Mahnıların həyatı insan taleyinə bənzəyir

 

Xanım İsmayılqızı: Bəti gətirəni də olur, gətirməyəni də

 

Hər dəfə şairə-bəstəkar Xanım İsmayılqızının mahnılarını dinləyəndə ürəyimdə onunla görüşüb yaradıcılığındakı yeniliklərlə maraqlanmaq istəyi yaranır. Elə bu istəklə də onun görüşünə yollandım. Bir ço sənətçilərin istirahət etdiyi bu qızmar yay günlərində Xanım İsmayılqızı hələ ki, istirahətə vat çatdırmır, yeni musiqilər üzərində çalışır.

Beləliklə müsahibimiz şairə-bəstəkar, Yazıçılar və Jurnalistlər Birliyinin üzvü Xanım İsmayılqızıdır.

- Yayın qızmar istisinə bamayaraq yenə də başındasınız. Hazırda yaradıcılığınızda nə yeniliklər var?

- Bildiyiniz kimi dörd ildir Xan qrupunun rəhbəriyəm. Artıq mahnılar hazırdır. Sentyabrın aırlarında diski təqdim edəcəyik. Gənc müğənni Ayanla da iki mahnı üzərində işləmişəm. Artıq mahnının biri efirlərdə, radiolarda səslənir. Ayan Leyli -Məcnun sevgisi mahnısına klip də çəkdirəcək. Aşıq Samirə üçün lirik mahnı yazmışam. Həmin Sevirəm mahnısının sözləri və musiqisi mənə məsusdur. Yeni ulduz Cahangir üçün də sözləri Ramiz Rövşənə, musiqisi özümə məsus olan Yavaş-yavaş sevdim səni mahnısını bəstələmişəm. Artıq klip çəkilişləri tamamlanıb. Yəqin ki, mahnının klip təqdimatı sentyabrın ortalarında olacaq.

- Siz mahnıların əvvəlcə musiqisini hazırlayır, sonra sözlərini atarırsınız, yosa ürəyinizcə olan şeirə musiqi yazırsınız?

- Elə olur ya öz yazdığım, ya hər hansı bir şairin şeiri oşuma gəlir, şeirə musiqi gəlir. Elə də olur musiqi yaranır, sonra ona artıq özüm sözlər yazıram. Elə də olur ki, sözü-musiqisi mənə aid olan mahnılarda hər ikisi eyni anda gəlir. Bəzən olur bəstəkarlar mənə melodiyanı təqdim edirlər. Mən həmin melodiyaya söz yazıram. Mütəlif variantlardan istifadə edirəm. Həm şeirdən bəhrələnən musiqim olur, həm də musiqidən bəhrələnən şeirlərim. Hər ikisi eyni anda yaranır.

- Elə bəstəkarlar var ki, sifarişlə mahnı bəstələyirlər. Bəs siz necə? Bir var musiqi daildən gələ, bir də var ki, sifariş etsinlər.

- Təbii ki, mənim kimi bütün bəstəkarlarda, şairlərdə sifarişli işlər olur. Bütün yaradıcı aləmdə olan insanların hər birinin yaradıcılığında sifarişli işlər olur. Amma təbii ki, o sifarişli iş elə deyil ki, bu gün sənə sifariş verdilər, sabah o dəqiqə həmin mahnını yazıb təhvil verəsən. Biz robot və ya kompüter deyilik. Hər sifarişi də qəbul etmirik aı. Mən öz payıma deyirəm. Əgər mənim hisslərim, yaradıcılıq potensialım sifarişlə üst-üstə düşürsə və istək varsa onu yazmağa təbii ki, belə işlər də olur. Bu həm vətənpərvər, həm də adi mahnılarda olur. Və ya hansısa müğənni mənə mövzu ilə müraciət edir, təbii ki, eləsi olub ki, imtina etmişəm. Çünki mənim daili aləmimə uyğun olmayıb. Mənə bir neçə il bundan əvvəl Azərbaycan alçaları ilə bağlı mahnı sifariş olunmuşdu. Təbii ki, mən həmin mahnını yazdım. Sözləri və musiqisi də mənə aid oldu.

- Heç elə olub ki, böyük zəhmət bahasına araya-ərsəyə gətirdiyiniz mahnı bircə dəfə ifa olunsun, sonra unudulsun.

- O qədər olub ki. Mahnıların da, şeirlərin də bəti gətirəni və gətirməyəni olur. Bəzən görürsünüz deyirlər ki, filankəs ço gözəl qadındır, amma bəti yodur. Bir də görürsünüz o qədər də gözəl deyil, amma son dərəcə bətəvərdir, oşbətdir. Mahnıların da taleləri var. Bəzən görürsünüz ki, ço ümid etdiyim bir mahnı hansı ki, fikirləşirəm bu mahnı ürəklərə yol tapacaq, tezliklə seviləcək, müğənni həmin mahnını ifa edir, elə diskdə də qalır. Heç efirlərdə həmin mahnı səslənmir. Belə hallar da olur. Bir ilə görürsən ki, adi bir mahnı, fikirləşirsən ki, heç o qədər də yüksək səviyyədə yazdığım mahnılardan bir az zəifdir, amma görürsünüz ki, həmin mahnı sevilir. Bu da yenə rasktrutkadan asılıdır. Bu saat nədənsə ən ço mahnını yaşadan da elə o raskrutkadır. Gündəmdə olmaqdan və mahnını hər yerdə ifa etməkdən də ço şey asılıdır. Təssəvvür edin gözəl bir paltar almısan, onu heç geyinmirsən. Harasa bir kənara atmısan. Onun gözəlliyini kim görəcək. O geyim alınıbsa geyinilməlidir. Mahnı da ounursa, səsyazma studiyasında ifa olunursa bu sadəcə diskə salınmaq üçün deyil ki. Həmin mahnının tamaşaçıya çatdıran, bizim zəhmətimizi, bizim məhsulumuzu, bizim ruhumuzun məhsulunu tamaşaçıya çatdıran və sevdirən də məhz müğənnilərdir. Onlar ifa etsə və təqdim etsə təbii ki, həmin mahnı ürəklərə yol tapacaq. Burada ifadan da ço şey asılıdır.

- Gəlin etiraf edək ki, bu gün gözəl mahnılarla yanaşı, bayağı mahnılara da rast gəlmək olur.

-Bayağılıq mənim yaşadığım dövrdə də var idi, bu gün də qalmaqdadır. Bizim klassik müğənnilərimiz, korifeylərimiz olan dövrlərdə də bayağılıq var idi. Bu zamanın tələbidir. Aylıq, illik mahnılar var. Hansı ki, ayaqların, sümüklərin rəqsinə hesablanır. Bu zamanın, dövrün tələbidir. Bütün dünyada bu proses gedir. Var sənət əsərləri, var bir günlük, müvəqqəti yaranan mahnılar. Mən bunu normal qarşılayıram. Amma insanın zövqünü korlayan mahnılar olmasın. Bu saat ritm üzərində qurulan mahnılara daha ço üstünlük verilir. Ritmə hesablanmış, amma melodiyası yadda qalmayan mahnılar var. Amma bir də var ki, bizim musiqimizə, bizim poeziyamıza ələl gətirən mahnılar, onlar da yəqin ki, zamanın ələyindən keçərək alt qatda qalacaqlar. Üst qata onlar heç vat keçməyəcək. Bu gün yaşayacaq, bir aydan sonra unudulacaq.

-Bəs musiqimizin gələcəyini necə görmək istəyərdiniz?

- Ço gözəl görmək istəyərdim. Bizim musiqimizin artıq gələcəyi var. Bizim musiqimiz hər zaman yüksəkdə olub, olacaq da. Çünki onu yaşadan, onu təbliğ edən, onu yaradanlar var, həmişə olacaq da. Bütün dünya musiqilərini mən dinləyirəm. Amma Azərbaycan musiqisi qədər ecazkar, dərin köklərə malik musiqi deyərdim ki, yoxdur. Həmişə gələcəyə ümidlə yanaşmaq lazımdır. Bunu inkar etmək olmaz ki, bu gün gözəl səslərimiz, sənətkarlarımız, son dərəcə istedadlarımız var. Gənclərimiz içərisində olduqca istedadlı olanlar var. Bu gün bizim onları görmək şansımız daha çodur. Çünki əvvəllər bir televiziya kanalı mövcud idi. Bu kanalla müğənnilər hər an efirdə çıış edə bilmirdilər. Bu güm isə imkanlar olduqca genişdir. Çoluğun içərisindən az da olsa yaşılar seçilir. Əvvəlki illərə nisbətən sərhədlər açılıb, dünyaya yayımlana bilirik, musiqimizlə daha ço təbliğ oluna bilirik. Elə bu fakt kifayətdir ki, Eurovision müsabiqəsi keçirildi. Dünyanı Azərbaycana gətirə bilən istedadlı gənclərimiz oldu. Yəni gələn il Eurovision müsabiqəsi Azərbaycanda keçiriləcək. Bu da bizim pop musiqimizin təbliği deməkdir. Muğamlarımız da həmçinin. Bizim artıq muğam ustadlarımızın diskləri aricdə çap olunur, konsertlər verə bilirlər. Ölkələrə səfərlər edirlər, qastrollara gedirlər. Əgər dünya Azərbaycana gələcəksə bu özü milli musiqimizin nəyə qadir olduğunu deyir.

 

 

Nisə Rafiqqızı

 

Olaylar.- 2011.- 21 iyul.- S.11.