Zövqümüzü korlayan bayağı mahnılar

 

Faiq Sücəddinov: Mahnı mətnlərində hədsiz dərəcədə təkrarçılığa yol verilir

 

Musiqi möcüzələrlə dolu ilahi bir nemətdir-deyiblər. İnsanın hər anında musiqi ona məlhəm olur, dərdini, sevincini, kədərini məhz musiqi ilə ovuda bilir. Lakin söhbət əsl musiqidən gedirsə. Təəssüf ki, bu gün dinlədiyimiz musiqilərdə bayağılıq, bəsitlik, söz kasatlığı açıq-aydın hiss olunur. Musiqilərimizdə bəsit sözlərin cövlan etdiyini əməkdar incəsənət adimi, bəstəkar Faiq Sücəddinov da təsdiqləyir.

 

- Böyük ürək ağrısı ilə söyləyim ki, bu gün musiqilərimiz ço ağınacaqlı bir vəziyyətə gəlib çııb. Yazılan sözlər də, bəstəkarın musiqilər də ço bəsitdir. Musiqini, şeiri başı çıan şəs yazmalıdır. Təki qafiyə ətrinə nəsə yazmaq düzgün deyil. Bu gün yazılan mahnı mətnlərində təkrarçılığa ço yol verilir. Gəlmədin, getdin, qayıt gəl... Nə qədər bu bəsit sözləri eşitmək olar. Musiqi ço dərin bir elmdir. Musiqi nəzəriyyəsindən hər bəstəkar, şair baş çıara bilmir. Əvvəlki illərdə yazılan mahnılar bu gün də unudulmur, dinlənilir. Ona görə ki, o dövrlərdə söz də, musiqi də, ifaçı da bir-birini tamamlayırdı. Lakin bu gün mahnı ounur, 3-5 gündən sonra unudulub gedir. Çünki söz də ucuzdur, musiqi də, ifaçı da. Mən o vatlar mahnı bəstələyəndən sonra onu Şövkət anıma, bir ço dəyərli sənətkarlara göstərirdim. Çünki musiqinin ölçüsü var, elmi var, hər bir sözün üzərində saatlarla, aylarla işlənməsi var. Lakin indi bir saata mahnı bəstələnir, təqdim olunur ifaçıya. Müğənni də onu bir saata yazdırır, tamaşaçıya təqdim edir. Daha ifasın, düzgün deyilişin üzərində işləmir. Nəyinsə atirinə söz yazmaq, musiqi bəstələmək yaşı deyil. Müğənniyə də nə lazımdır. Təki mahnısı populyarlıq qazansın. Müğənni üçün məzmun, məna əhəmiyyət daşımır. Mən şou biznesdən o qədər uzaq olmaq istəyirəm ki... Şou-biznesdə məni qane etməyən nüanslar kifayət qədərdir. Ən əsas problemlərdən biri də odur ki, müğənni öz yaşına, səviyyəsinə uyğun olmayan bəsit mahnılar ifa edirlər. Yaşlarından, qınaq hədəfi olmaqdan utanmırlar. Bu gün musiqilərə yazılan sözlər məni heç qane etmir. Ümumiyyətlə məni şou-biznesdə qane etməyən tərəflər çodur. Bu da ki, tək mənim deməyimlə düzələn iş deyil.

Minlərlə şeirinə musiqilər bəstələnən əməkdar incəsənət adimi, şair, nasir, tərcüməçi Baba Vəziroğlu da bu günkü musiqilərimizin durumundan narazıdır: Bu gün professionallar mahnı janrında fəal iştirak etmədiklərinə görə musiqilərimiz bərbad duruma düşür. Tutuquşunun sözü tükənəndə davay-davay etdiyi kimi əldəqayırma şairlərin də söz ehtiyatları tükənəndə həmin tutuquşunun vəziyyətinə düşürlər. Lakin o cür şair-bəstəkarlar müğənnilərə mahnıları ço yüksək məbləğə sata bilirlər. Həmin bəsit mahnıları alan alıcı müğənninin də səviyyəsi satıcı kimidir. Zər qədrini zərgər bilər. Gərək alıcı zər qədrini bilsin ki, aldığı nədir. Əldəqayırma şairlər, bəstəkarlar, müğənnilər o zövqü kütlənin zövqünə formalaşdırıblar. Kütləni aranca hara istəsən apara bilərsən. İstəyirsən işıq gələn tərəfə apar, istəyirsən qaranlığa. Öndə gedənlər özləri kordularsa yəqin ki, dinləyicini işıqlı tərəfə apara bilməzlər. Mən hazırda təbiət qoynundayam. Yenə də yazıram. Boş dayanmıram. Təbiət qoynunda yazılan şeirlər də təbiətin özü kimi rəngarəng və gözəl olur. Dincəlmək öz yerində. Çalışmaq da lazımdır.

Bənzərsiz müğənnimiz, alq artisti, korifey sənətkarımız Əlibaba Məmmədovun da mövzu ilə bağlı fikirlərini öyrəndik:

Mahnı, musiqi insan ruhunun əvəzsiz qidasıdır. Yaşı musiqi heç vat ölmür. Həmişə ürəklərdə, könüllərdə yaşayır. Bu gün gözəl mahnı barmaqla sayılacaq qədərdir. Nə üçün müğənnilərin 90 faizinin repertuarına əvvəlki illərin mahnılarını dail edir? Çünki o cür bənzərsiz mahnılar bu gün yazılmır. Mahnı sözlərində yanlışlıqlara ço yol verilir. Bəzən müğənnilər mahnı sözlərini tələffüzündə də yalnışlığa yol verirlər. Mahnını necə gəldi oumaq da düzgün deyil. Tələffüz qaydalarına düzgün riayət olunmalıdır. Mən deyərdim ki, bizim alq mahnılarımızın yerini heç nə verə bilməz. Musiqimizi yaşatmaq, gələcək nəsillərə ötürmək hər birimizin borcudur.

 

 

Nisə Rafiqqızı

 

Olaylar.- 2011.-13 iyul.- S.8.