Azərbaycan-Tacikistan
münasibətlərində yeni mərhələ başlayır
Prezident Emoməli Rəhmonun ölkəmizə səfəri
mövcud əlaqələrə müsbət
impuls verəcək
Dünyanın siyasi
arenasında yerini və çəkisini möhkəmləndirən Azərbaycan
əksər dövlətlərlə
münasibətlərini inkişaf
etdirməkdədir. Tam
müstəqil xarici siyasət həyata keçirən Prezident İlham Əliyevin uğurlu diplomatiyası ilə Azərbaycan əksər dövlətlərin
Cənubi Qafqaz regionundakı ən etibarlı tərəfdaşı
hesab olunur. Azərbaycanın bir çox dövlətlərlə
strateji tərəfdaşlq,
səmimi dostluq-qardaşlıq
münasibətləri mövcuddur.
Azərbaycanın xarici
siyasətində Mərkəzi
Asiya ölkələri
ilə münasibətlər
isə xüsusi yer tutur. Belə
ölkələrdən biri
də Tacikistandır.
Son illərdə
dünyada yaşanan proseslər ölkələrdən
daha sıx əməkdaşlıq etməyi
və ümumi səylər göstərməyi
tələb edir. Bu xətt Azərbaycanın
xarici siyasətində
də açıq şəkildə hiss olunur.
Prezident İlham
Əliyevin son 2-3 il ərzində Mərkəzi Asiyaya, o cümlədən regionun türkdilli ölkələrinə
ardıcıl səfərləri
və həmin dövlətlərin başçılarının
Azərbaycana səfərləri
əlaqələrimizin genişlənməsini,
dərinləşməsini və strateji xarakter almasını şərtləndirir. Bu səfərlər zamanı
imzalanan müqavilələr,
sazişlər ölkələrimiz
arasında münasibətlərin
qarşıdakı dövr
üçün əsas
istiqamətlərini müəyyənləşdirir.
Tacikistan Prezidenti
Emoməli Rəhmonun ölkəmizə səfəri
də yeni yüksəliş mərhələsində
olan münasibətlərimizə
müsbət impuls verəcək. Tarixə nəzər yetirsək görərik ki, iki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci il
mayın 29-da qurulub.
2007-ci ildə Azərbaycanın
Tacikistanda, bir il sonra isə
Tacikistanın Azərbaycanda
səfirliyi fəaliyyətə
başlayıb. İki
ölkə arasında
ümumilikdə 70-dən çox
sənəd, o cümlədən
2007-ci il martın 15-də
"Azərbaycan Respublikası
və Tacikistan Respublikası arasında dostluq və əməkdaşlıq haqqında
Müqavilə" imzalanıb.
Xüsusi vurğulamaq
lazımdır ki, Azərbaycan Prezidentinin ötən il Tacikistana dövlət səfəri çərçivəsində
müxtəlif sahələrdə
əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə dair 14 sənəd imzalanıb.
Etiraf edək ki, iki dost
ölkə arasında
siyasi münasibətlər
yüksək səviyyədə
olsa da, iqtisadi sahədə əlaqələr ölkələrimizin
potensialını tam əks etdirmir. İki ölkə arasında illik ticarət dövriyyəsinin
həcmi
6 milyon dollardır
ki, bu da
çox azdır. Cari ilin ilk
dörd ayında iki ölkə arasındakı ticarət
dövriyyəsi 78 faiz
artıb. Tacikistan hazırda Trans-Xəzər
Beynəlxalq Nəqliyyat
Dəhlizindən (Orta
dəhliz) fəal istifadə edir.
Ölkələrimiz arasında əlaqələrin
inkişafında Prezident
İlham Əliyevin və tacikistanlı həmkarı Emoməli Rəhmonun şəxsi dostluq münasibətləri
mühüm rol oynayır. Səmimi dostluq münasibətləri
dövlət başçılarının
qarşılıqlı səfərlərinin
intensivliyində və
məhsuldarlığında da özünü göstərir. Belə ki, Prezident İlham
Əliyev Tacikistana indiyədək altı dəfə səfər edib. Ötən il dövlətlərimiz arasında ali səfərlər baxımından
olduqca məhsuldar olub. Azərbaycan Prezidenti 2023-cü ildə
dost ölkəyə iki dəfə səfərə gedib. Dövlətimizin başçısı
2023-cü il aprelin
5-6-da Tacikistana dövlət
səfəri edib. Prezident İlham Əliyev ötən il sentyabrın 14-də Mərkəzi Asiya dövlət başçılarının
Məşvərət Şurasının
Düşənbədə keçirilən iclasında
Prezident Emoməli Rəhmonun dəvəti ilə yeganə fəxri qonaq qismində iştirak edib. Tacikistan Prezidenti Emoməli Rəhmon isə ötən il noyabrın 24-də BMT-nin Mərkəzi Asiya Ölkələrinin İqtisadiyyatları
üçün Xüsusi
Proqramının - SPECA-nın
iştirakçı ölkələrinin
dövlət və hökumət başçılarının
Zirvə görüşündə
iştirak etmək üçün ölkəmizdə
səfərdə olub.
Onu da xatırladaq ki, 2008-ci il fevralın 7-də Azərbaycanla Tacikistan arasında ticarət-iqtisadi
əməkdaşlıq məsələləri
üzrə birgə Hökumətlərarası Komissiya
yaradılıb. İndiyədək
komissiyanın altı
iclası keçirilib.
Beşinci iclas 2022-ci il fevralın 22-23-də Düşənbədə, sonuncu
iclas isə ötən il iyulun 7-də Bakıda baş tutub. 2023-cü ilin mayından "Azərbaycan Hava Yolları" QSC tərəfindən
Bakı-Düşənbə-Bakı marşrutu üzrə həftədə üç
dəfə olmaqla beynəlxalq uçuşlar
həyata keçirilir.
Bu il mayın 20-də Bakıda
Azərbaycan-Tacikistan İnvestisiya
Forumu keçirilib. Forumda Azərbaycanın və Tacikistanın investisiya potensialı, icra olunan layihələr
haqqında təqdimatlar
nümayiş etdirilib,
müxtəlif iqtisadi
subyektlər arasında
yeni əməkdaşlıq
məsələləri müzakirə
olunub. Biznes-forum çərçivəsində şirkətlər arasında
ticarət, dağ-mədən
və kənd təsərrüfatı sahələrində
əməkdaşlığa dair 8 sənəd imzalanıb.
İki ölkə
arasında elm və təhsil sahəsində də münasibətlər mühüm
yer tutur. 2014-cü ildə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə Tacikistan Milli Universitetinin Fəxri Doktoru diplomu təqdim olunub. 2018-ci il avqustun 11-də Azərbaycanda
rəsmi səfərdə
olan Tacikistan Prezidenti Emoməli Rəhmona ADA Universitetinin Fəxri Doktoru diplomu təqdim edilib. Hazırda Azərbaycanda 40-dək tacikistanlı
tələbə təhsil
alır.
Azərbaycan-Tacikistan mədəni əlaqələri
məhsuldarlığı ilə
seçilir. Ölkələrimiz
arasında qarşılıqlı
mədəniyyət günləri
və kino həftəsi keçirilir.
2007-ci il dekabrın
18-22-də Azərbaycanda Tacikistan
Mədəniyyət Günləri,
bir il sonra
noyabrın
9-12-də isə Tacikistanda
Azərbaycan Mədəniyyət
Günləri təşkil
olunub. 2015-ci il martın 9-12-də Bakıda Tacikistan kinosu
günləri baş tutub. Mayın 20-də isə Bakıda,
Heydər Əliyev Mərkəzində Azərbaycan Mədəniyyət
Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə
Tacikistan Mədəniyyət Günlərinin
açılışı olub. Paytaxtla yanaşı, Gəncədə
də keçirilən mədəniyyət günləri
çərçivəsində Bakıda Tacik Kino Günləri
də təşkil olunub. Düşənbədə azərbaycanlı
heykəltaraşlar Fuad Əbdürrəhmanovun (Rudəkinin
heykəli, 1964-cü il) və Ömər Eldarovun (Sədrəddin
Ayinin heykəli, 1978-ci il və İbn Sinanın heykəli,
1980-ci il) əsərləri mövcuddur. 2022-ci ildən əvvəl
Bakı və Düşənbə şəhərləri
arasında Qardaşlaşma haqqında memorandum imzalanıb,
sonra isə Xocənd və Gəncə
qardaşlaşmış şəhərlər elan ediliblər.
Bütün
bunlar onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycan-Tacikistan əlaqələri qardaş
dövlətlərin və xalqların maraqları çərçivəsində
dinamik inkişaf edir. Tacikistan Prezidentinin bu səfərindən sonra isə
bütün sahələrdə əməkdaşlığımız
nəzərəçarpacaq dərəcədə artacaq.
Elçin
CƏFƏROV,
Azərbaycan.-
2024.- 24 may, № 108.- S.4.