Qəhrəmanlıq dastanı
yazanlardan biri…
Danaçı kəndinin fəxri şəhid Elxan
Ramazanovun həyat hekayəsi
Bu yazımızda Qarabağ Savaşında tarixi iz
qoymuş, gənc yaşlarında Vətənimizin
bütövlüyü uğrunda qəhrəmanlıqla həlak
olan Zaqatala rayonu Danaçı kəndindən həqiqi hərbi
xidmətə çağırılmış – Elxan Ramazan
oğlu Ramazanovdan söhbət açacağam. Qəhrəmanımızın
dünyaya göz açdığı Danaçı kəndi
Zaqatala rayonunun ən böyük və avar xalqının
nümayəndələrinin kompakt yaşadığı kəndidir.
Kənd obalara bölünüb, hər
obanın da öz adı var. Bu bağlı-bağatlı kənddən
Birinci Qarabağ Savaşında olduğu kimi bu Vətən
Müharibəsində də onlarla mərd oğullar erməni
faşitslərinə, xainlərinə qarşı
döyüşüblər. Hətta 27 sentyabr 2020 -ci il
tarixində ermənilərin təxribatlarından sonra
başlanan Müharibədə Danaçı kəndinin
düşmənlərə göz dağı olmuş
avarların onları gəbərtməkləri ilə
yanaşı, düşməndən əsir
götürüblər, zirehli texnikasını, çoxlu
sayda silah-sursat ələ keçiriblər və onlarla erməni
mövqelərini darmadağın ediblər.
Demək olar ki, müharibənin bütöv cəbhə
xəttində avar döyüşçüləri
şücaət göstəriblər. Müharibədə
Danaçı kəndindən 2 nəfər şəhadətə
qovuşub, 10 -dan yuxarı vətənpərvər isə
ağır yaralanaraq qazi olublar… Düşmən üzərində
qələbədə onların zəhməti az
olmayıb. Şəhidlik zirvəsinə ucalan,
Danaçılıların qürurla fəxr etdikləri –
Elxan Ramazan oğlu Ramazanov və Ruslan Mohuma oğlu Nəbiyev
kəndin “Həsənoba” adlanan obasındandırlar. Hər iki şəhid igidlərimiz Danaçı kənd
1 saylı tam orta məktəbinin məzunlarıdırlar.
Rayonun ən qabaqcıl təhsil
ocağının təcrübəli kollektivi məktəbliləri
vətənpərvərlik ruhunun aşılanmasında
böyük zəhmət sərf edirlər. Həmin məktəbin
direktoru Əsəbəli Nəbiyevlə şəhid ailələrinə
baş çəkməzdən əvvəl bildirdi ki, rəhbərlik
etdiyi məktəbdə tez-tez Birinci və İkinci Qarabağ
Savaşları, ermənilərin törətdikləri vəhşilikləri,
“Xocalı Soyqırımı”, Azərbaycan torpaqlarının
bədnam qonşular tərəfindən necə işğal
olunmaları, onların təxribatları barədə tarixi
faktlarla müzakirələr aparırlar və tədbirlər
keçirirlər.
Direktor qeyd etdi ki, məktəbdə Vətən
oğullarının qəhrəmanlıqları, şücaətləri,
müharibədə iştirak edən kəndin gəncləri
və şəhidləri barədə məktəbliləri məlumatlandıran
güşələr yaradılıb. Məktəbin pedaqoji
və məktəbli kollektivi şəhid ailələrini və
onların qəbirlərini ziyarət edirlər. Əsəbəli müəllim bildirdi ki, Birinci
Qarabağ Savaşında məktəbin iki və bu Vətən
Müharibəsində də 2 nəfər şəhid olublar.
Direktorun
sözlərinə görə, İkinci Vətən
Müharibəsində Danaçı kəndindən olan ilk
şəhid – Elxan Ramazan oğlu Ramazanov məktəbin fəxri,
fəallığı ilə seçilən, nümunəvi, əlaçı
şagirdi olub. Əsəbəli müəllim
deyir ki, elimizin qəhrəman oğlu Elxan məktəbdə
keçirilən bütün tədbirlərdə, fənn,
idman yarışlarında xüsusilə seçilərdi və
o, əvəz olunmaz gənc idi.
“Məktəbimizin
pedaqoji kollektivi onun gələcəkdə, savadlı,
güclü mütəxəssis olmağına
inanırdılar… Lakin, bizim istəkli, tərbiyəli,
öncül şagirdimiz Elxan Ramazanov 9 -cu sinifi əla qiymətlərlə
bitirib, Azərbaycan Texniki Universitetinin Bakı Texniki Kollecinə
qəbul oldu. Müharibə başlayanda isə
o, artıq Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində
xidmət edirdi Elxan. Sonra isə… Taleyinə, qismətinə
bir baxın?… Biz onun işıqlı gələcəyini
görürdük… Amma, Elxan başqa bir yol seçdi… Bu yolda
zirvəyə gedir, ancaq bu yolda təkcə cəsurlar gedirlər,
Elxan kimi…” deyir, Əsəbəli müəllim… Ani məqamda
bu təcrübəli, ziyalı doluxsunur: “Heyf, səndən
Elxan, ar olsun, sənə qıyan namərd düşmənə,
bu müharibədə sənin kimi neçə-neçə
gələcəyimizin qurucusunu itirdik…” – deyə direktor, dodaq
altı pıçıldadı…
…Hər dəfə
şəhid ailəsinə baş çəkəndə əbədiyyətə
qovuşan, say-seçmə igidlərimizin yaxınlarına,
oğullarını vaxtsız itirmiş, qara libaslarını
əyinlərindən çıxartmayan, ümidləri kəsilməmiş
analara, oğul itkisini ürəklərinə qaysaq etmiş
atalara, keçmiş xatirələri yaşadan qardaşlarıa,
hələ də həsrətlə gözlərini yoldan
çəkməyən bacılara, acı həqiqtələrə
inanmayan əzizlərinə təsəlli verməyə
söz tapmırıq. Hələ hər səhər şəhid
məzarlarına al güllər düzən, ürəklərində
sevgi və məhəbbət saxlayan o, gözəlləri
demirik…
Zaqatala
rayonunun Danaçı kəndi “Həsənoba”-da
yaşamış, şəhid – Elxan Ramazan oğlu Ramazanovun
ailəsi ilə elə məktəbin direktoru Əsəbəli
Nəbiyevlə birlikdə görüşdük…
…Vətən
fədaisinin atası ilə onun işi ilə əlaqədar
görüşə bilməsək də, anası Nigar
xanım və qardaşı Abdulla Elxanın keçdiyi
qısa lakin, şərəfli ömür yolunu bizə
xatırlatdılar, onun haqqında xatirələrini söylədilər…
Öyrəndik ki, Elxan ailənin son beşiyi
olub. Ramazanovlar ailəsinin böyük övladı olan
1993 -cü il təvəllüdlü
qız övladları artıq ailə həyatı qurub.
Şəhid bacısının 2 övladı, 1 qızı və
1 oğlu var. 1977 -ci il təvəllüdlü Abdulla isə
subaydır və Elxan həqiqi hərbi xidmətini başa
vurduqdan sonra qız nişanlanmalı imiş…
Azərbaycanımızın
torpaqlarının düşmənlərdən azad edilməsi
uğrunda gedən döyüşlərin birində
canını fəda vermiş, o zirvəyə ucalmış və
Danaçı kəndinin bu ölüm – dirim, mürəkkəb
müharibədə ilk şəhidi olmuş Elxan Ramazanov isə
25 yanvar 2000 -ci il tarixində isə dünyaya göz
açıb. Sağ qalsaydı 21 yaşını
tamamlanmışdı onun… Anası Nigar
xanım deyir ki, oğlu çox sakit təbiətli, ürəyi
yumşaq, dərslərə ciddi hazırlaşan,
uşaqlıqdan təsərrüfat işlərində onlara
kömək edən, məktəbdə əla qiymətlərlə
oxuyan və hamının sevimlisi olan şəhid balası
Texniki fənləri çox sevirdi. Arzusu Kompyuter
Texnologiyası üzrə mütəxxəssis olmaq idi…
…Onun qəlbi
qurub-yaratmaq eşqi ilə döyünürdü, arzuları
çox-çox idi. Yaşıdları
arasında sevib-seçilərdi. Hər
bir işi məsləhətli görərdi. Kiminsə xətrinə dəyməzdi. Oğlum yaşadığımız “Həsənoba”da
yaşlı nəslin nümayəndələrinə daima
kömək edərdi. O, 2016 –cı ildə aprel
döyüşləri zamanı qardaşı Abdulladan nigaran
qalmışdı. Tez-tez təkrarlayaraq deyərdi ki, “bu erməni
dığalarının, daşnaklarının başları
vaxtında əzilməlidir ki, sonralar yenidən
başlarını yuvadan çıxaraarlar, yenidən təxribatlar,
faciələr törədərlər, bu faşist xislətlilər,
bədnamlar…” Şükür Allaha ki, oğlum aprel
döyüşləridə fədakarlıq göstərən,
neçə-neçə düşmənin başını
əzərək, sağ-salamat hərbi borcunu yerinə yetirdi…
Elxan isə 27 sentyabr 2020 –ci il tarixdə başlanan daha
böyük döyüş əməliyyatlarında
iştirak etdi… amma…” – söylədi – Danaçının fəxri,
Elxanın anası – Nigar xanım…
Və bildirdi ki, oğlu Bakı Texniki Kollecini bitidrikdən
sonra (o, kolleci bitirməsi haqqında diplom almamışdı. E.M.), yəni 2019 –cu il iyul ayında Azrbaycan Respublikasının Hərbi
Silahlı Qüvvələrində həqiqi hərbi xidmətə
başlamışdı. Ailə üzvülərinin
bildirdiklərinə görə Elxan hərbi xidmətinin ilkin
3 ayını Müdafiə Nazirliyinin Goranboy rayonundakı “N”
saylı hərbi hissəsində xidmət keçmişdir.
And içmədən sonra Zaqatala torpağının
mərd, avar oğlu cəbhənin ön təmas xəttində
düşmənlə üzbə-üz mövqelərdə
düşməndən torpaqlarımızı qorumuş və
dəfələrlə ermənilərin təxribatının
qarşısını almışdı. Hər bir xidmətdə
olduğu dövrdə 3 dəfə oğlu ilə
görüşdüklərini söyləyən Nigar
xanım bildirdi ki, Elxan Ramazanov “Ballı Qaya”-dan sonra 3-4 ay
Ağdam rayonunun ərazisində hərbi xidmətini davam
etdirməklə yanaşı, hərbi təlimlərdə
iştirak etmişdilər. Sonradan xəbər
tutublar ki, müharibə başlayanda oğlumun atıcı
taboru Tərtər rayonunun Qapanlı kəndində olublar.
Aprel döyüşlərinin fəal
iştirakçısı Abdulla isə söylədi ki,
atıcı minamyotçu olan qardaşı Elxan
döyüşçü yoldaşları ilə birlikdə
Cəbrayıl, Füzuli, Suqovuşanın azad olunmasında
iştirak etdikdən sonra Ağdam və Ağdərə
uğrunda gedən döyüşlərə qoşulublar. Eyni zamanda
düşmənə sarsıdıcı zərbələr
edirən döyüşçülərimiz yəni, Elxan
Ramazanovun xidmət etdiyi həmin ərazidə bir sıra
uğurlu əməliyyatlar keçiriblər. Həmin
vaxtlar demək olar ki, cəbhənin bütün ərazisində
qızğın döyüşlər gedirdi, hərbiçilərimiz
ermənilərin həmlələri dəf etdikcə,
düşmən azğınlaşırdı…
Amma Şanlı Odrumuzun hər bir əsgəri zabiti
torpaqlarımızı azad etmək üçün xain
qonşuları darmadağın edə-edə irəliləyirdilər. Düzdü, bu
döyüşlərdə Azərbaycanımızın cəsur
oğullarımızdan can verənlər, yaralananlar da az deyildi, ancaq digər
döyüşçülərimiz ruhdan düşmür,
düşmənə nifrət hissi və qisas hissi ilə daha
düclənidrilər… günlərlə ac və susuz
qalmalarına baxmayaraq döyüş meydanındalarında –
igidlərimiz yeni şanlı Zəfər tariximizi yazdılar
– Elxan kimi cəsur oğullarımız… Oktyabrın 4 –də
Ağdərə istiqamətində qızğın
döyüşlər gedirdi, erməni faşistləri hərbiçilərimizin
mövqelərini mərmi yağışına tutmuşdular,
minamyotçularımız düşməni susdurmağa
çalışırdılar… Elxangilin taboru kəşfiyyatçılarımızın
müəyyənləşdikləri mövqelərə od ələyirdilər. Həmin
gün günorta saatlarında düşmən artilleriya
qurğusundan atılan mərmiləri Elxanın lap
yaxınlığına, yəni 10-15 metrliyinə düşərək
partladı. Və, Elxan həmin
döyüşdə ağır yaralandı, başından,
gözümdən, ayaqlarından ağır dərəcəli
qəlpə yaraları alıb.
Döyüşçü yoldaşları əvvəlcə
Elxanı Ağcabədidəki hərbi hospitala yola
salıblar…
Nigar
xanım yenə də, sakitcə, kədərlə həmin
anları xatırlatdı: “Oğlum azğınlarla müharibəyə
başlayandan sonra Tərtərdə olanda 2 dəfə bizimlə
telefonla danışmışdı: “Nigaran qalma Ana, ata,
bacı, əzizlərim tezliklə düşmən üzərində
qələbə qazanıb, xoş müjdələr eşidəcəksiniz,
Vətənimizin azadlığı uğrunda
döyüşmək özü böyük şərəfdir…”
demişdir. Lakin, oktyabrın 12 –də…
Respublika Hərbi Mərkəzi Hərbi
Hospitalının həkimi zəng vuraraq bildirdi ki, oğlum
Elxanın üzərində 2 dəfə cərrahiyyə əməliyyatı
aparılıb və üçüncü əməliyyata
hazırlaşırlar. Bizə məlum oldu ki, oğlum Ağcabədi
rayonundakı hərbi hospitalından vəziyyəti
ağır olduğu üçün 1 həftədən
sonra Bakı şəhərindəki Mərkəzi Hərbi
Hospitala köçürülüb. Oğlumun
vəziyyəti çox ağır olduğu
üçün, əməliyyatlar aparmaq üçün
Türkiyədən xüsusi təcrübəli həkimlər
dəvət olunublar. Həkimlərin
bildirdiklərinə görə Elxan 3 –cü dəfə cərrahiyyə
əməliyyatı olunmalıdır və buna
hazırlıqlar gedir. Türkiyəli həkimlərin rəyinə
görə, oğlumun cərahiyyə əməliyyatının
təxirə salınması məsləhət
görülmüşdür. Çünki, Elxan çoxlu qan
itirdiyindən fiziki cəhətdən xeyli zəifləmişdi…
Onun yaşamasına ümidləri az idi…
Həkimlərin
səylərinə baxmayaraq, Elxan Ramazan oğlu Ramazanov
aldığı qəlpə yaralarından hospitalda
dünyasını dəyişdi… Vətən
yolunda – şəhadətə qovuşdu. 22 oktyabr 2020 –ci
il tarixdə…
Qeyd edək
ki, Elxanın atası Ramazan kişi, həyat
yoldaşı Nigar Danaçı kəndində böyük
hörmət sahibdirlər. Qardaşı Abdulla isə Rusiya
Federasiyasında çalışırdı…
23 oktyabr
2020 –ci il tarixində torpaqlarımızın
azadlığı uğrunda döyüş meydanında
ağır yaralanaraq, hospitallarda yaşamaq eşqi ilə
mübarizə apararaq, cəmi 21 yaşında
ömrünün bahar çağında əbədiyətə
qovuşan – Elxan Ramazanov, elliklə, böyük hörmət
və izzətlə torpağa tapşırıldı.
Bütöv Azərbaycanımızın doğulub,
boya-başa çatdığı Danaçı kəndinin fəxri,
qəhrəmanı kimi… Ruhun şad olsun el qəhrəmanı!
Prezidentin
sərəncamı ilə Elxan Ramazan oğlu Ramazanov “Vətən
uğrunda” medal ilə təltif olunub…
…Bu
gün təkcə mən yox, bütün Azərbaycan, Nigar
ana, sənin oğlunun hünərindən danışır,
igidliyindın yazırlar, bitməz – tükənməz Sizlərin
qəhrəmanlıqlarından. Çünki,
elə bir şücaət göstərmisiniz ki, qəhrəmanlıq
dastanı yaratmısınız ki, onu yazmaqla, danışmaqla
bitməz, bitməyəcək də.
Sizin
igidliyinizə, şanınıza yaraşan sözlər də,
bu Vətənin – Odlar yurdumuzun ər, qəhrəman
oğulları da…
Danaçı
kənd sakinləri, Daxili Qoşunların zabiti Xalid və Sərhəd
Qoşunlarının zabiti Kamal Mustafayev qardaşları
Danaçı kəndində olan şəhidlər Elxan
Ramazan oğlu Ramazanovun və Ruslan Mohuma oğlu Nəbiyevin əziz
xatirəsinə “Həsənoba” öz hesablarına “Xatirə
Bulağı” kompeksi inşa ediblər.
Elman Maliyev, Azərbaycan
Jurnalistlər Birliyinin üzvü
Hürriyyət.-
2021.- 27 fevral-1 mart. S.13.