Suğra Bağırzadənin solmayan gülləri

 

Güllərin gözəlliyini insanlara göstərmək istəyirəm

 

İmzası oxuculara yaxşı tanış olan aktrisa Suğra Bağırzadə həm də tanınmış rəssam-floristdir. İndiyə kimi bir neçə dəfə əsərlərindən ibarət sərgisi keçirilib. Deyir, onun təbiətə sevgisi anadangəlmədir: Evimizdə həmişə gülə böyük sevgi görmüşəm. Bu sevgi mənə keçdi. Yadımdadır, güllərimiz solanda anam bərk kədərlənirdi. Əlimdən gələni etməyə çalışırdım ki, güllərimiz solmasın. Səhnəyə çox tez çıxmışam. Mənə hədiyyə olunan gülləri ayrıca bir sevgiylə qorumağa, ömürlərini artırmağa çalışırdım. Rəssam olmaq fikrim yox idi, sonradan yarandı. Təbiətin bu möcüzəsini yalnız bir qadın olaraq sevirdim, onların suyunu tez-tez dəyişirdim. Neft-Kimya İnstitutunun kimya texnologiyası fakültəsini bitirmişəm. Kimyaçı olandan sonra qərara aldım ki, uşaqlıqda ağlımda olan arzularımı gerçəkləşdirim. Məhlullarla işləyirdim. Biliyim vardı artıq güllərə tamamilə yaradıcı gözlə baxmağa başladım. Hara gedirdimsə, bitkilər, güllər haqqında kitablar axtarırdım. Yavaş-yavaş bu duyğularımı inkişaf etdirdim, arzularımı gerçəkləşdirdim.

Suğra xanım yalnız təzə-tər güllərlə, budaqlarla işləyir.

Çox az hallarda qurumuş güllərdən kompozisiya düzəldir: Güllərə böyük sevgiylə, ehtiyatla yanaşıram. Bu prosesdə böyük təcrübə qazandım. 20 ildən çoxdur bu sənətlə məşğulam. Əvvəlki illərə baxana indi işlərim daha da yetkinləşib.

Rəssamlar İttifaqının, Ümumdünya Floristlər Şurasının üzvü oldum. Dünya floristləri ilə tanışlıqdan sonra əsərlərim daha da yetkinləşdi. Əsas odur ki, qadın işgüzar olsun.

Ümumiyyətlə, insan işgüzardırsa, deməli, özünə qarşı tələbkardır, mütləq uğur qazanacaq, arzusuna çatacaq.

Şübhəsiz, qadının ən böyük sərvəti ailədir. Qadınla gül arasında mahiyyətcə fərq yoxdur. Qoy insanlar bir-birləri ilə münasibətdə gül qədər zərif, incə olsunlar. Gül danışa bilmir insan kimi, onu danışdıran insandır. Əslində Suğra xanımın əsərlərini yazı da saymaq olar: romantik, duyğulu, ehtizazlı, insana sevgi yaradan əsərlər Bu əsərlərdə insanın təbiətin mənası ilə üz-üzə qalması mümkündür. Həyat necə gözəldir özünün dağı-daşıyla, çəməni-çiçəyilə!

Əlbəttə, təbiətin qadın tərəfindən duyulması, sənətdə ifadəsi bir başqa hadisədir.

Suğra xanım təbiətin gülə qarşı amansızlığına acıdığını deyir: Cəmiyyətin qadına qarşı münasibətinə gəlincə, qadın güclü olarsa, cəmiyyət ona heç edə bilməz. Rəssam-floristin təbiəti duyumunun bir başqa olduğunu deyən Suğra xanım onun təbiəti sevdirməsinin gözəlliyindən danışır: Əsərlərimin adında belə təbiətə sevgimi ifadə etməyə çalışmışam. Gülləri o qədər sevirəm ki, ən gözəl adlarla onları adlandırıram. Onları dibçəkdə, bağda yetirirəm. Deyirlər bu gülləri təzə-tər kəsməyə əliniz necə gəlir? Deyirəm ki, bu gülləri sənətdə yaşatmaq üçün kəsməyə məcburam. O gözəlliyi insanlara göstərmək istəyirəm.

Gülə qarşı amansızlıq təbiətin qaydasıdır. Qadının da çiyninə cəmiyyətdə az yük düşmür. Cəmiyyətdə qadına münasibət heç zaman yaxşı olmayıb. Cəmiyyətin daha çox döyülən, əzilən qismi qadındır. Qadın isə ucalıq rəmzidir. Suğra xanım düşünür ki, qadın hər zaman hünərli olmalıdır: İndiki zamanda qadınlar daha çox çalışırlar ki, maddi cəhətdən güclü olsunlar. Qadın üçün işin öz gözəlliyi olmalıdır. Bu gün bir neçə sahədə çalışmağım, ailəm, nəvələrim mənim üçün gözəl zövq verir. Çalışmaq, yenə çalışmaq. Deyirlər baxtın gətirib. Belədir, ancaq gərək insan daim çalışsın, ruhdan düşməsin.

Artıq təqaüddə olan Suğra xanım kinostudiyada öz sahəsində müxtəlimf vəzifələrdə çalışıb. Azərbaycanın əməkdar artistidir. İndiyə kimi 11 filmdə çəkilib. Onillər ərzində filmlərin ana dilimizdə səsləndirilməsində fəal iştirak edib. Onun bir aktrisa olaraq xüsusən Azərbaycan kinosunda yaratdığı obrazlar tamaşaçıların yaddaşındadır. Xüsusən Ulduz filmindəki Yetər obrazı ilə daim xatırlanır.

Suğra xanım rənglərin dilinə, xasiyyətinə fitrətən bələddir. Təbiidir ki, fitri rəssamlıq keyfiyyəti heç müəyyən sahədə mütəxəssis olmaqla şərtlənmir. Hər halda müəyyən keyfiyyətlərin bir şəxsdə yaradıcı şəkildə birləşməsi sənətdə özünəməxsusluğa gətirib çıxarır. Suğra xanımın əsərlərində gül obrazı təbii olaraq aparıcıdır. O, fitrətən təbiətin ən gözəl varlıqları olan qadınla gülün incə, həm biri-birini tamamlayan vəhdətini verməyə nail olub. Təəssüf ki, ana təbiətin özü belə elə hey çəkdiyi alınmayan rəssama oxşayır. Rəssam istədiyi alınmayanda əsərini cırıb atır. Təbiət isə əksər hallarda gözəl, bənzərsiz rəssamdır: bu əsərlərdə biz kliplərdəki, filmlərdəki, rəssamlıqda, nəsrdə, poeziyadakı təsvirlərdən artıq olan qeyri-adi gerçəkliyin, əslində mənanın ifadələrini nişanələrini görürük. Suğra xanımın tablolarında yaradılanı yaşatmaq ehtirası zərif güllərin timsalında, qadın xəyalında obrazlı gerçək vəhdət təşkil edir. O, zahirən eyni mövzularda çoxsaylı əsərlər yaratsa da, bunlardakı biçim müxtəlifliyi əslində məna zənginliyinə dəlalət edir. Rəssamın fanatcasına bu sənətə bağlılığı bütün əsərlərində yazılarında hiss olunur. Əslində o, bu yazıları ilə həyata, dünyaya, yaşamağa olan sonsuz sevgilərini ifadə etmək istəyib haradasa nail olub.

S.Bağırzadənin əsərlərindəki özünəməxsusluq onların təbii, canlı güllərdən yaradılmasıdır. Sanki müxtəlif biçimli, ideyalı, kompozisiyalı güllər tabloların üzərində sadəcə, donub qalıb. Lakin donuq halda belə güllər özlərinin qısa, amma qanadlı, ehtizazlı, aşiqanə hekayətlərini danışırlar.

Rəssamın əsərlərini adlandırmasına gəlincə, bunlarda bir şərtilik var. Çox zaman adlar biri-birinə bənzəyir, bəlkə eyni məzmun ifadə edir. Lakin hər bir əsər digərindən təkcə məzmunca deyil, həm biçimcə xüsusi şəkildə fərqlənir. Rənglərin məharətli ahəngdarlığının tapılması, tablonun ümumi halının güllərin rəngi ilə birliyi gözəl alınıb: Qərib məftunlar, Bətndə həyat, Duet, Nurlu arzular, Sadəlik bir gözəllikdir, Bitməmiş simfoniya, Gözəlliyə vurğunluq, Günəbaxanlar, Məhəbbət çələngi, Payız melodiyası, Xoşbəxtlik naxışları, Boran, Qış romantikası, Səhrada həyat başqa əsərlərdə tükənməzlik ideyası bu ya digər dərəcədə ifadəsini tapıb. Duet adlı əsərdə iki biri-birinə oxşar çələng biçimli tablolar yan-yana durub. Rəng düzümləri zahirən oxşardır, amma eynilik ekizlik yoxdur. Günəbaxanlar əsərində təbii rəng tabloya hopub: sarı rəngin işığı xəyallı arzular selinə qarışır.

Onun Bətndə həyat əsəri maraqlıdır: sanki canlı çiçəklər güldanda donub qalıb. Doğrudan da Suğra xanım canlı çiçəklərdən tablo yarada bilib. Güldanın ortasında yarımçıq bir şam var.

Məhəbbət çələngi tablosunda rəssam adi həyatda heç kəsin fərqinə varmadığı, maraqlanmadığı tərəvəzlərdən gözəl bir əsər yaradıb: iri lobyalar, həmçinin torpağa bulaşmış buğdalar açıq boz fonda təsvir edilib. Həyatın acısı şirini, kədəri fərəhi var. Gərək insan o dərəcədə güclü olsun ki, fəlakətində belə sarsılmasın, məhv olmasın. Suğra xanımın Solmaz çiçəkləri güllərin zərif timsalında insana dözüm, iradə hekayətini danışır. Təbiət gülə qarşı amansız olsa, daim onu tez soldurmağa cəhd etsə belə, həyat həmişə ümidlə, güllük əhvalı ilə doludur. İnsan ruhunun dərin qatlarına endikcə, könül dünyasının solmaz çiçəklərini dərdikcə fərəhi yerə-göyə sığmır.

 

 

Uğur

 

Xalq Cəbhəsi.- 2012.- 7 mart.- S.14.