"Müğənnilərimiz toy tutmaq üçün mahnı ifa edirlər"

 

 

Sevda Məmmədli: Bu sahədə qəribə bir virus əmələ gəlib

Müsahibim Sevda Məmmədlini tamaşaçılar daha ço Qəlbim küsüb səndən, Demirəm, Harda qaldın, Sevgi nəğməsi, Cücə və bir ço saysız-hesabsız qəlbinin istəyi ilə ərsəyə gətirdiyi mahnılarla tanıyırlar. Ço maraqlı və kübar bir bəstəkar anım təsiri bağışlayan Sevda anımla maraqlı söhbətə körpü sala bildik. Olduqca ciddi və ciddi olduğu qədər də səmimi olan Sevda Məmmədli anım ilk görüşdəncə insana oş təsir başılayır. Bəstələdiyi mahnılar da dinləyicidə oş ovqat, səmimi duyğular yaradır.

 

Beləliklə müsahibimiz Ü.Hacıbəyli Bakı Musiqi Akademiyasının fortepiano kafedrasının baş müəllimi, tanınmış bəstəkar Sevda Məmmədlidir.

-Sevda anım, siz hər zaman öz üzərinizdə çalışan bəstəkarlardansınız. Amma nədənsə son vatlar sizi az-az görürük. Hazırda yaradıcılığınzda nə yenilikləriniz var?

-Səhhətimlə bağlı olaraq yaradıcılığımda bir az durğunluq yaranmışdı. Keçən ildən sırf Zəliman Yaqubun sözlərinə mənim bəstələdiyim mahnılardan ibarət İlqar Muradovla SİZƏ adlı disk üzərində işləyirik. Aranjeman edən Əvəz Muradovdur. Diskin adının məhz sizə qoyulmasının da öz anlamı var. Sevda, İlqar, Zəliman, Əvəz. Mahnılar bəstələnib. Hazırda onlar üzərində iş gedir. Ərsəyə gələn mahnılarının bəziləri dinləyicilərin itiyarına verilib.

-Sevda anım, siz Azərbaycan mahnı janrında yenilik etmisiniz. Lalə Məmmədovanın ifasında səslənən Yar bizə qonaq gələcək mahnısının proyekti doğrudan da bir yenilikdir. Bu layihə necə yaranıb?

- Mənim yaın rəfiqəm şairə Sənubər Abdullaqızı mənə öz şeirlərini təqdim etmişdi. Yar bizə qonaq gələcək adlı şeir diqqətimi üsusilə cəlb etdi. Mən gördüm ki, bu şeir Yar bizə qonaq gələcək alq mahnısının sözlərinə yazılmış bir nəzirədir. Və belə düşündüm ki, bu sözlərə tamamilə başqa bir səpkidə musiqi bəstələmək mənasız olardı. Çünki artıq bu sözlərə musiqi var. Və o zaman ağlıma yeni bir fikir gəldi. Mən yeni bir musiqi bəstələyib sonda alq mahnısının musiqisi ilə qovuşdurmağı qərar verdim. Burada həm də mütəlif zamanların, bugünlə dünənin qovuşması məsələsi dururdu. Bu təsadüfi iş olmadı. Elə bir lad seçdim ki, sonda Yar bizə qonaq gələcək mahnısı ilə tamamlandı, həm də alq mahnısına heç bir ələl gəlmədi. Azərbaycan alq mahnısında bu cür sintez ilk dəfədir ki, edilirdi. Proyekt hazır olduqdan sonra düşündüm ki, istedadlı müğənnimiz Lalə Məmmədova bunu ço gözəl ifa edər. Və seçimimdə yanılmadım. Mən aranjemançı Emil Kərimiyə, Elçin və Elnur qardaşlarıma da əvəzsiz ifalarına görə təşəkkürümü bildirirəm. Bu proyekt ço uğurlu oldu.

- Xalq mahnıların sintezi ilə bağlı nə deyərdiniz?

-Dahi Üzeyir bəy qeyd etmişdir ki, alq mahnılarından istifadə etmək nəinki lazımdır, hətta vacibdir. Lakin bundan düzgün şəkildə istifadə etmək lazımdır. Ümumiyyətlə alq mahnısının gözəlliyinə ələl gətirən şeylər edirsənsə bunu heç etməsən yaşıdır. Biz öz alq manılarımızı qoruyub salamasaq yenə də mənfur düşmənlərimiz tərəfindən istismara məruz qala bilərik. Təkcə Sarı gəlin mahnısı deyil. Bizim bir ço mahnılarımız- Qara tellər, Süsən sünbül, və bu kimi dəyərli mahnılarımız mənfur düşmənlərimiz tərəfindən erməni sözləri ilə ounur. Buna görə də alq mahnılarını göz-bəbəyimiz kimi qorumalı, onlardan düzgün şəkildə istifadə etməyi bacarmalıyıq.

-Bildiyimiz kimi Eurovision-2012 mahnı müsabiqəsində bu il bizi Səbinə Babayeva təmsil edəcək. Bu müsabiqəyə siz də mahnı təqdim etmək istəyərdinizmi?

- Bu il bu möhtəşəm müsabiqədə Azərbaycanı Səbinə Babayevanın təmsil etməsi hesab edirəm ki, ço uğurlu alınacaq. Onun səhnə görünüşü, səs imkanları, musiqi duyumu imkan verir ki, o, ölkəmizi layiqincə təmsil etsin. Musiqiyə gəlincə isə Azərbaycanın bir ço bəstəkarları bundan da artığına qadirdirlər. Mahnı təqdim etmək istəyərdim. Niyə də yo? Mən özümə inanıram.

-Əvvəlki illərə nisbətən bu gün bəstələnən və ifa olunan bir ço mahnılar populyarlığını aıra kimi qoruyub salaya bilmir. Sizcə bu nə ilə bağlıdır?

-Sizinlə razıyam. Sıradan mahnılar həddindən artıq çodur. Bu proses mərhələ ilə gedir. Musiqimizin bugünkü vəziyyəti məni o qədər qane etmir. Elə bil bu sahədə geriləmə gedir. Müğənnilər sanki toy tutmaq üçün mahnılar ifa edirlər. Qəribə bir virus əmələ gəlir. Bu gün Azərbaycan musiqi aləmində müğənnilər sənətdən ço toyları düşünürlər ki, görəsən necə mahnılar ousam toylarımın sayı ço olar. Toyu pisləmək olmaz. Bizim bəstəkarlarımızın çou gözəl mahnılar, əsərlər yazmağa qadirdir. Müğənnilərimiz ço vat mahnı seçməyi alqın zövqü ilə bağlayırlar. Məsələn alq belə mahnılar tələb edir, alq bu cür musiqi bəyənir. Amma belə deyil. Xalqı hansı ruhda tərbiyələndirsən elə o ruhda da gedəcək. Hər bir prosesdə öndə ziyalılar getməli, arasınca da kütləni aparmalıdır.

-Sizin bəstələdiyiniz musiqilər içərisində məhəbbət var, vətənpərvərlik . Amma nədənsə uşaq musiqilərinə bəstəkarlarımız demək olar ki, müraciət etmirlər.

-Biz istəsək , istəməsək poeziyada şeirlərin ço hissəsi məhəbbət mövzusundadır. Bəstələdiyim mahnılar içərisində təbii ki, məhəbbət, qəhrəmanlıq, vətənpərvərlik mövzuları daha ço üstünlük təşkil edir. Mənim yaradıcılığımda uşaq mahnıları da var. Kuklam mənim, müəllimə həsr olunmuş Əziz müəllim s. mahnılarım var.

-Amma gəlin etiraf edək ki, uşaq mahnılarının yazılması sahəsində bir az geriləmə var

-Bu məncə kommersiya ilə bağlıdır. Uşaq mahnılarını oumaq üçün istedadlı uşaq tapıb onunla işləmək lazımdır. Tutaq ki, bəstəkar uşağa mahnı yazdı. Onun aranjemanı var, studiya ərcləri var. Bu sahədə geriləmə məhz maddiyyatla da bağlıdır. aq mahnılarını üzə çıarmaq üçün hansısa qurumlar olsa onlar istedadlı uşaqları himayəyə götürsələr daha məhsuldar işləmək olar. 2011-ci ildə uşaq bağçaları arasında incəsənətin bir sıra növləri üzrə müsabiqə keçirilirdi. Nizami rayonu 31 saylı uşaq bağçasının müdirəsi Elmira anım Sabirqızı mənə bir bəstəkar kimi müraciət etdi. Mən müsabiqəyə sözləri musiqisi mənə sus olan Kuklam mənim mahnısını təqdim etdim. Mahnı əvvəl Nizami rayonu üzrə, sonra isə Bakı şəhəri üzrə müsabiqədə birincilik qazandı. Bundan əlavə mənim 175 saylı uşaq bağçası ilə (Müdirə Zemfira anım Əsədova) sırf yaradıcılıq əlaqələrim var. Dəfələrlə onların təşkil etdiyi gözəl tədbirlərdə ri qonaq kimi iştirak etmişəm. Belə tədbirlərdə uşaqlar mənim mahnılarımı da ço böyük həvəslə ifa edirlər. Bu da məni uşaqlar üçün yeni-yeni mahnılar yazmağa ruhlandırır. Ümumiyyətlə uşaqlara qayğı hər birimizin borcudur. Çünki uşaqlar bizim gələcəyimizdir. Mən uşaqlara qayğı, uşaqların qidalanması bu kimi məsələlərdə bir qədər kaprizliyəm. Bayaq adlarını sadaladığım uşaq bağçalarında istər sanitar-gigiyenik baımdan, istər uşaqların sağlam qidalanması baımından, istərsə uşaqların dünya görünüşünün, incəsənət duyumlarının inkişaf etdirilməsi baımından görülən işlər təqdirəlayiqdir. Etiraf etmək lazımdır ki, bu gün uşaq mahnıları doğrudan da azlıq təşkil edir 20 il bundan qabaqkı uşaq mahnılarının bəziləri kompüter əsrində yaşayan bugünkü uşaqların zövqü ilə ayaqlaşa bilmir. Uşaqlarımızın müasir sivilizasiya əsrində yaşamasını nəzərə alaraq daha müasir mahnılar bəstələmək lazımdır. Lakin yenə əsas məqsəd vətənə, torpağa, anaya olan məhəbbətdir.

- etmək lazımdır ki, mahnıda həm şeirin, həm musiqinin uzlaşması pozulmasın?

-Hesab edirəm ki, ilk növbədə sırf şeirə mahnı yazılmalıdır. Musiqini yazıb ona söz atarmaq yo. Şəsən mən sözün arasınca gedirəm. Şeir kədərləndikcə musiqim kədərlənir. ya əksinə. Bəstəkar nəinki musiqini, ədəbiyyatı da gözəl bilməlidir. Geniş dünyagörüşə malik olmalıdır.

-Kifayət qədər musiqi materiallarınız olduğu təqdirdə bəs üçün yaradıcılıq gecəsi keçirmirsiniz? Aı alqımızın buna ehtiyacı var?

-Bəli, musiqi materialları kifayət qədərdir. Sadəcə olaraq bunları ərsəyə gətirmək üçün çolu enerji maddiyyat lazımdır. Yəni maddi mənəvi dəstək. Arzuladığım yaradıcılıq gecəsini isə daha fərqli, qeyri-standart təsəvvür edirəm.

-Bəzi həmkarlarınız var ki, onlar özlərini ən baha qiymətə mahnı yazan bəstəkar adlandırırlar.

-Ümumi götürəndə hansısa əsərə qiymət qoymaq düzgün deyil. Çünki musiqi bizim qəlbimizin məhsuludur. Mən maddiyyatdan ço mənəviyyata üstünlük verirəm həmişə.

-Bildiyimə görə bu yaınlarda qızınız beynəlalq müsabiqələrin birində Azərbaycanı layiqincə təmsil etmişdir.

-Sentyabr ayında 14 yaşlı qızım Vüsalə Babayeva Bolqarıstanda keçirilən beynəlalq musiqi festivalında I yer tutaraq diplomla medalla təltif olunmuşdur. Bu təkcə mənim yo, bütün Azərbaycan alqının qələbəsidir.

-Özünüzü oşbət ana, yosa oşbət bəstəkar hesab edirsiniz?

- Pis bəstəkar olmaqdansa olmamaq yaşıdır. Pis ana olmağa isə belə düşünürəm ki, ümumiyyətlə itiyarım yodur. Hər iki sahədə oşbət olmağa çalışıram.

-İllərdir sənətdə olmağınıza, pedaqoji fəaliyyət göstərməyinizə bamayaraq hələ ki, heç bir ri adınız yodur

-Hərdən görürsən kimlərsə deyir ki, mən ri adı önəmli hesab etmirəm, etinasız yanaşıram. Amma mən əksinə, ri adlara hörmətlə yanaşıram. Əminəm ki, vatsa mənim əməyim qiymətləndiriləcək. Amma əsas alqın sevgisini qazanmaqdır. Professional musiqiçilər mənə önəm verirlərsə hesab edirəm ki, bu ən böyük adlardan biridir.

-Sevda anım, demək olar ki, ço arzularınız həyata keçib. Gözəl bəstələriniz var, həm oşbət ana, həm oşbət bəstəkarsınız. Bəs arzuladıqlarınızdan daha qalıb?

-Sağlamlığıma qovuşmaq, daha əzmlə çalışmaq, yazıb-yaratmaq, səviyyəli yaradıcılıq gecəsi keçirmək, gələcəkdə nənə olmaq, yeni-yeni mahnılar ərsəyə gətirmək. Arzular bitmir. Torpaqlarımızın azad olunması ən ümdə arzularımızdan biridir. Eh, arzular tükənir ki?! Ürəyimdə olan arzuları, planları həyata keçirmək üçün can sağlığı olmalıdır. İnsanların oşbət yaşaması üçün onlara ilk növbədə can sağlığı lazım olduğu kimi, incəsənətimizə sağlam musiqiləçr lazımdır.

 

 

Nisə Rafiqqızı

 

Olaylar.- 2012.- 24 fevral.- S.12.