keçidinə
balanslaşdırılmış yanaşma
“Regional və Avropa
səviyyəsində enerji
təchizatında strateji
rol oynayan Azərbaycan enerji keçidinə balanslaşdırılmış
yanaşmanın tərəfdarıdır
və bu baxımdan həm ənənəvi, həm də bərpa olunan enerji mənbələrini
inkişaf etdirir. Bu siyasət enerji təchizatının
davamlılığını, enerji ehtiyaclarının ödənilməsini və
yaşıl planların
həyata keçirilməsini
təmin edir. Ölkədə yaşıl
enerji, sənayenin yaşıllaşdırılması ilə bağlı bir sıra tədbirlər
həyata keçirilib.
Hətta yaşıl enerjinin Avropaya ixracına imkan verəcək bərpa olunan enerji istehsal
gücləri yaradılıb”,
- deyə mütəxəssis
bildirib.
O, həmçinin qeyd
edir ki, Azərbaycan hazırda bəzi ekoloji problemlərlə üzləşir
və onların həlli bütün maraqlı tərəflərdən
kompleks və əlaqələndirilmiş yanaşma
tələb edir: “Hökumət orqanları və müvafiq təşkilatlar strateji siyasətlərin işlənib
hazırlanması və
kifayət qədər
investisiyaların ayrılması
üçün əməkdaşlıq
etməlidir. Eyni zamanda, maarifləndirmənin
artırılması, fəal
iştirakın təşviq
edilməsi və yaşıl gündəliyin
həyata keçirilməsi
üçün kollektiv
fəaliyyəti səfərbər
etməklə bağlı
ictimai səylər stimullaşdırılmalıdır. Hazırda Azərbaycan öz neft və
qaz gəlirlərini bərpa olunan enerjiyə sərmayə qoymaq üçün istifadə edir ki, bu da
mənim fikrimcə dekarbonizasiya və dairəvi enerjiyə dair aydın öhdəlikdir. Lakin bunu çox qısa müddətdə
reallaşdırmaq mümkün
deyil: bu proses ölkənin davamlı inkişafı və enerji təhlükəsizliyi nəzərə
alınmaqla addım-addım
idarə olunmalıdır”.
Azərbaycan.-2024.-
10 mart, ¹ 54.- S.4.