Kiminin əvvəli

 

Kiminin yenə də əvvəli

 

Hər bir insanın öz yaş dövrü olur. Kimisi yaşa dolanda müdrikləşir, kamilləşir, kimisi həyatının hədər keçdiyinə heyfslənir, kimisi isə ümumiyyətlə həyatında nələrin baş verdiyindən əbərsiz olur. Amma nədənsə incəsənət adimlərinin əksəriyyəti müəyyən vatdan sonra qayğıya, sevgiyə, diqqətə daha ço ehtiyac duyurlar.

 

Elə Azərbaycan realist aktyor məktəbinin görkəmli nümayəndələrindən biri, alq artisti, korifey aktyorumuz Səyavuş Aslan kimi. Sevimli aktyorumuz bu gün həyatının çətin sınaq dövrünü yaşamaqdadır. Sevimli aktyorumuzun durumu, hazırki vəziyyətini bilmək üçün ilk əvvəl çalışdığı Akademik Milli Dram Teatrı ilə əlaqə yaratdım. Əsas məqsədim vatilə onunla çiyin-çiyinə çalışan həmkarlarının alq artisti Səyavuş Aslanın durumundan nə dərəcədə əbər tutub-tutmamaları, onunla maraqlanmalarını bilmək idi. Teatrdan aldığım cavab ço qısa və lakonik oldu: Xəstədir, vəssalam. Səyavuş Aslanın əstəlik müddətində nələr arzuladığını, müdrik çağında həyatdan nələr istədiyini bilmək üçün şəhərin mərkəzi küçələrindən birində yerləşən evinə yollandım. Qapını üzümə orta yaşlı bir anım açdı. Qəzetdən gələcəyimi əvvəlcədən bildiyi üçün məni içəri dəvət edib əyləşmək üçün yer göstərdi. Səyavuş müəllimi soruşduqda Uzanıb, indi onu hazırlayıb gətirirəm dedi. Bu müddətdə aktyorun yaşadığı evə göz gəzdirirəm. Xudmani mənzildə səliqə-səhman öz yerində idi. Masanın üzərinə düzülmüş dava-dərmanlar, iynələr gözlərimdən yayınmadı. Bu vat Səyavuş Aslanın evində çalışan Sədaqət anım dedi ki, görürsünüz də, Səyavuş müəllimin aldığı təqaüd elə dərmanlara gedir. Hər gün iynələrini vurur, dərmanlarını içirirəm. Mənim üçün ona qulluq etmək oşdur. Nəhayət alq artisti, korifey sənətkar asta-asta o biri otaqdan çıdı. Məni gördükdə bənizindəki oş təbəssüm nəzərimdən yayınmadı. Aktyorla görüşə gələndə oğlu Çingiz məni Səyavuş müəllimin arabir yaddaşının pozulması, aram-aram danışması, ço şeyi atırlamaması barədə əbərdar etmişdi. Artıq onunla nə cür söhbət edəcəyimi özlüyümdə müəyyənləşdirmişdim. Televiziyadan gəlmisiniz? Məni televizorda göstərəcəklər? Radioda səsim gedəcək? kimi sualları ünvanlayan Səyavuş Aslana bildirdim ki, mən qəzet işçisiyəm. Sadəcə diktafonun düyməsini basıb sizdən bir-iki şey soruşacağam. Düzü, aktyorla söhbətim o qədər də asan alınmadı. Çünki o, dərmanların təsirindənmi, yaşın öz sözünü deməsindənmi, yaud ona qarşı olan bu qədər biganəlikdənmi olduqca qısa və aramla danışırdı. Ona ilk sualım belə oldu?

- Səyavuş müəllim, necəsiniz? Özünüzü necə hiss edirsiniz?

-Pis deyiləm, yaşıyam. Özümü yaşı hiss edirəm.

-Bu gün sizin həyatdan istəyiniz nədir?

(Onun gözləri bir anlıq eyni nöqtəyə dikildi. Bir az düşündükdən sonra)

Teatr, tamaşalar-dedi.

Bu vat söhbətə aktyorun köməkçisi Sədaqət İsmayılova müdailə etdi.

-İnanın 5 aydan çodur ki, alqın sevimli sənətkarı olan Səyavuş Aslanın evində çalışıram. Otaqları yığıram, yeməyini hazırlayıram, yorğan-döşəyini, paltarlarını yuyuram, iynələrini vururam, dava-dərmanlarını verirəm. Lakin bu müddət ərzində bircə dəfə də görmədim ki, hər hansı bir aktyor zəng vurub və ya gəlib Səyavuş müəllimin səhhəti ilə maraqlansın. Sənətkara qarşı bu qədər biganəlik olmaz aı. Xəstənin gözləri həmişə qapıda olur. Mən bilirəm ki, o bu saat diqqət istəyir. Siz qapını açıb içəri dail olanda gördünüz ki, o necə sevindi. Bütün günü evdə qalır, darıır. Heç kəs nə zəng vurub halını soruşur, nə də əllərində 1 kq alma tutub qapısını açıb onu yolumağa gəlirlər. Heç nə lazım deyil, elə maraqlanmaqları Səyavuş müəllim üçün böyük şeydir. Bir neçə gün bundan əvvəl ANS televiziyasından Keçmişə salam verilişi gəlib Səyavuş Aslanı çəkdilər. Veriliş efirə gedəndə əyləşib baırıq, görürük ki, alq artisti Firəngiz Mütəllimova, Həmidə Ömərova və bir neçə sənət nümayəndələri onun barəsində elə danışdılar ki, sanki hər gün gəlib soruşurlar ki, Səyavuş müəllim, necəsiniz? Bu sözü demirlər. Amma onların heç biri bu gün alq artistinin nə vəziyyətdə olduğunu bilmir. Mən Səyavuş müəllimi ço istəyirəm. Ona o qədər öyrəşmişəm ki. Elə olur ki, bazar günləri bir az gec gəlirəm. Qapıdan içəri dail olan kimi məndən soruşur harada idin? Niyə gec gəldin? Sağ olsunlar, oğlanları Çingiz və Hacı Eldar da ona yaşı baırlar. Hər şeyini alırlar. Onu mütəmadi olaraq həkimə aparırlar, dava-dərmanlarını alıb gətirirlər. Elə mənim özüm buradan ayda 300 manat məvacib alıram. Səyavuş Aslanın təqaüdü elə onun dərmanlarına gedir. Bir məmur və ya bir tanınmış şəs zəng vurub soruşmur ki, Səyavuş Aslanın nəyə ehtiyacı var? Bu gün onun problemi nədir? Həqiqəti yazmaq, göstərmək lazımdır.

Bu vat Səyavuş müəllim söhbətə qoşulur: Bu gün Azərbaycanda aktyorlardan bir mən qalmışam, bir də Yaşar. O da deyəsən əstədir. Heç televizorda tamaşa göstərmirlər ki, baım.

Yenidən ona sual ünvanlayıram.

- Səyavuş müəllim, heç teatrdan zəng vurub sizi tamaşaya bamağa dəvət etmək istəyənlər olur?

-Xeyr. Zəng vurmurlar. (Gülə-gülə) Mənim həyatım elə tamaşadı da. Oğlanlarımdan, Sədaqətdən heç bir narazılığım yodur. Arada məni dənizkənarı parka çıarırlar, bir az oturub gəlirəm.

Bu vat Sədaqət anım yenə söhbətə qoşulur.

-Bunu hamı bilir ki, Səyavuş Aslanın həyatının ən mənalı illəri Musiqili Komediya Teatrının adı ilə bağlıdır. Hətta Səyavuş müəllim bir müddət həmin teatrın bədii rəhbəri işləyib və bir çox obrazların mahir ifaçısı olub. Səyavuş müəllimin evi də gördüyünüz kimi teatra yaındır. Amma bir nəfər də olsun gəlib onunla maraqlanmır. İnanın Səyavuş Aslan olduqca təmkinli, səbrli insandır. Arada yaddaşını itirir, həftənin cümə aşamı və cümə günlərini atırlayır. Bəzən də öz-özünə danışır, hərdən narahatçılıq da keçirir. Amma yenə də təmkinini pozmur. Siz gəlməmişdən qabaq oğlu Çingiz Səyavuş müəllimə demişdi ki, yanına jurnalist gələcək, səninlə bağlı yazı hazırlayacaq. Tez ayağa qalıb oğluna dedi ki, üzümü taraş elə. Mənə də dedi ki, saçımı dara. O əstə anında da insanların gözünə əstə kimi görünmək istəmir. İstəmir ki, kiminsə ona yazığı gəlsin. Ço vat isə əstəliyini tamam unudur. Elə bilir əvvəlki kimi yenidən teatra üz tutacaq, inanın, teatr üçün ço darıır. Əyləşib televizor qarşısında tamaşalara bamaq istəyir. Aı Səyavuş müəllim sənət fədaisidir. Səyavuş müəllim olduqca zarafatcıldır. Mənimlə şirin zarafatlar edir. Deyirik, güldürürəm onu, ürəyi açılır.

-Səyavuş müəllim, bu gün sizin ən böyük arzunuz nədir?-sualını korifey aktyora ünvanlayanda düşündü, köks ötürdü və təmkinlə belə dedi:

-İnsanların içinə çımaq, tamaşa göstərmək. Canım sağdır, bu mənə bəsdir. Siz gəlib məni danışdırırsınız. Demək məni istəyib gəlmisiniz. Məni hələ də sevirsiniz. Mənə kimlərinsə ehtiyacı var. Bu qədər yaşı demək əbəs yaşamamışam.

Sədaqət anım: - Mən sizə təşəkkür edirəm ki, görkəmli sənətkarımızla maraqlandınız. Onun hazırkı durumu barədə yazıb ouculara məlumat verdiniz. Qəzetiniz vasitəsilə Səyavuş müəllimin aktyor yoldaşlarına demək istəyirəm ki, heç kəs bilmir sabah onu nələr gözləyir. Hər birimiz bu vəziyyətə düşə bilərik. Səyavuş müəllim unudulmağa layiq deyil. Heç olmasa ayda bir dəfə onunla maraqlanın.

Söhbətimi elə buradaca yekunlaşdırmalı oldum. Ən azından Səyavuş müəllim də dincəlməli idi. Qapıdan çıarkən sevimli sənətkarımızın mənə haçan istəsən gəl - deməsi məni düzü ço kövrəltdi. Yaşından asılı olmayaraq hər əstənin umacağı kimsə olur. Gözləri isə həmişə qapıda olur. Doğrudan da həyat ço mürəkkəbdir. Heç bir insan deyə bilməz ki, həyatın dolanbac yollarında sabah onu nələr gözləyir. Ona görə də cavanlıqda qocalığa güc salamaq lazımdır. Kiminin əvvəli, kiminin aırı deyib atalarımız. Bu müdrik fikri söyləməkdə onlar heç də yanılmayıblar. Hər zaman iş başında, filmlərdə şən, şu gördüyüm Səyavuş müəllimin qocalıq dövrünü açığı bu cür təsəvvür etmirdim. Lakin sənətkar özünü yenə də əvvəlki kimi şu və gümrah hiss edir. Əsas da elə budur.

 

 

Nisə Rafiqqızı

 

Olaylar.- 2012.- 5 aprel.- S.12.