XVI
yuxu
Atam Muxtar
kişi bu gün yuxuma birinci həyat
yoldaşımın atası İbrahim müəllimlə gəlmişdi.
O, İbrahim müəllim ki, vaxtilə onun qızını
istəyəndə məni çox get-gələ
salmışdı. Lakin, o, bu dəfə məni görcək
boynuma sarıldı və dedi:
- Ramiq,
vaxtilə mən sənə çox əziyyət vermişəm,
elçilik məsələsində. İndi
atanla gəldim, sənə deyim ki, mən də, rəhmətlik
qızım Bəhicə həkim də səninlə
qohumluqdan çox razı qaldıq.
1967-cıi ildə Ordubad teatrında mən, şair
Hüseyn Əzimin “Əkbər kimdir” piyesini
hazırlayırdım. O, Hüseyn Əzim ki, onun məşhur
“Naxçıvan” mahnısı bu gün bütün bölgələrdəki
toy mərasimlərində çalınır və sevilir. Bu mahnı 1940-cı illərin axırlarında bəstəkar
Məmməd Cavadov tərəfindən
yazılımışdır. Məmməd
Cavadov əslən Füzuli rayonundan idi. O, Üzeyir
Hacıbəylinin tələbəsi kimi bəstəkarlıq
fakültəsini bitirmişdir.
Nə isə,
mən Ordubadda olan zaman atam Muxtar kişi mənə zəng
edib dedi ki, xalan Mənsurə müəllimənin səninlə
vacib işi var, bir günlüyə Naxçıvana
qayıt. Mən səhəri gün
Naxçıvana - xalamgilə gəldim. Xalamın
və onun həyat yoldaşı Qasım Rəcəblinin sanki
gözləri gülürdü.
Xalam Mənsurə
müəllimə sevincək halda dedi:
- Ramiq
artıq 25 yaşın vardır, evinizdə də ana yoxdur. Səni evləndirmək istəyirik. Şəhər poliklinikasına təyinatla Bəhicə
adlı bir qız gəlibdir. Qasım
müəllimi müalicə edir. Mən də gedib tanış oldum. Atası əslən
Naxçıvanlıdır. Anası isə
Qəbələdə həkim işləyir. Get, o
qıza bax, biz məsləhət görürük ki, o
qızla evlənəsən. Qızın
atası İbrahim müəllim Bakıda yaşayır.
Əmisi qızı Səadət müəllimə
isə bəstəkar Məmməd Ələkbərovun həyat
yoldaşıdır.
Mən poliklinikaya gəldim, Teatr İnstitutunda Rza Sarabski
və Məlik Dadaşovun kursunu bitirən bir cavan oğlan
kimi özümü təqdim etdim və Qasım müəllimin
səhhəti haqqında onun fikrini bilmək istədim. O isə “hər şey
yaxşı olacaq”,- deyə məni
inandırdı.
Sonra mən bura gəlişimin məqsədini həkim
qıza söylədim və onunla evlənmək arzusunda
olduğumu bildirdim. Özüm haqqında kiçik məlumat
verdim. Mən 5 yaşında olarkən
anamın vəfat etdiyini və atamın bu günədək
evlənmədiyini bildirdim. Beləliklə, qız mənimlə
söhbətindən sonra “bu haqda fikirləşərəm”,- deyə mənə qəti cavab vermədi. Bir neçə ay onunla söhbətdən sonra
atamgilin Bakıya elçi getməyi üçün ondan
razılıq aldım. Lakin, atası
İbrahim müəllim eşidəndə ki qızı Teatr
İnstitutunu bitirmiş bir gənclə ailə həyatı
qurmaq istəyir, qəti olaraq elçiləri qəbul etməyəcəyini
bildirdi.
Atam, xalam, bacım və mən Bakıya yola
düşdük. 3 gün köhnə “İnturist”də
İbrahim müəllimin razılıq cavabını gözlədik.
O isə inadından əl çəkmirdi. Nəhayət,
Bəhicə həkim məni bibisi Şəfiqə xanımla
görüşdürmək üçün onlara apardı.
O da məni görcək “ay oğul, özünə başqa
bir institut tapa bilmirdin?”- dedi.
Dedim:
Şəfiqə xanım Naxçıvanda 300-dən artıq
həkim vardı. Ancaq cəmi 2 rejissor var. Həm
də rejissorluq incəsənətin ən öndə gedən
uca, hörmətli sahəsidir. Bizim söhbətimiz 3
saata yaxın davam etdi və hiss elədim ki, mənim söhbətimdən
bibi kimi çox razı qalıb. O, İbrahim müəllimə
zəng edib dedi:
- İbrahim, qız səninkidir, özün bilərsən. Lakin, mənim
səndən bir xahişim var, oğlanla görüş,
söhbət elə, mən oğlanla söhbətimdən
çox razı qaldım.
Sonra
aydın oldu ki, Şəfiqə xanım zəng edən zaman
İbrahim müəllim elektrik üzqırxanla
üzünü qırxırmış və hirsindən əlindəki
aparatı yerə çırpıb: “Bu da mənim bacım!”.
Sabahkı gün xəbər gəldi ki, İbahim müəllim
mənimlə görüşmək istəyir. Mən bir tort
alıb onlara gəldim, evdə özü və həyat
yoldaşı Cəmilə xanım idi. Düzdür, o məni
o qədər də isti qarşılamadı və sonradan
söhbətlərimizdə gördü ki, mən ədəbiyyatı
da, tarixi də, coğrafiyanı da mükəmməl bilirəm,
dünyanın bütün gedişatından xəbərim
var. Üzünü Cəmilə xanıma tutub dedi:
- Yeməyə
bir şey var?
O da
süfrəyə mənim heç vaxt
xoşlamadığım, həmişə evimizdə ikinci
yemək kimi hazırlanan dolma gətirib qoydu. İbrahim
müəllim isə soyuducunu açıb
yarımçıq “Bakı” arağı gətirdi. Mən, yarımçıq arağı görüb
onun əvəzindən pərt oldum. Çünki
mən evimizə gələn qonağın qabağına
heç vaxt yarımçıq araq qoymamışam. Bu, gələn qonağa hörmətsizlikdir.
Məclisimiz
qurtarandan sonra İbrahim müəllim dedi ki, bu gün
“Neftçi” komandası oynayır. İstəyirsən,
bir yerdə gedək stadiona. Biz stadiona gələndə
mən tez qabağa düşüb orta sektora 2 bilet, 2 su, bir
buket tum və oturacaq üçün 4-5 qəzet aldım.
Oyundan sonra İbrahim müəllim mənə dedi ki, sabah saat 19:00-da atangil gəlsinlər.
Beləliklə,
“Vətən” kinoteatrının yanında - zoomağazanın
qarşısında atam, xalam, bacım, əmim, əmimin həyat
yoldaşı və əmimin qudası, məşhur xanəndə
Haşım Kələntərli toplaşıb əlimizdə
gül-çiçək getməyə hazırlaşan
vaxtı rəhmətlik komik aktyorumuz Bəşir Səfəroğlu
Haşım dayını görüb dedi:
- Ay
Haşım dayı, xeyir ola, bu
gül-çiçəklərlə hara gedirsiniz?
Haşım
dayı məni göstərib dedi:
- Bu cavan
oğlana elçiliyə gedirik. Bəşir, sən
bilən necə olacaq?
Bəşir
Səfəroğlu öz aktyor ədası ilə
“nigarançılıq yoxdur Haşım dayı, heç
narahat olmayın, ya verəcəklər, ya da ki, verməyəcəklər”,- dedi.
Bu minvalla biz İbrahim müəllim gilə yollandıq. O, elçiləri qəbul
edəndən sonra bir şərtlə razılıq verdi ki, sabah Teatr İnstitutunun rektorundan
arayış gətirin ki, doğurdan da Ramiq diplom
tamaşası hazırlayır və bir aydan sonra diplomunu
alacaq.
Səhəri gün atamla Teatr İnstitutuna gəldik. Mən katibə
qızın yanında oturdum, atam isə rektorun kabinetinə
daxil oldu. Üstündən 10 dəqiqə keçməmiş,
gördüm Adil İskəndərov, Rza Təhmasib, Cabir Səfərov,
Məlik Dadaşov, Adil Adilov rektorun kabinetinə gəldilər.
İçəridə nə söhbət
gedirdisə, ucadan gülüşürdülər. Daha
sonra qapı açıldı və rektor məni içəri
çağırıb təbrik edəndən sonra dedi:
- İbrahim müəllimlə necə yola gedəcəyin,
sənin hünərindən asılı olacaq.
Demək, söhbət belə olmuşdur. Atam arayış yazdıran
zaman, rektor Rahib müəllim hansı təşkilata təqdim
olunacağını atamdan soruşanda, o, cavabında
“yazın ki İbrahim Mahmudova təqdim etmək
üçündür”,- demişdir. Bu sözü eşidən rektor prorektor Adil Adilova zəng
edib, həmin adamların kabinetə gəlməsini istəmişdir.
Atam deyirdi, Rza Təhmasib deyib ki, hələ yer
üzündə belə hadisə baş verməyib, bu, əsl
komediya mövzusudur.
Bizim toyumuz, 1968-ci ilin yanvar ayının 4-də
Bakıda oldu.
Çünki xalamın əri Qasım müəllim
vəfat etdiyinə görə, Naxçıvan toyu təxirə
salındı. Həmin toy bir məktəbin
idman zalında keçirilirdi. Toy məclisində
Hüseyn Cavidin həyat yoldaşı Müşginaz xanım
və qızı Turan Cavid də iştirak edirdilər. Bu ailə ilə Müşginaz xanım gilin
dostluğu 30-cu illərin axırlarından
başlamışdır. Görünür,
onların ağır günlərində İbrahim müəllim
əsl Naxçıvanlı kimi onların maddi və mənəvi
qayğısına qalmışdır. Turan xanım
Cavid öz çıxışında bizə xeyir-dua verdi və bizi ayın 6-da günorta yeməyinə
evlərinə dəvət elədi.
Gələn yuxularımın birində mən
Müşgünaz xanımla çox maraqlı hadisələri
oxuculara çatdıracağam.
Mən Bəhicə həkimlə çox xoşbəxt
yaşayırdım. Bizim 2 oğlumuz, 1 qızımız
dünyaya gəlmişdi. 17 il
yaşadığımız dövürdə hər yayı
Soçi və Kislavodskidə istirahət edirdik. Atası
İbrahim müəllim qızı Bəhicə həkimlə
mənim tamaşalarımda birinci sırada otururdular və mənim
pyeslərimə baxıb, uğurumu görəndən sonra yəqin
ki, ürəyində özünü məzəmmət edib,
vaxtilə Tibb İstitutu ilə Teatr İnstitutunu tərəzinin
bir gözünə qoyub hallandırmağından daxili əzab
çəkirdi.
Mən
İbrahim müəllimə həm də 7 il
ömür bəxş etmişdim. O hadisə belə
olmuşdur.
Belə ki, həkimlər mədəsinin uzanması ilə
bağlı ona gündə 3 qaşıq qatıq yeməyi məsləhət
görmüşdülər. O da arıqlayıb 42 kilo
olmuşdur. Ölümü düşünən
İbrahim müəllim məzarı Naxçıvanda olsun
deyə Naxçıvana gəldi. O qədər
halsız idi ki, yataqdan qalxa bilmirdi. Mən Naxçıvanda məşhur
həkim olan Əkbər Nağıyevlə
görüşdüm və dedim:
- Doktor,
İbrahim müəllim Sizin gənclik dostunuz olubdur, bir vaxtlar
bir yerdə futbol da oynamısınız. İndi
İbrahim müəllim Naxçıvana ölməyə gəlibdir.
Özü də həkimlər məsləhət
görüb ki, yemək olmaz. Xahiş edirəm,
gəl, onunla söhbət elə və yeməyi də məsləhət
gör. Barı o dünyaya heç olmasa,
ac getməsin.
Əkbər
həkim İbrahim müəllimlə görüşəndə
dedi:
-
İbrahim, Amerika həkimlərinin yanına xəstə gətirəndə,
həkimlər birinci “yemək yeyə bilir ya yox”,- deyə soruşurlar. Əgər
xəstə yemirsə, o zaman həkimlər onu qəbul etmirlər.
Ona görə sən hər gün az da
olsa, yeməlisən.
Beləliklə,
evdə qrafik tutuldu, hər gün cücə supu, alma şirəsi və müxtəlif dadlı
meyvələr yeməsini məsləhət gördü. 15 günün ərzində İbrahim müəlim
3 kq kökəldi. 1 aydan sonra isə 7 kq kökəlməklə
özünü çox yaxşı hiss edirdi.
Bakıda isə Kooperativ Texnikumunda işləyən
müəllimlərin yay istirahətləri pozulmuşdur. Çünki
onlar bir yerə istirahətə gedə bilmirdilər ki,
İbrahim müəllimin yas mərasimində iştirak etsinlər.
Beləliklə, iyul ayının 30-da İbrahim müəllimi
tam sağlam vəziyyətdə Bakıya yola saldıq. O
Naxçıvana gələn zaman evində olan 40.000 manat pulu
3 övladı arasında bölmüşdü və
qızına da 13.000 manat gətirmişdi. Mən
özünün xəbəri olmadan 13.000 manatı
çamadanına qoydum və bu sözləri yazdım:
“İbrahim müəllim, sənin oğlanların hələ
körpədirlər, onlara gələcəkdə pul lazım
olacaq, sənin qızının isə ailəsi var, həm də
xoşbəxtdir”.
Avqust
ayının 3-də mən də ailəmi götürüb,
Naxçıvan-Minvod marşrutu ilə Kislavodskiyə gəldik,
parkda gəzinti vaxtı, İbrahim müəllimin
qonşuları ilə görüşdük, onlar məni
görcək, səsləndilər, ay Ramiq müəllim, sən
o kişini necə müalicə etdin? Bakıya
gələndə biz gözümüzə inanmadıq, sanki
İbrahim müəllim gimnast Titova oxşayırdı.
Dedim: Bəşir müəllim, yemək, yemək, yenə də
yemək!
Mən,
onun qızı Bəhicə həkimlə 17 il
birlikdə yaşadıq. Bizim aramızda bu
müddət ərzində heç bir söz-söhbət
olmamışdır. O çox mədəni və
savadlı qız idi. İşdə də
böyük hörmət qazanmışdır.
Ölümünə 2 gün qalmış, hamının yanında
mənə dedi:
- Ramiq, mən
həyatdan köçürəm, ancaq səndən
üç xahişim var:
Birinci, məni atamın yanında basdırın, ikinci,
sənin həyatına qəsd etdiyim üçün məni
bağışla, üçüncü, qırxım
çıxandan sonra mütləq evə ana gəlsin,
uşaqlar başsız qalmasınlar.
Düzdür, evə ana gəldi, ancaq 4 aydan sonra. O ana da 23 il ərdə olmuşdu, övladı olmamışdı. O mənimlə ilk görüşündə bu sözləri dedi:
- Mənim bu evə gəlişimin bir məqsədi var, özümü bu uşaqlara elə sevdirim ki, onların üçündən biri camaatın içində mənə ana desin.
Arifə xanımın bu sözləri Allaha xoş getdi və özünə övlad verməyi qərara aldı. Beləliklə, 46 yaşında Arifə xanım dünyaya oğul övladı gətirdi. Bu gün də 3 qardaş, 1 bacı çox mehriban və xoşbəxtdirlər. Çünki Arifə xanım bu uşaqları elə böyütdü ki, ölən yoldaşımın qardaş-bacıları hər il onu Qəbələyə dəvət edir və ayaqları altında qurban kəsirlər. Bu hörməti Arifə xanım öz əməli ilə qazanıbdır.
4 övladının hamısı öz ailələri ilə xoşbəxt və firavan yaşayırlar. Artıq bu evdə 7 nəvə çırağı yanır.
Allah bütün evlərdə çıraqları gur eləsin!
Ramiq MUXTAR
Şair-dramaturq,
Prezident təqaüdçüsü
Reytinq.- 2019.- 5 yanvar.- S.11.