Son zamanlar dramaturqlar teatr üçün əsərlər yazmırlar

Səidə Quliyeva: Mən özümü bəti gətirən aktrisalardan sayıram

 

Uca Tanrı insanlara qədrini bilmələri üçün iki əvəzedilməz nemət verib: biri Sağlamlıq, digəri Vat. Birincisini ona görə verib ki, sağlamlığımızı qorumaqla Tanrının bizdə əmanəti olan ruhumuzu incitməyək, yaşayıb-yarada bilək. İkincisini isə ona görə verib ki, yaşayıb-yaradarkən sərf etdiyimiz zamanın qədrini bilək. Vatı boş keçirməyək. Hər iki nemət, necə deyim, durmadan hərəkətdədir. Və hər ikisi bizim onlara münasibətimizdən asılı olaraq ya artmaqda, ya da azaltmaqdadır. Bircə onu bilirəm ki, fədakar insanların vatı azdan da az olub hər zaman.

Müsahibim əməkdar artist, Akademik Milli Dram Teatrının aktrisası Səidə Quliyeva da hər iki nemətin qədrini bilənlərdəndir, desəm bəlkə də doğru çımaz. Ancaq məncə o, vatın qədrini bilə-bilə şəsiyyətini, hörmətini, mənəvi dəyərini, ən başlıcası isə alqın sevgisini qazanıb. Özünü işə, yaradıcılığa, aktyorluq sənətinə həsr etməklə ərcləyir sağlamlığını və zamanını. Səidə Quliyeva nə qədər nailiyyətlər əldə etsə, uğurlar qazansa da bu günə kimi sadəliyini, səmimiyyətini qoruyub salaya bilib. Olduqca mədəni, mülayim asiyyətli gözəl aktrisamız Səidə Quliyevanın söhbətləri də elə özü kimi səmimi və mülayim oldu.

- Səidə anım, repertuarda olan yeni tamaşalarda rol alırsınız?

- Teatrda Yengələr - Xanıma əsərinin məşqlərinə başlanılıb. Bir müddət əsərin məşqlərinə başlanılsa da sonradan məşqlər dayandı. Çünki tamaşanın rejissoru Mikayıl Mikayılzadə başqa teatrda məşqlərə başlayıb. O Rusiyada işlərini tənzimləyib Bakıya gələndən sonra yəqin ki, tamaşanın məşqlərini davam etdirəcəyik. Digər tamaşalarda hələ ki, yoam.

-Bir neçə ay bundan əvvəl Akademik Milli Dram Teatrında islahatlarla başlanıldı. Həmin islahatlarla bağlı sizin də fikirlərinizi bilmək istəyərdik.

- Mənim fikrimcə islahatlar ondan ibarət olacaq ki, teatr daha da gəncləşəcək. Yəni teatra gənc rejissorlar dəvət olunacaq. İstər gənc, istər orta, istər yaşlı nəsil olsun. Bircə onu deyə bilərəm ki, teatra ço güclü rejissorlar lazımdır. Çünki teatr kollektiv sənətdir. İstər rejissor, aktyor, rəssam olsun, hətta butafor, rekvizit, bunlar hamısı bir mənsəbə qulluq edir. Məqsədimiz də odur ki, yaşı tamaşalar hazırlayıb tamaşaçılara çatdıraq. Ço istərdim ki, teatrda klassik əsərlərə müraciət olunsun. Ço sağ olsun İsrafil müəllim ki, o da belə fikirdədir. Çünki teatrı yaşadan, kollektivi bərkidən məhz klassik əsərlərdir. İstər milli dramaturgiyamız, istər dünya klassiklərinin əsərləri olsun bizim teatrda artıq repertuar asılıb. Hətta 2012-ci ilin repertuarı da artıq divardadır. Həmin repertuardakı əsərlərin içərisində gördüm ki, mənim fikirləşdiyim əsər də var. Yəni klassik əsərlərə daha ço yer veriləcək. Hətta H.Cavidin İblis tamaşasının da adını gördüm. Bildiyiniz kimi o vat 1982-ci ildə Mehdi Məmmədov İblis kimi ço monumental bir tamaşa qoymuşdu. Mən də o əsərdə iştirak edirdim. Yeni rejissor işi, yeni aktyorlarla bir daha bu əsərə müraciət məni doğrusu ço maraqlandırdı. Doğrudan da o dövrdə həmin tamaşa öz sözünü demişdi. Dövrün ən gözəl tamaşalarından biri sayılırdı. İndi görək İblis yeni quruluşda necə alınar. Yenə deyirəm ki, repertuarda klassik əsərlərin ço olmasının tərəfdarıyam. Qaldı ki müasir dramaturqlara, son dövrlər dramaturqlarımızın əksəriyyəti - Vaqif Səmədoğlu, Anar, nədənsə teatr üçün əsərlər yazmırlar. Aı bu dramaturqların qələmindən çıan əsərlər ço maraqlıdır. Müasir dramaturqlardan Əli Əmirli ço istedadlıdır. Onun bir neçə əsəri bizdə repertuarda var. Onun dramaturgiyasını mən ona görə ço sevirəm ki, onun əsərlərində qadın personajları daha qüvvətli olur, qadın personajlara əsərlərində daha ço yer verir. Sanki qadın psiologiyasını elə qadınlar kimi bilir. Ço oşuma gəlir onun dramaturgiyası. Ço istərdim ki, onun əsərləri teatrımızda səhnəyə qoyulsun. Mən də böyük məmnuniyyətlə həmin tamaşada iştirak edərdim.

- Bu gün teatrlarımızda komediya tamaşalarına nədənsə az rast gəlirik. Bu komik əsərlərin qıtlığından irəli gəlmir ki?

- Bizim teatr Akademik Milli Dram Teatrı olduğuna görə ola bilsin bizdə komik əsərlərə az yer verilir. Bunun üçün Musiqili Komediya Teatrı var. Bizim teatrın repertuarında komediya olub. Elə Xanımanın özü də komediyadır. Sərgüzəşti-vəziri-ani Lənkəranın da komediyadır və repertuarda var. Biz aı tamaşalarımızı sırf komediya üzərində qura bilmərik. Çünki bizim teatrın öz yönümü var. Adından da bəllidir ki, bizim teatrın yönümü haradır.

- Hazırda televiziyada geniş tamaşaçı rəğbəti qazanan Aramızda qalsın serialında maraqlı obrazlardan birini canlandırırsınız. Etiraf edək ki, həmin serialin ssenarisi qonşu Türkiyədə yayımlanan serialın ssenarisinə bənzəyir.

- Mənim də iştirakçısı olduğum Aramızda qalsın serialı heç də türklərin Cocuqlar duymasın serialından götürülməyib. Bu ingilislərin proyektidir. Şükürlər olsun ki, bu gün Azərbaycanda bir-birinin ardınca seriallar çəkilir. Elə Xəzər televiziyasında yayımlanan Aramızda qalsın serialı da uğurlu alınıb. Ço böyük reytinqə malikdir. Mən şəsən insanlar arasında olanda, hətta teatrda da, hara gedirəmsə yaınlarım hamısı bu serialdan danışır. Bu gün bu serial tamaşaçılar tərəfindən qəbul olunub. Hələ ki, bu seriala baılır. Amma bu sizin gördüyünüz Türkiyədəki həmin o serial deyil. Sadəcə olaraq dekorasiyaları uyğun gəlir. Amma Aramızda qalsın serialı digərlərindən yerlə göy qədər fərqlənir. Çünki Cocuqlar duymasın serialındakı hadisələr türk mentalitetinə, türk ailəsinə uyğundur. Aramızda qalsın serialı isə sırf Azərbaycan ailəsinə, Azərbaycan mentalitetinə, Azərbaycan düşüncəsinə uyğun milliləşdirilmiş bir serialdır.

- Bu gün peşəkar aktyor sənətinə yiyələnmək gənclərimiz üçün yalnız arzu olaraq qalır. Əksər gənclər fikirləşir ki, bu sənətdə pul yodur. Vatilə Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində pedaqoji fəaliyyət göstərmisiniz. Tələbələrdə bu cür fikirlərə rast gəldiyiniz anlar olurdu?

- Mən özüm uzun müddət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin aktyor sənəti kafedrasında dərs demişəm. Dərs dediyim dövrlərdə aktyorluq fakultəsinə qəbul olunan tələbələrin əksəriyyəti məni o qədər qane etmirdi. Çünki mədəni - maarif, teatrşünaslıq, kinoşünaslıq fakultəsində ouyan gənclərdə aktyorluq sənətinin üsusiyyətlərinə malik olan daha güclü tələbələr görürdüm. Ço qəribə gəlirdi mənə. Mənim çalışdığım dövrdə istedadlı tələbələr var idi. Lakin onların da bəhanəsi o olurdu ki, teatrlarda maaş ço azdır. Amma Bakı Bələdiyyə Teatrında kollektivin əksəriyyəti gənclərdir, eləcə də Gənc Tamaşaçılar Teatrında. Həmin teatrlarda istedadlı gənc aktyor nəsli yetişir. Aydın məsələdir ki, əgər qrupda 15-20 nəfər tələbə varsa onlardan beşi aktyor olsa, bu artıq böyük göstəricidir. Çounun istedadı o dərəcədə olmur, teatrlar həmin aktyorları qəbul eləmir, daha istedadlılarını seçib teatrın truppasına qəbul edirlər. Bəllidir ki, Bakı şəhərində teatrlar o qədər də ço deyil. Onların da biri-ikisi hansısa teatrlara düşürsə bu artıq özü bir müvəffəqiyyətdir. Sadəcə bu aktyorluq fakultəsinə niyə çou gəlmək istəmir. Mən indiki gənclərlə söhbət əsnasında da görürəm ki, onlar hər şeyi birdən əldə etmək istəyirlər. Onlar istəyir ki, elə institutu bitirən kimi yüksək maaş alsınlar, beş ilə fəri adları olsun, on ildən sonra evlə təmin olunsunlar. Elə bir qarşılarına bu cür məqsədlər qoyurlar. Haradasa məqsədlərinə çatsınlar, bu yaşıdır. Amma bir şeyi düşünmək lazımdır ki, sən buna layiqsən, ya yo. Hərdən elə gənclərlə rastlaşıram ki, onların fikirləri mənim özümə də qəribə gəlir. Şəsən mən teatrda işləyəndə inanın ki, bir il maaş almağa əcalət çəkirdim, utanırdım. Maaş almağa gedəndə fikirləşirdim ki, heç kəs olmasın, gedim maaş alım. Yəni o dərəcədə mən əcalət çəkirdim. O qədər sənətimi sevən insan idim ki. Bəlkə də o zaman dövr başqa idi, mənim ehtiyaclarım yo idi. Ondan da irəli gələ bilər. Amma indi görürəm gənclər işə dail olanda maaşla maraqlanırlar. Qane olmayanda heç gəlmək istəmirlər. Ço istəyərdim ki, bizim sənət daim inkişaf eləsin. Biz də bildiklərimizi onlara çatdıra bilək. Biz özümüz də öyrənə-öyrənə bu sənətə gəlmişik. İnstitut mənə ço istiqamət verib. Mənim ço güclü müəllimlərim olub. Adil İsgəndərovun tələbəsi olmuşam. Əzizağa Quliyev səhnə danışığı müəllimim olub. Ço güclü müəllimlərdən dərs almışam. Amma ondan əlavə teatra gələndə gördüm ki, teatr tamam başqa aləmdir. Aktyorluq sənəti başqa sənətlərdən ço fərqlənir. Burada sırf istedad və zəhmət tələb olunur. Lakin hər istedadlı aktyorun da bəti gətirmir. Şəsən mən özümü bəti gətirən aktrisalardan sayıram. İstər televiziyada, istər teatrda, istər kinoda, hətta radioda da mən ço yaşı dramaturqlarla, istedadlı insanlarla çalışmışam, tərəf müqabili olmuşam. Ona görə də mən özümü bətəvər aktrisa sayıram. Mən filmdə sırf Vaqif Mustafayevin filmlərində çəkilmişəm. Bu gün mən qəzetiniz vasitəsilə Vaqif müəllimdən ço ahiş edərdim ki, yeni filmlər çəksin. Çünki o, ço istedadlı, dünya səviyyəsində tanınan rejissordur. Arzum budur ki, onun çəkəcəyi filmlərdə mən də rol alım. Amma bu dəfə özümə də söz vermişəm ki, kiçik epizodlarda çəkilməyəcəm. Əgər böyük rol olsa böyük məmnuniyyətlə çəkilərəm. Lakin Vaqif müəllim elə bir rejissordur ki, hətta kiçik bir epizod da onun filmlərində böyük məna daşıyır.

 

Nisə Rafiqqızı

 

Olaylar.- 2011.- 30 aprel - 2 may.- S.13.