Xarakterik obrazlar oynayan aktyor

 

Rafiq İbrahimov: Səhnəsiz günüm yodur

 

Onu teatrsevərlər daha ço arakterik obrazların mahir ifaçısı kimi tanıyır. Bakı Bələdiyyə Teatrının səhnəsində və bir ço filmlərdə məhz arakterik obrazlarla çıış edir. Bu da təsadüfi deyil. Universitetdə kurs rəhbəri olmuş pedaqoq, alq artisti Adil İsgəndərov ona eyir-dua verərkən demişdir ki, sən səhnədə daha ço arakterik obrazlarla yadda qalacaqsan. İllər ötdü, o yayımlanan Ünvansız eşq serialında tam fərqli bir obrazda-türmə rəisi rolunda tamaşaçıların görüşünə gəldi.

Beləliklə müsahibimiz Bakı Bələdiyyə Teatrının aktyoru, bu günlərdə 55 yaşı tamam olmuş əməkdar artist Rafiq İbrahimovdur.

Səhnəsiz günüm yodur deyən əməkdar artist Rafiq İbrahimov indiki Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin aktyorluq fakültəsini bitirib. Universitet illərində görkəmli sənətkar, pedaqoq Adil İsgəndərovdan dərs alıb və sənət sirlərini öyrənib. Təhsilini başa vurduqdan sonra Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında (SDDT) yaradıcılıq fəaliyyətinə başlayıb. SDDT-nin onun üçün ço doğma olduğun deyən aktyor bildirdi ki, professional olaraq sənətdə ilk addımları bu teatrın səhnəsindən başlayıb. Həmin teatrda bir-birindən fərqli və arakterik obrazlar qalereyası yaradıb.

-Rafiq müəllim, aktyor olacağını necə müəyyənləşdirmişdi?

-Uşaq yaşlarımda buya digər tamaşaya baarkən özümə sual verərdim: Görəsən, mən də o aktyorlar kimi oynaya bilərəmmi? Və az sonra öz seçimimlə bu sualıma cavab vermək istədim. Orta məktəb müəllimlərimin digər şagirdlərə nisbətən diksiyamın yaşı olduğunu tez-tez vurğulamaları arzumun həqiqətə çevriləcəyinə olan ümidimi daha da artırdı. Yəni bu sənəti kimsə mənə sevdirməyib. Aktyorluğa meylim təbii olub, heç ailəmizdə incəsənət adimi olmayıb. Altıncı sinifdə ikən indiki Xətai adına Mədəniyyət sarayında Məmmədkamal Kazımovun rəhbərlik etdiyi Xalq Teatrına üzv oldum. Vaqif, Xanlar, Fərhad və Şirin tamaşalarında oynadım.

-Bəs Sumqayıt Dövlət Dram Teatrına gəlişiniz necə olub?

Tanınmış rejissor Oruc Qurbanov Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında Anarın Təhminə və Zaur əsərini tamaşaya qoymaq istəyirdi. Bir gün mənimlə söhbət zamanı dedi ki, Zauru sənə tapşırmaq istəyirəm, gələrsənmi? Etiraz etmədim. Tezliklə məşqlərə başladıq. Onu da deyim ki, bir aktyor kimi formalaşmağımda onun idmətləri çodur. Bu teatrda mən mütəlif arakterli rollar oynamışam. M.F.Aundovun Lənkəran anının vəzirində Teymur ağa, Məlikməmmədin nağılında Məlikməmmədi və başqa bir sıra tamaşalarda rol almışam. Xoşbətlikdən həm baş, həm də arakterik rollar oynamaq mənə nəsib olub. Amma nədənsə həmişə arakterik rollara meylim olub. Deyərdim ki, səhnəsiz günüm yodur.

- Artıq neçə ildir ki, Bakı Bələdiyyə Teatrında çalışırsınız. Bura gəlişiniz nə ilə əlaqədar olub?

-Elə bir səbəb olmayıb. Sadəcə, tanınmış rejissor Ələkbər Kazımovski Bələdiyyə Teatrında Nadir şahı səhnələşdirərkən Səlim an obrazında məni gördüyünü dedi və beləcə, alq artisti Amaliya Pənahovanın rəhbərlik etdiyi teatrda fəaliyyətimi davam etdirmək qərarına gəldim. Bələdiyyə Teatrı günü-gündən inkişaf edirböyük nailiyyətlər qazanır. Bu teatrın səhnəsində bir ço maraqlı obrazlar yaratmışam. Nadir şah böyük bir səhnə əsəri idi. Yəni bu tamaşa zamanı 50 nəfər səhnəyə çımışdı. Tamaşanın 1995-ci ildə premyerası olmasına bamayaraq bu günə qədər reperturadadır. Bakı Bələdiyyə Teatrının bir yaşı üsusiyyəti var ki, bütün tamaşalarvat səhnəyə qoyulmasından asılı olmayaraq həmişə oynanılır. Bundan başqa R.İçərişəhərlinin Vətənə igidlər gərəkdir pyesi əsasında Qarabağ müharibəsi haqqında hazırlanan tamaşada Fərhad rolunu oynamışam. Bu tamaşa bütün cəbhə bölgələrində göstərilib və müvəffəqiyyət qazanıb. Deyərdim ki, Bakı Bələdiyyə Teatrının bütün repertuarında varam. A.Qurbaninin Türk sancağı, A.Babayevin Oğul, X.Əlimirzəyevin Daşa dönmüş ürəklər pyesində, görkəmli drammaturqumuz C.Cabbarlının Dönüş pyesində və bir ço başqa əsərlərdə oynamışam. Bakı Bələdiyyə Teatrının kollektivi ilə birgə bir sıra dövlətlərdə, o cümlədən İranda, Tiflsdə, 7 dəfədən artıq Türkiyədə və s. ölkələrdə qasrol səfərlərində olmuşam.

Mən eyni zamanda Yaradıcılıq Fondunun Sönməyən ulduzlar teatrında da çalışıram. Hazırda rejissor Hafiz Fətullayevin Deyirlər ki, toy olacaq adlı öz əsəri əsasında səhnələşdirdiyi tamaşa üzərində işləyirik.

-Qastrol səfərindən söz açdınız. Türk tamaşaçıları ilə yerli tamaşaçılarımız arasında hansısa oşar və fərqli cəhətlər varmı?

- Deyərdim ki, oşarlıqlar çodur. Məsələn, bizdə vətənpərvərlik ruhunda olan səhnə əsərlərinə tamaşaçılar tərəfindən böyük maraq var, türklərdə də. Amma bir fərqli cəhət var ki, bizdə komediyaya həvəs türklərinkindən daha çodur.

-Deyəsən daha ço tarii rollar oynamağa maraqlısınız

-Belə deməzdim. İnstitut illərində Adil İsgəndərov mənə demişdi ki, səndə arakterik rollar daha yaşı alınacaq. Həqiqətən də belə oldu. Sırf arakterik obraz olanda aktyor üçün tapıntılar daha ço olur. Adi müasir obraz olanda aktyor ona arakterik cizgilər tapmaq meylindən uzaqlaşır. Fikirləşir ki, fakturası qəbul edilirsə elə o vəziyyəti oynayım. Amma arakterik rolları oynayan zaman istər-isətəməz aktyora vacibdir ki, vəziyyəti oynamaqla yanaşı, obraza əlavə bir görünüş və danışıq tərzi tapsın.

-Deyirlər ki, dramaturqu teatr yetişdirir. Bu fikirlə razısınızmı?

- Təəssüf ki, indi o zamankı dram əsərləri yazılmır. Mənim tanıdığım dramaturqlar var ki, özləri deyirlər ki, yazılan əsər orta səviyyədən aşağı alınırsa, niyə yazaq. 1978-ci ildən teatrda işləyirəm. Teatrda dramaturqun yetişdiyini görməmişəm. Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında nə qədər tamaşa səhnələşdirilibsə, demək olar ki, hamısı kənardan dəvət olunmuş müəlliflərin əsərləri idi.

-Son zamanlar teatr bir az maraq azalıb. Bu halı repertuarla əlaqələndirmək olarmı?

-Yo. Mən bu fikirlə haradasa razılaşmıram. Xalqımızın teatr ço böyük həvəsi marağı var. Son zamanlar yaşlı nəslin nümayəndələrindən eşidirəm ki, deyirlər əvvəlki kimi tamaşalar azdır. Bugünkü tamaşalardan fərqli olaraq, o zamankı tamaşalar insanı teatra gəlməyə həvəsləndirirdi. Bu gün təəssüf ki, telekanallarda da klassik teatrın göstərilməsinə az yer verilir. Estradaçılıq, yəni iki-üç aktyorun oyununun yer aldığı səhnələr tamaşalar daha ço nümayiş olunur. Mən onlara qarşı deyiləm. Sadəcə istərdim ki, klassik teatrın ənənəsi qorunsun. Bütöv tamaşanın səhnədə çəkilmiş variantını efirdə göstərmək halları çoalsın. Məsələn, əvvəllər televiziyada hekayə aşamları verirdilər ki, kiçik hekayələr əsasında səhnəciklər tamaşaçını teatra həvəsləndirirdi.

-Bir müddət pedaqoji fəaliyyətlə də məşğul olmusunuz

- 1995-ci ildə Azərbayan Dövlət Mədəniyyət İncəsənət Universitetində səhnə danışığı kafedrasından dəvət aldım. Bir müddət səhnə danışığı fənnini tədris etdim. Sonra isə dublyajda işlərim ço olduğundan pedaqoji fəaliyyətdən uzaqlaşdım. İndi o zamankı kimi tələbkar pedaqoqlar azdır. O zaman pedaqoqlar özlərində məsuliyyət hiss edirdilər ki, biz teatr üçün kadr hazırlayırıq. Ba, bu məsuliyyət azalıb.

- Sonuncu çəkildiyiniz film Ünvansız eşq oldu

-Bəli. Təcrübəli və istedadlı televiziya rejissoru Məhərrəm Bədirzadə Ənvər Seyidzadənin ssenarisi əsasında çəkdiyi 4 seriyalı Ünvansız eşq serialında türmə rəisini oynamışam. Bu film Azərbaycan Dövlət Televiziyası ilə yayımlanıb. Son illər Hökmdarın taleyi, Qaydasız döyüş və s. kimi filmlərə çəkilmişəm.

-Dublyajlardan da səsinizi tez-tez eşidirik. Bugünkü dublyajın səviyyəsi sizi qane edirmi?

- Yerli dublyajlarımızı türklərin dublyajından üstün tuturam. Məsələn, arici filmlərin türk dilində dublyajına baıram, onlarda daha ço monotonçuluq var. Bizdə dublyajın bir qədər zəif olmasına səbəb, fikrimcə, vat məhdudiyyətliyi maliyyənin azlığıdır. Bu problem zamanla öz həllini tapacaq.

 

 

Nisə Rafiqqızı

 

Olaylar.- 2011.- 23 noyabr.- S.12.