Mir Cəlal Paşayevin kitabı

alman dilinə tərcümə edilib

 

Görkəmli yazıçı ədəbiyyatşünas alim Mir Cəlal PaşayevinFüzuli sənətkarlığıkitabı Almaniyanın tanınmış Erqon-Nomos nəşriyyatının Bibliotheca Academica - Şərqşünaslıq sahəsində seçilmiş nəşrlər sırasında çap edilib. Kitab Giesen Universitetinin dosenti, şərqşünas-alim Mixael Raynhard Hess tərəfindən alman dilinə tərcümə edilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Berlin Azad Universitetində dahi şairimiz İmadəddin Nəsimi mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş Hess azərbaycanlı avropalı oxucularaŞuşanın irsikitabının müəllifi kimi tanışdır.

Azərbaycan füzulişünaslığının banisi Mir Cəlal 1940-cı ildəFüzulinin poetik xüsusiyyətlərimövzusunda müdafiə etdiyi namizədlik dissertasiyasını 1958-ci ildə genişləndirərəkFüzuli sənətkarlığıadı altında monoqrafiya kimi nəşr etdirib. Monoqrafiya XVI əsrdə yaşayıb-yaratmış dahi şairimiz Məhəmməd Füzulinin ədəbi yaradıcılığı sənəti, o cümlədən şeir mədəniyyəti bədii nəsri haqqında elmi araşdırmaları əks etdirir. Mir Cəlal kitabında Füzuli yaradıcılığının ayrı-ayrı məsələləri motivlərinin araşdırılması ilə yanaşı, onun ümumi ədəbi mənzərəsini elmi cəhətdən verməyə nail oldu.

Məhəmməd Füzuli türk xalqlarının klassik ədəbiyyatının, eyni zamanda, ona görə tanınmış şairlərindən hesab olunur ki, o, dövrünün üç əsas dili - türk, ərəb fars dillərində “Divan” yazmaqla ədəbi sənətkarlıq nümunəsi yarada bilmişdir. Alman alimin, Füzulinin dövrünün tələblərinə uyğun olaraq Azərbaycan, türk, ərəb fars dillərini bilməsi ona Füzuli Mir Cəlal yaradıcılığının dərinliklərini araşdırmağa avropalı oxuculara təqdim etməyə imkan verdi. Şərqşünas-alim Hess, həmçinin kitabaGiriş sözüyazaraq, həm Füzuli, həm Mir Cəlal dövrünün ədəbi tarixi-siyasi mühitinin elmi-tənqidi təhlilini aparıb. Alman alim sovet-kommunist rejimi tərəfindən ədəbiyyata tətbiq olunan qadağalara edilən müdaxilələrə dair Qərb oxucusu üçün izahlar verərək yazmışdır ki, dövrün ideoloji məhdudiyyətlərinə baxmayaraq, Mir Cəlal Füzulini milli şair kimi araşdırmağa təqdim etməyə nail oldu. Dr. Hess kitabdaFüzuli sənətkarlığıəsərinin ədəbi elmi aspektlərinə dair müfəssəl izahatlar verib.

Mixael Raynhard Hessin qənaətinə görə, “Azərbaycanda füzulişünaslığın əsasını qoyanFüzuli sənətkarlığıəsərinin digər dəyərli xüsusiyyətlərindən biri Mir Cəlalın çoxsaylı məsələlərin araşdırılması üçün orijinal mənbələrdən birbaşa istifadə etməsidir. Məhz bu səbəblərdəndir ki, yazıldığı tarixdən 80 il keçməsinə baxmayaraq, Füzuli yaradıcılığı haqqında Mir Cəlalın elmi əsəri ilə müqayisə oluna bilinəcək dərinlik müfəssəlliyə malik elmi əsər yazılmayıb. Bu gün bu əsər Füzuli yaradıcılığının araşdırmaçıları üçün əvəzolunmaz mənbədir”.

Füzuli dühasının araşdırılmasına həsr olunan bu monoqrafiya, həmçinin Mir Cəlal yaradıcılığının avropalı oxuculara çatdırılması baxımından böyük əhəmiyyətə malikdir. Mir CəlalınFüzuli sənətkarlığıəsəri Almaniyanın milli biblioqrafiyasına daxil edildi.

 

İki sahil.- 2023.- 18 oktyabr, ¹190.- S.7.