Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti

İşçinin peşə xəstəliyinə tutulmağı ehtimalı yüksək olan iş yerlərinin Siyahısının təsdiq edilməsi haqqında

Qərar ¹ 7

Bakı şəhəri, 14 yanvar 2002-ci il

«Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin təsdiq edilməsi, qüvvəyə minməsi və bununla bağlı hüquqi tənzimləmə məsələləri haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə» Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1999-cu il 15 aprel tarixli 122 nömrəli Fərmanına uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

1. «İşçinin peşə xəstəliyinə tutulmağı ehtimalı yüksək olan iş yerlərinin Siyahısı» təsdiq edilsin (əlavə olunur).

2. «Peşə xəstəliklərinin siyahısının təsdiq edilməsi haqqında» Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 1993-cü il 16 mart tarixli 146 nömrəli qərarı qüvvədən düşmüş hesab edilsin.

3. Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyi Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi ilə birlikdə «İşçinin peşə xəstəliyinə tutulmağı ehtimalı yüksək olan iş yerlərinin Siyahısı»na dair Təlimatı təsdiq etsin.

4. Bu qərar imzalandığı gündən qüvvəyə minir.

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

A. RASİ-ZADƏ

«Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu»nda dərc edilmişdir (31 yanvar 2002-ci il, ¹ 1, maddə 86)

Azərbaycan Respublikası
Nazirlər Kabinetinin
2002-ci il 14 yanvar tarixli
7 nömrəli qərarı ilə
təsdiq edilmişdir

İşçinin peşə xəstəliyinə tutulmağı ehtimalı yüksək olan iş yerlərinin
Siyahısı

Sıra ¹-si | İş yerlərinin adı | Xəstəliyin adı | Peşə xəstəliklərini törədən istehsalat faktorları
1. | Sənayenin müxtəlif sahələrində, tikintidə, kənd təsərrüfatında, nəqliyyatda, xidmət sahəsində kimyəvi maddələrin alınması, emalı, tətbiqi prosesləri ilə əlaqədar bütün iş yerləri (o cümlədən laborator işlər) | orqan və sistemlərin təcrid olunmuş və ya müştərək zədələnməsi ilə gedən kəskin, xroniki intoksikasiyalar və onların fəsadları | kimyəvi maddələr: ilkin xammal, aralıq, yabançı və son məhsullar
|  | tənəffüs orqanlarının toksiki zədələnmələri, rinofarinqolaringit, burun arakəsməsinin perforasiyası, traxeit, bronxit, pnevmoskleroz və s. | azot turşusu, amonyak, azot oksidləri, izosianatlar, silisium üzvi birləşmələri, selen, kükürd və onun birləşmələri, formaldehid, ftal anhidridi, ftor və onun birləşmələri, xlor və onun birləşmələri, xrom və onun birləşmələri;
|  | toksiki anemiya | aromatik sıra amino-nitro və xlor birləşmələri, benzol və onun törəmələri, benzolun homoloqları, heksametilen, diamin, pestisidlər (üzvi xlor), qurğuşun və onun qeyri-üzvi birləşmələri;
|  | toksiki hepatit | aromatik sıra amino və nitro birləşmələr, benzol və onun törəmələri (stirol), yağ sırası karbohidratların haloid törəmələri, hidrazin və onun birləşmələri, pestisidlər (üzvi xlor), fosfor və onun birləşmələri, ftor və onun birləşmələri;
|  | toksiki nefropatiya | beta-naftol, kadmium, dördxlorlu karbon;
|  | sinir sisteminin toksiki zədələnməsi: polinevropatiya, nevroza bənzər hallar, ensefalopatiya | aromatik sıra amino-nitro və xlor birləşmələri, heksametilen diamin, benzol və onun törəmələri (benzolun homoloqları, stirol), yağ sırası, karbohidratların haloid törəmələri, hidrazin və onun birləşmələri, marqans, pestisidlər, civə və onun birləşmələri, kükürdlü karbon, tetrasmin qurğuşun;
|  | gözün toksiki zədələnmələri: |
|  | katarakta | trinitroluol;
|  | konyuktivit, keratokonyuktivit | azot turşusu, ammiak, azot oksidləri, izosianatlar, kükürd və onun birləşmələri, formaldehid, ftor və onun birləşmələri, xlor və onun birləşmələri;
|  | sümüklərin toksiki zədələnmələri: osteoporez, osteoskleroz, çənənin nekrozu | sarı fosfor və onun birləşmələri, ftor və onun birləşmələri
2. | Kimya, neft emalı, maşınqayırma, metallurgiya, ağac emalı, dəri-xammal, dəri-gön, yeyinti məhsulları sənayesinin müəssisələri, neftdaşıyan gəmilərin təmizlənməsi, inşaat məhsulları, mebel istehsalı, şaxtada inşaatçıların məşğul olduqları iş yerləri | dəri xəstəlikləri: epidermoz, təmas dermatiti, fotodermatit, onixiyalar, paranixiyalar, toksiki melanodermiya, yağ follikulitləri | Neft, daş kömür (benzin, ağ neft, sürtgü yağları, krezol, mezol, qudron, asfalt və onun distillatları) emalı məhsulları, xlorlaşdırılmış naftalinlər, turşular, qələvilər, üzvi həlledicilər, hidrosulfit, xlorlu əhəng, ağır metal duzları, arsen, sürmə birləşmələri, formalin, yapışqan
3. | Əlvan metallar, plastik kütlələr (ftoroplast) istehsalı və təkrar emalı, əlvan metallardan düzəlmiş materialların istifadə edildiyi iş yerləri | metal qızdırması, ftoroplast (teflon) qızdırması | əlvan metalların (sink, mis, nikel, sürmə və b.) kondensasiya aerozolları, ikinci polimerizasiya (ftoroplast) aerozolları
4. | Mədənlərdə, şaxtalarda, açıq karxanalarda, dağ-mədən və kömür sənayelərinin zənginləşdirmə və bitirmə fabriklərində aparılan işlər; qeyri-filiz süxur və materialların, absest, silikatların, çınqıl və başqalarının hasilatı; asbestosement və digər asbest tərkibli materialların (boru, şifer, panel lövhələr, friksion və asbest toxunma mal məmulatları və b.) istehsalı; çini və saxsı, şüşə məmulatların istehsalı; odadavamlı maddə və abrazivlərin istehsalı və tətbiqi; metallurgiya və tökmə istehsalatları, maşınqayırma və metal emalı, qaynaq işləri, səpələnən materialların üyüdülməsi, plastmas emalı, istehsalı və toz ifrazı ilə əlaqədar digər işlər; | pnevmokoniozlar: silikoz, silikatozlar, metallokoniozlar, karbokoniozlar, qarışıq tozdan törənən pnevmokoniozlar, plastmas tozlardan törənən pnevmokoniozlar | sərbəst və silisium oksidi olan tozlar, karbon tərkibli tozlar (kömür, koks, his və s.), qarışıq tozlar, metal və onların oksidlərinin tozları, o cümlədən qaynaq aerozolu, üzvi və qeyri-üzvi mineral liflərin, plastmasların tozları;
| keçə, yarma, şəkər, yun istehsallarında ilk emal, toz ifrazı ilə əlaqədar digər iş yerləri | xroniki bronxitlər | bitki və heyvan mənşəli üzvi tozlar (un, taxıl, tük, yun, tütün, kağız, şəkər və s.); eyni vaxtda toz və kimyəvi faktorların (qıcıqlandırıcı maddələr, özüyeriyən dağ maşınlarının işlənilmiş yanma komponentləri və s.) əlverişsiz iqlim şəraitində toz və toksiki toz
5. | Toxuculuq istehsalında pambıq, kətan və s. emalı ilə əlaqədar iş yerləri | bissinoz, xroniki rinofarinqolaringit, allergik xəstəliklər, şişlər (törəmələr) | müxtəlif bitki tozları
6. | Radioaktiv maddələr və ionizəedici mənbələrlə əlaqədar bütün iş yerləri | Şüa xəstəliyi, yerli şüa zədələnmələri (kəskin və ya xroniki) | xarici ionizəedici şüalanmanın orqanizmə birdəfəlik qısamüddətli və ya az miqdarda uzunmüddətli təsiri
7. | İfrat yüksək tezlik radiodiapazonlu elektromaqnit şüalarının sistematik təsiri, optik, kvant generatorlarının öyrənilməsi ilə bağlı bütün iş yerləri | Veqetativ-damar distoniyası, astenik, asteno-vegetativ hipotalamik sindromlar, lazer şüalanmasından toxumaların yerli zədələnmələri (dəri yanığı, gözün buynuz qişasının, torlu qişasının zədələnmələri) | ifrat yüksək tezlik (İYT) radiodiapazonlu elektromaqnit şüalanmalarının sistematik təsiri, koherent monoxromatik şüalanmalar, lazer şüalanmanın lokal təsiri
8. | Vibrasiya yaradan maşınlarla əlaqədar işlər | vibrasiya xəstəliyi | istehsalat şəraitində işçilərin əllərinə təsir edən lokal vibrasiyanın və iş yerlərinin ümumi vibrasiyasının uzunmüddətli sistematik təsiri
9. | Sənayedə, tikintidə, kənd təsərrüfatında, nəqliyyatda intensiv istehsalat səs-küyünün təsiri ilə əlaqədar bütün iş yerləri | koxlear nevrit | istehsalat səs-küyünün sistematik təsiri
10. | Ultrasəs defektoskopları və tibbi aparatları ilə əlaqədar iş yerləri | əllərin veqetativ-sensor (angionevroz və ya sensomotor) polinevropatiyası | ultra səsin təmas yolu ilə əllərə ötürülməsi
11. | Dəmir-press, qaz, elektrik-qaynaq və termik işlər, şüşə məmulatlarının hazırlanması, metallurgiyada ionizəedən və ionizəetməyən infraqırmızı və ultrabənövşəyi şüaların təsiri ilə əlaqədar iş yerləri | Elektrooftalmiya, katarakta | şüa enercisinin sistematik təsiri (infraqırmızı, ultrabənövşəyi şüalanma, İYT şüalanma, rentgen, qamma şüalar, neytron, proton şüalanması)
12. | Dalğıc işləri, kessonlarda, barokameralarda, yüksək atmosfer təzyiqi şəraitində olan iş yerləri | dekompressiya (kesson) xəstəliyi və onun nəticələri | Yüksək atmosfer təzyiqi, dekompressiya prosesləri
13. | Dərin şaxtalarda, tökmə, poladəritmə, təbəqəyayma, boruyayma sexlərində iş, istehsalat sobalarının təmiri, soba, qazan tiyanlarının təmizlənməsi, şüşə qaynağı və yüksək temperaurda aparılan işlər | istilikvurma, qıcolma vəziyyəti | iş zonasında yüksək temperatur və intensiv istilik şüalanma
14. | Balıqtutma gəmilərində, ət-balıq kombinatlarında, meşə tədarükü, nəm, bataqlıq yerlərdə, dağ mədənlərində, su basmış, su əhatəli istehsal şəraitində, daimi donma şəraitində olan işlər, şaxta üsulu ilə neft hasilatı və iş mühitində aşağı temperatur olan digər iş yerləri | Oblitirəedici endoarteriit, vegetativ-sensor polinevropatiya, angiopatiya, poliradikulionevropatiya | iş zonasında aşağı temperatur
15. | Gön-dəri və xəz istehsalı, kənd təsərrüfatı işləri (çöl); balıq emalı üzrə gəmilərdə və sahil müəssisələrində iş yerləri | onixodistrofiyalar, mexaniki epidermozlar | mezdra emalı, temperatur və metereoloci faktorlar
16. | Böyük sürətlə yerinə yetirilən, yüksək hərəkət koordinasiyası tələb edən, lokal əzələ gərginliyi ilə əlaqədar iş yerləri | koordinator nevrozlar, o cümlədən yazı spazmı | yüksək hərəkət koordinasiyası, sürətlə yerinə yetirilən eyni tipli hərəkətlər
17. | Hesablayıcı mərkəzlər, nəşriyyat, rabitə, metallurgiya, dağ-mədən, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat, incəsənətin bəzi sahələrində (musiqi, sirk) dayaq hərəkət sisteminə təsir göstərən bütün iş yerləri | periferik sinir sistemi və dayaq hərəkət aparatının, qadın daxili cinsiyyat orqanlarının xəstəlikləri | uzun müddət (10 ildən az olmamaq şərti ilə) ağır yüklərin qaldırılması və daşınması (eyni tipli və yüksək gərgin hərəkətlərlə), xüsusi güc tətbiq etməklə əllərdə yüklərin sistematik saxlanılması, bədənin məcburi vəziyyəti və s.
18. | Uzun müddət statik gərginlik, ayaqüstə durma, ağır yüklərin sistematik daşınması ilə əlaqədar işlər | iltihabi (tromboflebit) və ya trofiki pozğunluqlarla fəsadlaşmış ayaq venalarının nəzərə çarpan varikoz genişlənməsi | uzun müddət ayaqüstə məcburi iş vəziyyəti
19. | Müəllimlik, radio və televiziyada diktor işi, aktyor işinin vokal-danışıq növləri, telefon stansiyalarında iş yerləri | xroniki laringit, vazomotor monoxordit, səs telləri düyüncükləri, səs büküşlərinin təmas xoraları, fonosteniya | uzun müddət səs büküşlərinin sistematik gərginləşməsi
20. | Kartoqrafiya, elektron maşınlara ferrit yığılması, qiymətli və yarımqiymətli daşların işlənməsi və keyfiyyətinə nəzarət, optik cihazlarla korrektor işi | inkişaf edən yaxıngörmə | Yaxın məsafədən, kiçik ölçülü əşyaların ayırd olunması zamanı gözün həddən artıq gərginləşməsi
21. | Nəfəsli çalğı alətləri ilə əlaqədar iş, şüşə məmulatlarının mexanikləşdirilməmiş üfürülməsi ilə bağlı iş yerləri | ağ ciyər emfizeması | iş prosesində sistematik gərgin ekspirasiya
22. | Psixiatriya müəssisələrində tibbi personal, o cümlədən psixi inkişafdan geri qalmış uşaqlar üçün xüsusiləşdirilmiş məktəblərin müəllimləri və xidmət heyəti | nevrozlar | uzun müddət bilavasitə ruhi xəstələrlə əlaqə
23. | İnfeksion şöbələrdə, baytarlıq xidmətində, vərəm əleyhinə müəssisələrdə, vərəm xəstələri üçün mikrobioəmək emalatxanalarında, heyvandarlıq təsərrüfatlarında, ət kombinatlarında, şirniyyat sexlərində, konserv zavodlarında, dəri-gön və xəz xammal emalı, gəmilərdə və quruda balıq sənayesində, meşə massivləri şəraitində, mədən və şaxtalarda iş yerləri | infeksion və parazitar xəstəliklər (vərəm, brüselyoz, qara yara, gənə ensefaliti, ornitoz, toksoplazmoz, virus hepatiti, dəri mikozu, qoturluq, sifilis və s.) | infeksion xəstələrlə əlaqə, infeksiyalaşmış materiallar və ya xəstəlik keçiriciləri, xəstə heyvanlar, heyvan və bitki mənşəli məhsullarla təmas (dəri, yun, donuz tükü, at tükü, ət, dəri-gön, xəz xammalı, taxıl, pambıq və b.); gəmiricilərlə təmas, zərərli təsirə məruz qalmış səthlər, yeraltı şərait
24. | Mikrobiologiya, tibbi farmokologiya sənayesində, kənd təsərrüfatında göbələyin istehsalı və tətbiqi ilə əlaqədar iş yerləri | disbakterioz, dəri və selikli qişaların kandidomikozu, visseral kandidoz | antibiotiklər, zülal-vitamin konsentratları, yem mayası, kombikorm
25. | İstehsalatın müxtəlif sahələrində allergenlərin təsiri ilə əlaqədar işlər: kimya, kimya-farmokologiya, inşaat, ağac emalı sənayesi, metallurgiya, maşınqayırma, toxuculuq; kənd təsərrüfatında; nəqliyyatda; məişət xidməti müəssisələrində (kimyəvi təmizləmə, bərbərxana, paltaryuma və b.); tibb və aptek müəssisələrində, laboratoriyalarda, sənaye müəssisələrində, institutlarda və s.), vivarilərdə olan iş yerləri | allergik xəstəliklər: konyuktivit, rinit, rinofaringit, rinolaringit, rinosinusit, bronxial astma, astmatik bronxit, ekzogen alveolit, dermatit, ekzema, toksidermiya, Kvinke ödemi, məxmərək, anafilaktik şok, toksikoallergik hepatit, mərkəzi və periferik sistemin zədələnməsi | allergenlər — kimyəvi maddələr, dərman preparatları, bioloci maddələr
26. | Neft-kimya, əlvan metallurgiya (əlvan metalların istehsalı və təkrar emalı), radioaktiv maddələr, ionizəedici şüaların digər növləri ilə əlaqədar iş yerləri | dəri şişləri (hiperkeratozlar, epiteliomalar, papilomalar, xərçəng, leykokeratoz) | daş kömür, neft, slans emalı, ionizəedici şüaların təsiri (rentgen, qamma və s.);
|  | ağız boşluğu və tənəffüs orqanlarının şişi | nikel, xrom, arsen, daş, kömür qətranları, asbest, asfalt, radioaktiv filiz tozu və onun üzərində adsorbsiya olunmuş karbohidratla nəfəs alma;
|  | qara ciyər şişləri | vinil xlorid, qara ciyər toxumasına meyilli radioaktiv maddələrlə uzun müddətli təmas (polonium, torium, plutonium);
|  | mədə xərçəngi | xromun altıvalentli birləşmələri;
|  | leykozlar | benzol və müxtəlif növlü ionizəedici radiasiyanın təsfiri;
|  | sidik kisəsinin şişləri (papilloma, xərçəng) | benzol və naftalin sırası aminlər;
|  | sümük şişləri | osteotrop radioaktiv maddələrlə uzun müddəli təmas (radium, stronsium, plutonium)